Ο ΣΥΜΕΠΟΠ για το ΠΟΠ ελιάς Καλαμάτας και ο Βολταίρος

0

Βολταίρος:«Διαφωνώ με αυτό που λες, αλλά θα υπερασπιστώ μέχρι θανάτου το δικαίωμά σου να το λες».

Προσωπικά διαφωνώ, όχι τώρα αλλά εδώ και πολλά χρόνια, με την άποψη του ΣΥΜΕΠΟΠ για την ΠΟΠ ελιά Καλαμάτας αλλά και με τους τρόπους υπεράσπισής της. Υποστήριξα ότι η μόνη ρεαλιστική (νομικά και πολιτικά) λύση ήταν -προσέξτε, ήταν- το ΠΓΕ, που θα κάλυπτε το 90% της ελληνικής ελιάς Καλαμών κάτω από την φήμη της Καλαμάτας κι όλοι (όλοι;) θα ήταν κερδισμένοι. Όμως αυτή η λύση υπονομεύτηκε από διάφορες πλευρές (άλλη ώρα θα μιλήσουμε εκτενώς) με αποτέλεσμα “να καεί”. Φοβάμαι πως οποιαδήποτε κι αν είναι η απόφαση του ΣτΕ, εθνικά ωφέλιμη λύση δεν θα βρεθεί. Το εμφυλιοπολεμικό κλίμα που έχει επικρατήσει αποτρέπει την απαραίτητη γνήσια συμφωνία μεταξύ όλων των εμπλεκομένων πλευρών. Ανεξάρτητα όμως με την όποια διαφωνία μου, εγώ δεν θα ξαναγυρίσω στον Μεσαίωνα του σκοταδισμού και της λογοκρισίας αλλά θα υπερασπιστώ τις αρχές του Διαφωτισμού, της ελεύθερης διακίνησης ιδεών και, τελικά, της δημοκρατίας. Ο λόγος, λοιπόν, στον κύριο Μαυρούλη και στον ΣΥΜΕΠΟΠ διατηρώντας στο ακέραιο τον τρόπο γραφής του:

“Όταν μιλάμε για την ελιά ΠΟΠ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ μιλάμε για ένα τρόφιμο κι όχι για την δρύπη που μαζεύουμε από το δέντρο της ποικιλίας Καλαμών που επιλέχτηκε, καλλιεργήθηκε και αναπτύχθηκε γοργοπόδαρη στην Μεσσηνία τους περασμένους αιώνες, μαζί με την Κορωνέικη ποικιλία, και τρέχοντας-τρέχοντας τους νεότερους χρόνους έφτασε στην Νότια Αφρική, στην Αυστραλία, στην Αμερική και φυσικά, πιο γρηγορότερα λόγω αποστάσεως, στην Στερεά Ελλάδα, στην Τουρκία, Συρία, Αίγυπτο, Μαρόκο, Ισπανία και ποιος ξέρει που αλλού.

Μια ποικιλία, λοιπόν, η Καλαμών, που παράγει ένα μη φαγώσιμο φρούτο και που έχει μεταξύ των ιδιοτήτων της κι εκείνη του δρομέα. Κι οι Μεσσήνιοι είναι ιδιαίτερα περήφανοι και γι αυτή την ιδιότητά της.

Το τρόφιμο ελιά ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ δεν είναι λοιπόν το μη φαγώσιμο προϊόν της ποικιλίας Καλαμών αλλά αποτέλεσμα της προσπάθειας των μεσσηνίων αγροτών, προσπάθειας αιώνων, να επεξεργαστούν τον ωραίο αυτό καρπό και να τον μετατρέψουν σε τρόφιμο: πρώτα στο καλάθι σκεπασμένο με αλάτι ή  στο νερό να ξεπικράνει και μετά στο αλάτι ή  μόνο στην άλμη ή στην οξάλμη. Να επιλέξουν τη στιγμή της συλλογής του καρπού. Τον τρόπο καλλιέργειας του δέντρου για νάχουμε καλούς καρπούς. Δοκιμές επι δοκιμών. Αιώνες! Και κατάληξε με την εφεύρεση και σταθεροποίηση, ενός εξαιρετικού τρόφιμου που όλος ο κόσμος, μετά την ίδρυση του νεοελληνικού Κράτους,  το γνώρισε σαν ξιδάτες ελιές Καλαμών και Καλαμάτας (όχι από την ποικιλία αλλά από την πόλη).

