Αγίασε, γιατί φύτεψε ελιές στο μακρινό Περού…

0

Της Δρ Αικατερίνης Πολυμέρου-Καμηλάκη

Μια πολύ ωραία ιστορία έθεσε υπ’ όψιν μου ο φίλος και «ταγμένος στην ελιά» Βασίλης Ζαμπούνης για την καλλιέργεια της ελιάς στο μακρινό Περού και τον καθολικό Άγιο Μαρτίνο, ο οποίος γεννήθηκε στη Λίμα του Περού το 1579. Θεράπευε θαυματουργικά, ανεξάρτητα από την εθνική καταγωγή ή τον πολιτισμό τους αυτόχθονες, μαύρους Ισπανούς και ήταν, και εξακολουθεί να είναι, ένα παράδειγμα ενότητας σε μια τέτοια κατακερματισμένη κοινωνία. Τα λείψανα του βρίσκονται στη Βασιλική του Σάντο Ντομίνγκο στη Λίμα. Αγιοποιήθηκε στις 6 Μαΐου 1962, από τον Πάπα Ιωάννη XXIII. Γιορτάζει κάθε 3 Νοεμβρίου. Αν και ασχολούμαι με την ελιά και το λάδι πολλά χρόνια δεν είχα ποτέ μου συναντήσει τον άγιο Martin de Porres. Αναζήτησα πρόχειρα κάποια στοιχεία, που παρουσιάζω εδώ.

Το 1559  ο Ισπανός, Don Antonio de Ribera έφερε από τη Σεβίλλη στο Περού δενδρύλλια ελιάς. Τα δενδρύλλια φυτεύτηκαν αρχικά στο Lost Orchard και αργότερα στο San Isidro  που βρίσκονται σήμερα και συγκροτούν το  Parque del Olivar ή Olive Grove από περίπου 1700 ελαιόδεντρα[1] στην περιοχή San Isidro (Άγιος Ισίδωρος), στην καρδιά της οικονομικής ζωής της Λίμα.

Σύμφωνα με την παράδοση, ένα από τα ελαιόδεντρα φύτεψε ο περουβιανός άγιος, San Martin de Porres. Η ελιά αυτή ονομάζεται δέντρο της ευτυχίαςΛέγεται μάλιστα ότι τα ζευγαράκια, που ξεκουράζονται κάτω από το δέντρο, αποκτούν την ευλογία να είναι πάντα μαζί και ευτυχισμένα. Ο καθηγητής Gianfranco Vargas Flores διασώζει μια άλλη σχετική παράδοση:

Το  1637 ο San Martin de Porres φύτεψε μερικά ελαιόδεντρα κατά μήκος του δρόμου, κόβοντας στελέχη κλαδιών, δημιουργώντας έτσι έναν ελαιώνα. Είχε την πεποίθηση ότι οι επόμενες γενιές θα λένε: «ο Θεός συγχωρεί όποιον φύτεψε αυτόν τον ελαιώνα». Το San Isidro ήταν τότε μια μεγάλη αγροτική περιοχή, που βρίσκεται περίπου 8 χιλιόμετρα από την Plaza de Armas, την κεντρική πλατεία της Λίμα. Όπως έγινε με όλα τα αστικά κέντρα, καθώς η πόλη μεγάλωνε, το άλσος συρρικνώθηκε. Ένα πάρκο, όμως, από την αποικιακή εποχή, το οποίο ανακηρύχθηκε Εθνικό Μνημείο το 1959 και είναι σήμερα ελκυστικός τουριστικός  προορισμός στο Περού, ενώ είναι πολύτιμη η καλλιέργεια της ελιάς.

Ο Martín de Porres είναι εν τέλει, ένας ξεχωριστός άγιος. Δεν αγίασε ως  ιεροκήρυκας, μάρτυρας ή θεολόγος. Στην πραγματικότητα μπόρεσε να διακριθεί για τις δραστηριότητές του ως ελαιοκαλλιεργητής και πρωτοπόρος της ελαιοκαλλιέργειας σε αυτό που σήμερα ονομάζεται San Isidro Olivar Forest.

Φωτογραφίες από το Parque del Olivar

 

 

 

[1] Jesus en su Τinta, The at San Isidro:Trees with a 400-year-old history στο What to see Lima, Lima, Peru

Η κα. Πολυμέρου Καμηλάκη είναι πρώην Διευθύντρια του Κέντρου Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών, Μέλος της Εθνικής Επιτροπής Ελλάδα 2021 και της Επιστημονικής Εταιρείας Εγκυκλοπαιδιστών Ελαιοκομίας (4Ε).