Νέα δεδομένα στη Βιολογική Γεωργία

0
1

 

 

 

Γράφει ο Γιώργος Νικολάου

Γεωπόνος MSc-Υπεύθυνος Τομέα Βιολογικών, TUV Hellas (TUV Nord) AE

 

Η παραγωγή και εμπορία βιολογικών προϊόντων αποτελεί σημαντικό κομμάτι της ευρωπαϊκής αγροτικής οικονομίας. Η εξέλιξη είναι πλέον γρήγορη και αντίστοιχα γρήγορη πρέπει να είναι και η προσαρμογή του σχετικού νομικού πλαισίου, ώστε να ενσωματώνει τόσο τις τεχνολογικές εξελίξεις όσο και τις ιδιαιτερότητες των παραγωγικών δομών.

Με στόχο την αύξηση των βιολογικά καλλιεργούμενων εκτάσεων κατά 25% έως το 2030, η ΕΕ προσπαθεί να θωρακίσει ακόμη περισσότερο το πλαίσιο εφαρμογής και ελέγχου της παραγωγής και εμπορίας των βιολογικών προϊόντων.

Είναι αντιληπτό, ότι ο ανωτέρω στόχος μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσω της αύξησης της ζήτησης βιολογικών προϊόντων από τις αγορές. Έχει αποδειχθεί ότι η οικονομική ενίσχυση των αγροτικών εκμεταλλεύσεων για την εφαρμογή των κανόνων βιολογικής γεωργίας αυξάνει μεν τις εκτάσεις, αλλά όχι απαραίτητα την ποσότητα και την ποιότητα των παραγόμενων από αυτές προϊόντων.

Επομένως, το χτίσιμο της εμπιστοσύνης του καταναλωτή πρέπει να πηγαίνει χέρι-χέρι με την επιδότηση των παραγωγικών μονάδων, η οποία, όπως φαίνεται και στην μελλοντική Κοινή Γεωργική Πολιτική, θα συνεχίσει να υφίσταται.

Η ΕΕ λοιπόν θα αφιερώσει σχεδόν 40 εκ. € τα επόμενα χρόνια σε δράσεις προώθησης της βιολογικής γεωργίας στο καταναλωτικό κοινό. Εξάλλου, σε δημόσια διαβούλευση έως τις 27.11.2020 έχει τεθεί το Σχέδιο Δράσης για τη βιολογική γεωργία, το οποίο αποτελεί μέρος της πολυπόθητης Πράσινης Συμφωνίας της ΕΕ. Η ενίσχυση του ρόλου που μπορεί να έχει η βιολογική γεωργία στον περιορισμό της κλιματικής αλλαγής και των δυσμενών επιπτώσεών της αποτελεί θεμέλιο λίθο του σχεδιασμού.

Η ΕΕ εξέδωσε στις 30.5.2018 τον Κανονισμό ΕΕ 2018/848 για την κατάργηση του Κανονισμού ΕΚ αριθμ. 834/2007, ο οποίος αποτελεί έως τώρα την βασική νομοθεσία για την βιολογική γεωργία. Η ημερομηνία εφαρμογής του νέου κανονισμού αρχικά ορίστηκε στην 1η Ιανουαρίου 2021.

Τι φέρνει λοιπόν ο νέος κανονισμός; Πρωταρχικό μέλημα αποτελεί η απλοποίηση των διαδικασιών εφαρμογής των κανόνων βιολογικής γεωργίας με περιορισμό των εξαιρέσεων και μείωση της σχετικής γραφειοκρατίας. Προσωπικά, ανυπομονώ να δω τα αποτελέσματα στην πράξη. Επίσης, επιχειρείται η ενίσχυση του συστήματος ελέγχου, το οποίο θα έχει ως κύριο γνώμονα την πρόληψη, ώστε να περιοριστούν οι κίνδυνοι εισόδου στην αγορά προϊόντων που δεν πληρούν τις προδιαγραφές.