Αποτελεί ως εκ τούτου πνευματικό δικαίωμα του ανθρώπινου παράγοντα που έζησε και ζει στον μεσσηνιακό χώρο.

Ζητώ συγγνώμη αν επιμένω σε αυτές τις κοινότοπες φρασεολογίες  αλλά δυστυχώς ύστερα από 25 χρόνια είμαστε υποχρεωμένοι να τις επαναλαμβάνουμε ακόμη, γιατί μιλάμε στον κουφό που δεν θέλει να ακούσει.

Η προστασία των ενδείξεων προέλευσης και γεωγραφικής ένδειξης (ΠΕ) εκφράζει την αναγνώριση και προστασία των πνευματικών δικαιωμάτων και στις συλλογικές εφευρέσεις μιας συγκεκριμένης περιοχής.

Αποτελεί μεταφορά της αναγνώρισης του  πνευματικού δικαιώματος κάθε εφευρέτη ιδιώτη, του copyright, στο συλλογικό εφευρέτη μιας

περιοχής. Και δεδομένου ότι το copyright το ίδιο είναι μια ελληνική εφεύρεση του καιρού της μεγάλης λάμψης του ελληνικού πνεύματος που έγινε στην Σύβαρη της Μεγάλης Ελλάδας, όπου στους εφευρέτες ενός οποιουδήποτε νέου προϊόντος ανήκαν τα κέρδη μιας ολόκληρης χρονιάς εκμετάλλευσής του, θα περιμέναμε τουλάχιστον να την σεβότανε η μικρή Ελλάδα.

Η ΠΕ ελιά «ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ», τη στιγμή που καταχωρήθηκε στο σχετικό ευρωπαϊκό κατάλογο, αποτελεί ως εκ τούτου κατοχυρωμένο πνευματικό δικαίωμα της Μεσσηνίας και  των παραγωγών της. Κι οποιαδήποτε άμεση ή έμμεση κατάχρησή της  αποσκοπεί στην σύγχυση της αγοράς και στην παραπλάνηση του καταναλωτή. Για ιδιωτικούς σκοπούς σε βάρος του εθνικού συμφέροντος.

Ονομασία κατοχυρωμένη από την ευρωπαϊκή νομοθεσία. Κατοχύρωση  που κι αυτή θα έπρεπε  να την σεβότανε η μικρή Ελλάδα και να μην αγωνίζονται οι Μεσσήνιοι  ¼ του αιώνα να τους αναγνωριστεί το νομικά αναγνωρισμένο.

Μέχρι που να φτάσουν στο ΣτΕ.

Κι όλα αυτά με την δικαιολογία ότι ο όγκος της παραγωγής της ποικιλίας Καλαμών στην Μεσσηνία είναι μικρός κι ακόμη μικρότερος ο όγκος της ΠΟΠ. Σαν να λέμε ότι καταργείται η πατέντα, το copyrigh, ενός προϊόντος γιατί έχει  περιορισμένη χρήση.

Και συνένοχος η πολιτεία γεμίζουμε τις διεθνείς αγορές με μούμιες «Ελιές Καλαμάτας» (KALAMATA OLIVES) και ζητάμε συμμάχους στις τρίτες χώρες για να διαλύσουμε την ΠΟΠ στο όνομα του υποτιθέμενου εθνικού συμφέροντος.

Αγνοώντας ότι παρόλο τον μικρό της όγκο η ΠΟΠ ΚΑΛΑΜΑΤΑ εμποδίζει τις εισαγωγές  ελιών καλαμών από  τις τρίτες χώρες είτε με την ονομασία KALAMATAS OLIVES είτε εκείνη της ΚΑΛΑΜΩΝ  σε μια αγορά των 400 εκατ. καταναλωτών της ΕΕ κι άλλους τόσους των χωρών που έχουν ήδη υπογράψει συμφωνίες με την ΕΕ. Κι αν θα προσθέσουμε και την Κίνα, και τις άλλες  υπό διαπραγμάτευση χώρες,  θα μπορούσαμε να μιλήσουμε για το μεγαλύτερο ποσοστό της παγκόσμιας αγοράς (70-80%)

Προστατευόμενη αγορά στην διάθεση των ελληνικών επιχειρήσεων παραγωγής και επεξεργασίας. Κι όχι των εμπόρων με όλο το σεβασμό για τον ρόλο των εμπόρων.

