Η ζωή και το έργο του Λέοντα Μελά

0

Στις 16 Νοεμβρίου έκλεισαν 26 χρόνια από τον ξαφνικό θάνατο του Λέοντα Μελά, που άφησε ένα μεγάλο κενό και στην οικογένεια του ελαιολάδου. Το μικρό αυτό αφιέρωμα (αντίγραφο από το 2° τεύχος του περιοδικού ΕΛΙΑ & ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ) αποτελεί έναν ελάχιστο φόρο τιμής, στην προσωπικότητα, το έργο και την προσφορά του στο ελαιόλαδο.

 Η ΖΩΗ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΛΕΟΝΤΑ Γ. ΜΕΛΑ

 Ο Λέων Μελάς γεννήθηκε στην Αθήνα το 1927, υπήρξε απόφοιτος της Νομικής Σχολής του Εθνικού Καπoδιστρίου Πανεπιστημίου των Αθηνών και του Northwestern University των ΗΠΑ.
 Μετά την εκπλήρωση των στρατιωτικών του υποχρεώσεων το 1953 μεταβαίνει στην Αίγυπτο όπου και βρίσκονται τα οικονομικά ενδιαφέροντα της οικογένειάς του.
 Κατά την ενδεκαετή παραμονή του κοντά στον Ελληνισμό της Αιγύπτου διατελεί ηγετικό στέλεχος και μέλος του Δ.Σ. πολλών εταιριών Ελληνικών συμφερόντων, καθώς επίσης και μέλος του Δ.Σ. της Ελληνικής Κοινότητας της Αλεξάνδρειας.

 Το 1964 επιστρέφει στην Ελλάδα και αναλαμβάνει καθήκοντα συμπράττοντος Συμβούλου, κατόπιν Διευθύνοντος Συμβούλου και τέλος Προέδρου της ελαιουργικής επιχείρησης ΕΛΑΙΣ μέχρι το τέλος της ζωής του.
 Ο ανήσυχος χαρακτήρας του, η ηγετική του προσωπικότητα, οι καλοπροαίρετες φιλοδοξίες του και το μεράκι για προκοπή αυτού του τόπου αναδεικνύουν γρήγορα τον Λ. Μελά σε βασικό παράγοντα του οικονομικού γίγνεσθαι στην Ελλάδα.

– Αντιπρόεδρος, Γενικός Γραμματέας και τέλος το 1987 Πρόεδρος του Δ.Σ. του
ΣΕΒ
– Πρόεδρος του ΜΠΕΝΑΚΕΙΟΥ ΦΥΤΟΠΑΘΟΛΟΓΙΚΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ
– Αριστίνδην μέλος του ΕΒΕΑ (Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο
Αθηνών)

είναι μερικά παραδείγματα της έμφυτης διάθεσης του Λ. Μελά για προσφορά στο ευρύτερο χώρο της ελληνικής οικονομίας.

Όμως για τον Λ. Μελά ένας από τους πρωταρχικούς σκοπούς της επαγγελματικής του ζωής αλλά συγχρόνως και το μεράκι του είναι το ελαιόλαδο.
Γρήγορα διαβλέπει τη σημασία του ελαιολάδου για την χώρα μας, αλλά και τη μοναδικότητα αυτού του προϊόντος στην παγκόσμια αγορά.
Η ανάπτυξη, η προαγωγή των συμφερόντων και η επιτυχία του ελληνικού ελαιολάδου στην Ελλάδα και την παγκόσμια αγορά ευθύς εξ΄ αρχής αποτελούν για τον Λ. Μελά όχι μόνο αντικείμενο εργασιακής απασχόλησης, ή μεράκι αλλά σκοπό ζωής. Δεν είναι τυχαία η ανέλιξή του στα υψηλότερα αξιώματα του ελαϊκού κόσμου.

– Αντιπρόεδρος της FEDOLIVE του Ευρωπαϊκού Συνδέσμου των Βιομηχάνων ελαιολάδου.
– Αντιπρόεδρος της Συμβουλευτικής Επιτροπής επί του ελαιολάδου στην ΕΟΚ
και τέλος
– Πρόεδρος του ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ το 1987

αποτελούν αφ΄ ενός την επισφράγιση της πολυετούς επιτυχημένης ενασχόλησής του με το ελαιόλαδο, αφ΄ ετέρου όμως είναι και το εφαλτήριο με το οποίο το ελληνικό ελαιόλαδο κάνει τα πρώτα του επιτυχημένα βήματα στα διεθνή forums.