Στην πραγματικότητα, η ορθή και πλήρης αξιολόγηση και εφαρμογή των προληπτικών μέτρων τόσο σε επίπεδο παραγωγού όσο και σε επίπεδο κράτους μέλους αποδεικνύεται ιδιαίτερα ουσιαστικής σημασίας για την ορθή εφαρμογή των νομικών απαιτήσεων. Τα βιολογικά προϊόντα που προέρχονται από Τρίτες Χώρες θα υποχρεούνται να ικανοποιούν πλήρως τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό, αλλά και εδώ υπάρχουν εμπόδια που πρέπει να ξεπεραστούν.

Επιπλέον, εντάσσεται η έννοια της ομαδικής πιστοποίησης με σκοπό τη διευκόλυνση των μικρών παραγωγών να εισέλθουν σε ένα τέτοιο σύστημα παραγωγής. Ο ορισμός του «μικρός» θα είναι ιδιαίτερα κρίσιμος ώστε η ομαδική πιστοποίηση να αποτελέσει εργαλείο ανάπτυξης. Εντούτοις, τα κριτήρια, έτσι όπως αρχικά έχει θέσει ο νέος κανονισμός δεν θα είναι, κατά την άποψη μου, δίκαια και ισότιμα εφαρμόσιμα από τα Κράτη Μέλη.

Τέλος, επιχειρείται η εφαρμογή διαδικασιών για τον ομοιόμορφο χειρισμό της «τυχαίας επιμόλυνσης» των βιολογικών προϊόντων από όλα τα Κράτη Μέλη. Το θέμα αυτό έχει στο παρελθόν απασχολήσει τις αρμόδιες αρχές και η επίλυσή του επιβάλλεται.

Η εφαρμογή του νέου κανονισμού απαιτεί αλλαγές και στο υπόλοιπο σχετικό νομικό πλαίσιο, οι οποίες καθυστέρησαν ως άλλη μία συνέπεια της πανδημίας του COVID-19. Έτσι, μετά από αιτήματα των Κρατών Μελών, η εφαρμογή του θα γίνει υποχρεωτική ένα χρόνο αργότερα από ότι αρχικά προγραμματίστηκε δηλαδή από 1.1.2022. Το γεγονός αυτό, ανακουφίζει τους εμπλεκόμενους μιας και δίνει χρόνο προετοιμασίας και προσαρμογής στα νέα δεδομένα.

Στη χώρα μας, που το εθνικό δίκαιο προσαρμόστηκε με σχεδόν 10ετή καθυστέρηση στον Κανονισμό (ΕΚ) 834/2007, πρέπει άμεσα να ξεκινήσουμε τον σχεδιασμό μας πάντοτε με την συνεργασία των αρμόδιων αρχών, των φορέων πιστοποίησης και των συλλογικών οργάνων των παραγωγών.

Η TÜV HELLAS (TÜV NORD) φιλοδοξεί να ενισχύσει, με τη χρήση του παγκοσμίως αναγνωρίσιμου σήματός της, την παρουσία των βιολογικών προϊόντων τόσο στην ελληνική αγορά όσο και στο διεθνή χώρο.

Στόχος, είναι η παροχή υπηρεσιών με σύντομες, αξιόπιστες και αποτελεσματικές διαδικασίες που διασφαλίζουν τον καταναλωτή και προσφέρουν στους πελάτες πραγματική προστιθέμενη αξία. Βασικό εφόδιο αποτελεί η πολυετής εμπειρία των στελεχών της, στην επιθεώρηση και πιστοποίηση συστημάτων διαχείρισης αλλά και προϊόντων (GLOBALG.A.P., BRC Food, BRC Agents & Broker, IFS Food, IFS Broker, Tesco, GRASP, ISO 22000), η οποία εμπειρία αξιοποιείται και στην πιστοποίηση των προϊόντων βιολογικής γεωργίας.