Και φτάσαμε  η χώρα μας να υπογράφει τις πολυμερείς συμφωνίες της ΕΕ με τις τρίτες χώρες περιλαμβάνοντας και την προστασία της ελιάς  ΠΟΠ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ενώ πίσω από την πλάτη διακινεί στις διεθνείς αγορές τις μούμιες  “KALAMATA OLIVES”.

ΟΙ ευρωπαϊκοί κανονισμοί δεν προβλέπουν, ούτε και υπαινίσσονται, τον όγκο του προϊόντος για κάθε ΠΕ υπό καταχώρηση.

Αρκεί κι ένας μόνο παραγωγός μιας συγκεκριμένης περιοχής που ανταποκρίνεται στους όρους των κανονισμών για να καταχωρήσει μια ΠΕ.

Αυτό δεν σημαίνει ότι οι Μεσσήνιοι είναι αδιάφοροι στον όγκο παραγωγής. Γιατί στις καινούργιες συνθήκες των αγορών ο όγκος προσφοράς παίζει σημαντικό ρόλο. Δεν είμαστε αδαείς!

Και ξέρουμε ότι στις σημερινές συνθήκες των αγορών όσο μεγαλύτερο είναι το ποσοστό του όγκου παραγωγής της ΠΟΠ τόσο καλύτερο για τους παραγωγούς της αλυσίδας και την χώρα.

Όπως ξέρουμε ότι ιστορικά η περιοχή προέλευσης η οποία είχε στενό δεσμό με εκείνον του προϊόντος ξεπέρναγε τα όρια της Μεσσηνίας.

Δεν θεωρούμε όμως ευθύνη των Μεσσηνίων παραγωγών τον περιορισμό της περιοχής προέλευσης στα σύνορα της Μεσσηνίας όπως και μια άλλη σειρά λαθών  των προδιαγραφών της.

Επικράτησε η επιλογή αυτή, φρούτο της αλλοπρόσαλλης κεντρικής αγροτικής πολιτικής της εποχής εκείνης, του κάθε καμπαναριό και μια προστατευόμενη ένδειξη.

Μην ξεχνάμε ότι για την Μεσσηνία προτάθηκαν τέσσερα ΠΟΠ ελαιόλαδου.

Για την Μεσσηνία σήμερα υπερέχει η ανάγκη μιας κανονικής λειτουργίας και προστασίας της ΠΟΠ όπως γίνεται σε όλες τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Η επιδίωξη να περιλάβουμε στην οριοθετημένη ζώνη προέλευσης το κατά τους κανονισμούς ανέφικτο, όπως πχ. όλο τον ελληνικό χώρο, ή δεν ξέρω τι άλλο άσχετο με το δεσμό του προϊόντος με την περιοχή αποσκοπεί απλώς στην διαιώνιση του προβλήματος στο status quo.

Κι είναι κρίμα να υποστηρίζουν αυτές τις παραπλανητικές φλυαρίες και αγροτικοί παράγοντες.

Κατά τους κανονισμούς κάθε ένδειξη προέλευσης (ΠΟΠ) ή απλής γεωγραφικής ένδειξης (ΠΓΕ) για να καταχωρηθεί και να προστατεύεται πρέπει να αποτελεί ένα σύστημα ποιότητας. Να αφορά δηλ. όλη την παραγωγική αλυσίδα του τελικού τρόφιμου. Να αποτελείται από όλους τους κρίκους: το αγροτικό, τον μεταποιητικό και τυποποιητικό.

Κι η συμμετοχή στην αλυσίδα είναι προαιρετική!