Παράλληλα ο Λ. Μελάς γνωρίζει καλά ότι κάθε προσπάθεια για την πρόοδο του ελληνικού ελαιολάδου, που θέλει να έχει πιθανότητες επιτυχίας, πρέπει να στηρίζεται στη συνέχεια, το κύρος και την δύναμη του κλάδου. Γι΄ αυτό στο τέλος της δεκαετίας του ΄70 και ενόψει της ένταξης της Ελλάδας στην κοινότητα, με όλα τα συνεπακόλουθα της νέας πραγματικότητας, δίνει νέα ώθηση στον ήδη υπάρχοντα από το 1964 Πανελλήνιο Σύνδεσμο Εξαγωγέων Ελαιολάδου με την ίδρυση το 1981 του ΣΕΒΙΤΕΛ ο οποίος γρήγορα μαζικοποιεί, δίνει δυναμικότητα και κύρος στον κλάδο, τόσο στο εσωτερικό όσο και στην διεθνή Ευρωπαϊκή και Διεθνή σκηνή.

Από το 1981 μέχρι τον θάνατό του τον Νοέμβριο του 1990, ο Λέων  Μελάς διατηρεί την θέση του Προέδρου, μαζί δε με το υπόλοιπο Δ.Σ. καταβάλουν σκληρό αγώνα για να αντιμετωπίσουν τα προβλήματα του κλάδου εκείνης της εποχής.
Είναι στην δεκαετία του ΄80 με την ένταξη της Ελλάδας στην ΕΟΚ που το ελληνικό ελαιόλαδο για πρώτη φορά επί ίσοις όροις στέκεται στην παγκόσμια αγορά αλλά και στα κέντρα λήψεως αποφάσεων (Βρυξέλλες, FEDOLIVE, COI κλπ.).

Σ΄ αυτή την δεκαετία την πιο κρίσιμη και πλήρη αλλαγών και ανακατατάξεων στην αγορά του ελαιολάδου ο Λέων Μελάς μαζί με τα άλλα μέλη του Δ.Σ. του ΣΕΒΙΤΕΛ και παράλληλα με τους άλλους φορείς Κρατικές Υπηρεσίες, Υπουργεία και προσωπικότητες του κλάδου καταβάλλουν προσπάθειες έτσι ώστε σήμερα να ομιλούμε για το ελαιόλαδο σαν το πλέον επιτυχημένο και δυναμικό προϊόν του αγροτικού τομέα της χώρας μας.

 ΘΕΣΕΙΣ ΤΟΥ

Για την ανάπτυξη

«Η ανάπτυξη για την ανάπτυξη είναι μια άποψη παρωχημένη. Πιστεύω ότι η οικονομική ανάπτυξη είναι αναγκαία και για την κοινωνική ανάπτυξη. Στο κέρδος συμμετέχει οπωσδήποτε η εργασία, ενώ παράλληλα δημιουργεί κοινωνικούς πόρους για την εξυπηρέτηση του συνόλου. Εμείς μέχρι τώρα κάναμε κοινωνική πολιτική υποθηκεύοντας το μέλλον μας. Όσο η κοινωνική πολιτική ξεπερνάει τις δυνατότητες της οικονομίας αποτελεί μια προεξόφληση μελλοντικών πόρων. Υπάρχει και ένα άλλο ζήτημα, αυτό της διαχείρισης των κοινωνικών πόρων. Είμαι βέβαιος ότι με τους υπάρχοντες πόρους και με σωστότερη διαχείρισή τους θα είχαμε καλύτερη κοινωνική πολιτική».