Οι κανονισμοί παρέχουν το δικαίωμα συμμετοχής  στους ενασχολούμενος στην οριοθετημένη περιοχή αλλά δεν τους υποχρεώνει να το ασκήσουν. Αυτοί όμως που δεν θέλουν να ασκήσουν το αποκτημένο δικαίωμα τους δεν έχουν δικαίωμα να επιβάλουν τη απόφασή τους στους άλλους. Δεν έχουν έννομο συμφέρον που να δικαιολογεί κάθε μορφή ένστασης. Τόσο περισσότερο οι εκτός γεωγραφικής περιοχής δρώντες.

Οι προδιαγραφές μιας ΠΕ δεν γίνονται ούτε τροποποιούνται

με εθνικό δημοψήφισμα!

Κι ο πρώτος που θα έπρεπε να γνωρίζει αυτή την αρχή είναι ο κάθε φορά Υπουργός Γεωργίας. Και δυστυχώς μέχρι σήμερα μόνο ο κ. Σκανδαλίδης είχε το θάρρος να το δηλώσει, έστω και μόνο με έγγραφη απάντηση, ενώ οι παραλήπτες σώπασαν.

Έτσι μπορούμε να έχουμε μια οριοθετημένη περιοχή ικανή να παράγει 100 φυτικό προϊόν  αλλά να παράγει μόνο 10 τόνους ΠΟΠ. Αυτό έγινε και γίνεται ακόμη σήμερα στην Μεσσηνία με την ελιά «ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ».

Αλλά δεν αποτελεί μια εξαίρεση. Αυτό έγινε και γίνεται και με τις άλλες καμμιά δεκάρια ΠΟΠ Κονσερβολιάς και  Θρούμπας. Αν εξαιρέσουμε την ΠΟΠ Πράσινες Ελιές Χαλκιδική που αυτοκαταργήθηκε «εθελοντικά» την ημέρα της καταχώρησής της και αποδέχτηκε την  υποβάθμισή της σε απλή commodity.  Δικαίωμά της!

Πρέπει επί τέλους να διερωτηθούμε, κι όχι μόνο εμείς αλλά και οι ιθύνοντες της αγροτικής μας πολιτικής, γιατί καμμιά απ’ αυτές τις ΠΟΠ, συμπεριλαμβανόμενης της ΠΟΠ «ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ», δεν πρόκοψε.

Δεν είναι δύσκολο να διαπιστώσουμε ότι έλλειψε η συμμετοχή στην αλυσίδα παραγωγής τους, του συστήματος ποιότητάς τους, των κρίκων μεταποίησης και τυποποίησης κι όταν έγινε, έγινε χωρίς πρόθεση ανάπτυξης της αγοράς. Έλλειψε κάθε όρεξη προώθησης.

Μια τέτοια αποτυχία δεν μπορεί να δικαιολογηθεί με μόνη την ιδεολογική απέχθεια προς κάθε μορφή συνεργατισμού, που υπάρχει αλλά δεν αρκεί.

Εμείς πιστεύουμε ότι συνέβαλαν πολλοί παράγοντες με κυρίαρχη την κονιορτοποίηση των επιχειρήσεων και την αντικειμενική αδυναμία τους

να παράγουν ποιότητα σε ένα αγροδιατροφικό χώρο ουσιαστικά υποανάπτυκτο, που μαστίζεται από ένα σωρό ελλείψεων: υγειονομικών, τεχνικών, τεχνολογικών, επαγγελματικών, συνεργατική ανικανότητα, ανικανότητα ανάπτυξης της μάρκας τους κάτω από ένα κοινό σήμα ομπρέλα, περιορισμένη διάθεση κεφαλαίων, κλπ., κλπ.

Παράγοντες που έχουν σαν παρενέργεια τους λεονταρισμούς και την αναζήτηση αποδιοπομπαίου τράγου.

Μ’ άλλα λόγια η καθυστέρηση!

Που κραυγάζει την έλλειψη μιας αναπτυξιακής αγροδιατροφικής πολιτικής στον τομέα αυτό.

Πράγμα όχι και τόσο εύκολο. Το καταλαβαίνουμε.

Αλλά πιο εύκολο ήταν να ξεδιπλώσουμε το πέπλο της ανεκτικότητας σκεπάζοντας κάθε μορφή παρατυπίας, παράβασης και κατάχρησης πχ. των προστατευόμενων ονομασιών.

Πρώτα με το φύλλο συκής των ΔΑΟΚ, στην πρώτη φάση, μετά με την αγροτοϋπουργική ΕΦΕΤ ή Αστυνομία του ΑΓΡΟΣΕΡΤ, στη θέση οργανισμού ελέγχου, ανεξάρτητης αρχής, με βάση τους διεθνείς κανόνες.

Και μετά ακόμη, με υψηλή αγροτική πολιτική, την ανακάλυψη του παραπορτιού της λεβαντίνικης μετατροπής των επιχειρήσεων μεταποίησης και τυποποίησης των ελιών  σε εμπορικές. Στόχος η ανάπτυξη της αγροδιατροφικής βιομηχανίας στον τομέα της ελιάς, του κ. Αποστόλου, εγκαταλείποντας τον δεσμό με τον τοπικό αγροτικό τομέα.

Τραγελαφικά πράγματα για μια σοβαρή χώρα! Αν ήταν!

Δεν έχουμε αυταπάτες. Χρειάζεται μια βαθιά αλλαγή στην αγροδιατροφική πολιτική της χώρας.

Στον τομέα των ΠΕ η καταχώρηση των οποίων, όλων τους, δεν συνοδεύτηκε από τις προβλεπόμενες από τους κανονισμούς απαραίτητες υποδομές για την ανάπτυξή τους:

-Οι σωστοί και αποτελεσματικοί οργανισμοί ελέγχου.

-25 χρόνια μετά περιμένουμε ακόμη την ΥΑ για την αναγνώριση των Ομάδων Προστασίας και Διαχείρισης που θα μπορούσαν να ασκήσουν ένα σοβαρό ρόλο στον έλεγχο της αγοράς και της παραγωγής καθώς και στην προώθηση των προϊόντων ΠΕ.

Η Ελλάδα είναι η μόνη χώρα που δεν ξόδεψε ακόμη 1 € για την προώθηση των προϊόντων αυτών στις αγορές και μένουν ανεκμετάλλευτα τα ευρωπαϊκά κονδύλια.

Εν αναμονή της απόφασης του ΣτΕ, σχετικά με την κατάργηση της ΥΑ Αποστόλου, που θέλουμε να πιστεύουμε ότι θα είναι θετική γιατί θέλουμε να πιστεύουμε στην Δικαιοσύνη, είναι απαραίτητη και επείγουσα η ανάγκη επανακατάθεσης της αίτησης τροποποίησης των προδιαγραφών, την οποία κακώς το ΥΠΑΑΤ δεν προώθησε ως όφειλε και μας επέστρεψε μετά  από έξι χρόνια. Παραβαίνοντας ακόμη μια φορά τους κοινοτικούς κανονισμούς.

Η Μεσσηνία δεν μπορεί να ανεχθεί άλλο χρόνο αναμονής δεδομένου ότι η διαδικασία ακόμη και χωρίς κωλύματα απαιτεί σημαντικό χρόνο.

Και η διαπίστωση της βατότητας μιας προσπάθειας επέκτασης της οριοθετημένης περιοχής απαιτεί επίσης  χρόνο και διάθεση πόρων υλικών και  ανθρώπινων.

Δεν μπορούν να περάσουν άλλα 25 χρόνια. Η κατάσταση απαιτεί την επίσπευση της διαδικασίας, την άμεση κατάθεση της αίτησης τροποποίησης των προδιαγραφών  στο ΥΠΑΑΤ ώστε, με τους χρόνους του ΥΠΑΑΤ, και πιέζοντας όλοι μαζί να μελετηθεί γρήγορα ο φάκελος και να ανοιχθεί η περίοδος ενστάσεων.

Στο πλαίσιο αυτό ο  ΣΥΜΕΠΟΠ να μπει στη διάθεση όλων των ενδιαφερομένων άλλων περιοχών και να βοηθήσει στη μελέτη και επεξεργασία των ενστάσεων που ζητούν μια εφικτή επέκταση της οριοθετημένης περιοχής προέλευσης ώστε με το άνοιγμα της περιόδου διαβούλευσης από το υπουργείο να κατατεθούν οι σχετικές ενστάσεις.”