Για την ανανέωση

«Η ανανέωση βοηθάει την πρόοδο. Πρέπει σε όλους τους τομείς, να υπάρξει είσοδος νέων στοιχείων, χωρίς αυτό να σημαίνει τον πλήρη παραμερισμό των παλιών, αφού διαθέτουν την πολύτιμη εμπειρία. Η αλλαγή νοοτροπίας είναι απαραίτητη για να προχωρήσουμε μπροστά. Για να αλλάξει όμως η νοοτροπία, ο κόσμος πρέπει να μάθει την αλήθεια. Στο σημείο αυτό η ευθύνη των πολιτικών και των μέσων μαζικής επικοινωνίας είναι τεράστια. Πρέπει να μάθουμε να λέμε την αλήθεια και ασφαλώς να ακούμε την αλήθεια. Σήμερα θέλουμε όλοι να ακούμε αυτό που μας αρέσει».

 ΜΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑ

Δεν ήμουν παρά ένας απλός υπάλληλος της Ελαιουργικής, όταν άρχισα να πηγαίνω στις Βρυξέλλες ως εκπρόσωπος των συνεταιρισμών στην Συμβουλευτική Επιτροπή Ελαιολάδου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Στο τεράστιο τραπέζι των συνεδριάσεων, που ήταν συγκεντρωμένοι οι εκπρόσωποι των παραγωγικών τάξεων από όλες τις ελαιοπαραγωγικές χώρες της (τότε) ΕΟΚ, ακριβώς απέναντί μου καθόταν, ήρεμος και πληθωρικός , ο Λέων Μελάς ως εκπρόσωπος της ελληνικής βιομηχανίας μαζί με τον επίσης εκλιπόντα διευθυντή του ΣΕΒΙΤΕΛ τον Μίμη Βασιλόπουλο. Ήταν η εποχή που δεν υπήρχε δημόσια ανακοίνωση του τότε προέδρου της Ελαιουργικής να μην κατακεραυνώνει τις πολυεθνικές σαν το ‘‘μεγάλο εχθρό’’ των παραγωγών και του προϊόντος ….

Όμως, ένοιωσα την πρώτη έκπληξη όταν άκουσα τις τοποθετήσεις του Λέοντα Μελά κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης. Οι εκπλήξεις ήταν πολύ πιο έντονες όταν αργότερα μου δόθηκε η ευκαιρία και η χαρά της βαθύτερης γνωριμίας με τον άνδρα, τις γνώσεις και κυρίως το ήθος τους.

Αρχίζοντας σιγά – σιγά να βλέπω τα πράγματα πιο σφαιρικά και επειδή ο ίδιος ο Λέων Μελάς εκδήλωσε το ενδιαφέρον, έκανα μια απόπειρα διπλωματικής μεσολάβησης μεταξύ του και του τότε προέδρου της Ελαιουργικής Μανώλη Γαβαλά, ο οποίος δυστυχώς την απέρριψε. Μετά από τόσα χρόνια συνεχίζω να πιστεύω ότι αυτό αποτέλεσε ένα από τα μεγαλύτερα λάθη του, με καθοριστικές επιπτώσεις στην μετέπειτα πορεία της ‘‘Ελαιουργικής’’. Ήταν μια μεγάλη ευκαιρία που χάθηκε και για την ορθολογικοποίηση της αγοράς και ίσως θα είχαμε αποφύγει το ‘‘μπάχαλο’’ που επακολούθησε. Ας είναι.

Επτά χρόνια έχουν περάσει.

Θα μου μείνει χαραγμένη, η γνήσια αγάπη και εμπιστοσύνη του στο προϊόν.
Η βαθιά του γνώση, την οποία μεταβίβαζε αφειδώλευτα και χωρίς ίχνος οίησης ή το τόσο συνηθισμένο ύφος όσων παριστάνουν ότι τα ξέρουν όλα.
Το ενδιαφέρον του να ακούσει την άποψη του άλλου, ανεξάρτητα ποιος μπορεί να ήταν ο άλλος.
Η σοβαρότητα και εργατικότητα που προσέγγιζε το κάθε θέμα, το πως ερχόταν πάντοτε καλά προετοιμασμένος όταν διάφοροι άλλοι «εκπρόσωποι» έρχονταν σε αυτές τις επιτροπές σαν τουρίστες.
Και κυρίως η ανοιχτόκαρδη ευγένειά του.
Δυστυχώς για όλους μας έφυγε ξαφνικά και πολύ γρήγορα.

Πηγή: Από το αρχείο του περιοδικού ΕΛΙΑ & ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