Κυριακή, 16 Ιουνίου, 2024

Επίπεδα ανοχής ποικιλιών ελιάς στην ξηρασία

Μελετήθηκαν 14 κύριες ποικιλίες ελιάς της λεκάνης της Μεσογείου

Πραγματοποιήθηκε μελέτη 14 ποικιλιών ελιάς, μεγάλης οικονομικής σημασίας, οι οποίες είναι: η Arbequina, η Arbosana,  η Chemlali, η Cornicabra, η Cornezuelo de Jaén, η Empeltre, Frantoio, η Hojiblanca, η Κορωνέϊκη (Koroneiki), η Manzanilla de Sevilla, η Martina, η Picual, η Sikitita1 και η Sikitita 2. Όλες οι ποικιλίες είναι πιστοποιημένες από την Παγκόσμια Τράπεζα Γονιδιακού Πλάσματος Ελιάς στην Κόρδοβα (Ισπανία). Είναι οι κατεξοχήν κυρίαρχες ποικιλίες που εντοπίζονται στους ελαιώνες διαφόρων περιοχών της λεκάνης της Μεσογείου.

Οι ποικιλίες υποβλήθηκαν σε δύο πειραματικές συνθήκες ξηρασίας, μέτριας (MD) και ισχυρής (SD) ξηρασίας. Προσδιορίστηκε η μεγαλύτερη ή/και η μικρότερη ανοχή τους στην έλλειψη νερού. Η άρδευση εφαρμόστηκε εναλλάξ, με καταιονισμό μόνο στα δείγματα των μαρτύρων (έξι δείγματα/ποικιλία). Οι ποικιλίες που υποβλήθηκαν σε ξηρασία δεν έλαβαν καμία άρδευση για τουλάχιστον 28 ημέρες (περίπτωση των πιο ευαίσθητων στην ξηρασία ποικιλιών) και έως 42 ημέρες (περίπτωση των πιο ανθεκτικών στην ξηρασία ποικιλιών). Δείγματα από τις ποικιλίες Κορωνέϊκη (Koroneiki) και Empeltre ελήφθησαν μετά από 28 ημέρες ξηρασίας, η Hojiblanca μετά από 30 ημέρες, η Cornezuelo de Jaén, η Picual και η Arbequina μετά από 35 ημέρες και τέλος, οι υπόλοιπες ποικιλίες άντεξαν την απουσία νερού μέχρι τη συγκομιδή τους μετά από 42 ημέρες. Συλλέχθηκαν 5-6 φύλλα από κάθε ποικιλία, καθώς και συλλέχθηκαν φύλλα στις δύο διαφορετικές περιόδους ξηρασίας, στη μέτρια ξηρασία (MD), μετά από 14 ημέρες χωρίς να αρδευτούν, και την τελευταία ημέρα ισχυρή ξηρασίας (SD) πριν από την άρδευσή τους, η οποία ήταν μετά από 28 ημέρες σε όλες τις ποικιλίες και έως 42 ημέρες στις πιο ανθεκτικές ποικιλίες. Όλα τα δείγματα συλλέχθηκαν από τουλάχιστον τρία διαφορετικά δείγματα και καταψύχθηκαν σε υγρό άζωτο. Συγκεντρώθηκαν δεδομένα όπως η περιεκτικότητα σε χλωροφύλλη, η εδαφική υγρασία και η ειδική φυλλική επιφάνεια. Αναλύθηκαν επίσης οι φωτοσυνθετικές παράμετροι που μετρήθηκαν στην αντίστοιχη ακτινοβολία κορεσμού κάθε ποικιλίας: ρυθμός αφομοίωσης, διαπνοή, στοματική αγωγιμότητα, φωτοσυνθετική απόδοση, φωτοχημική και μη φωτοχημική απόσβεση, πυκνότητα φωτονικής ροής, λόγος μεταφοράς ηλεκτρονίων, αποτελεσματική χρήση του νερού και ποσότητα προλίνης και μηλονδιαλδεΰδης ως δείκτες οξειδωτικού στρες. Με βάση τα αποτελέσματα, οι ποικιλίες χαρακτηρίστηκαν και χωρίστηκαν σε τέσσερις ομάδες ανάλογα με την ανοχή τους στην ξηρασία: ανεκτικές, μέτρια ανεκτικές, μέτρια ευαίσθητες και ευαίσθητες στην ξηρασία.

Στον πίνακα 1, κατατάσσονται οι 14 ποικιλίες που μελετήθηκαν σε τέσσερις ομάδες ανάλογα με την ανοχή τους στην ξηρασία: (1) ανεκτικές, οι πιο ανεκτικές στην έλλειψη νερού, οι οποίες, μετά από 42 ημέρες χωρίς άρδευση, επηρεάστηκαν ελάχιστα και, σε ορισμένες περιπτώσεις, ήταν σε άριστη κατάσταση- (2) μέτρια ανεκτικές, οι οποίες, παρά την ανεκτικότητά τους, σε ορισμένες από τις αναλύσεις που πραγματοποιήθηκαν, φάνηκε να έχουν κάποια ευαισθησία στην έλλειψη νερού, (3) μέτρια ευαίσθητα, τα οποία άντεξαν μεταξύ 5 και 6 εβδομάδων χωρίς άρδευση, χωρίς να φτάσουν στην τελευταία ημέρα του πειράματος, και παρουσίασαν σαφή σημάδια μαρασμού (ακόμη και ορισμένα από τα άτομα που υποβλήθηκαν σε ξηρασία μαράθηκαν εντελώς)- και (4) ευαίσθητα, τα οποία άντεξαν λιγότερο από 4-5 εβδομάδες χωρίς άρδευση (αρκετά άτομα μαράθηκαν κατά τη διάρκεια του χρόνου επεξεργασίας).

Τα αποτελέσματα αυτής της εργασίας δείχνουν ότι η Κορωνέικη,  η Cornezuelo de Jaén και η Empeltre είναι ευαίσθητες ποικιλίες στην ξηρασία ενώ μετρίως ευαίσθητες είναι οι ποικιλίες Manzanilla de Sevilla, Arbequina και Hojiblanca. Μεταξύ των ευαίσθητων και μετρίως ευαίσθητων ποικιλιών η έλλειψη νερού προκάλεσε στη Manzanilla de Sevilla τη μεγαλύτερη μείωση στο μέγεθος των καρπών και την απόδοση μεταξύ των οκτώ ποικιλιών που μελετήθηκαν σε συνθήκες αγρού στο Ιράν. Μετρίως ανεκτικές χαρακτηρίστηκαν οι ποικιλίες Frantoio, Chemlali, Sikitita1 και Picual και ανεκτικές οι ποικιλίες Martina, Cornicabra, Sikitita 2 και Arbosana.

Πίνακας 1. Ταξινόμηση των 14 ποικιλιών ελιάς ανάλογα με την ανοχή τους στην ξηρασία
Ανεκτικές Μετρίως Ανεκτικές Μετρίως ευαίσθητες Ευαίσθητες
Martina Frantoio Manzanilla de Sevilla Cornezuelo de Jaén
Cornicabra Chemlali Arbequina Κορωνέικη
Sikitita 2 Sikitita1 Hojiblanca Empeltre
Arbosana Picual

Ορισμένοι συγγραφείς πρότειναν πρόσφατα ότι τα φυτά αναπτύσσουν μια «μνήμη του στρες» και διατηρούν τα γεγονότα του παρελθόντος χωρίς να μεταβάλλουν τη γενετική τους σύσταση, παρόλο που παρουσιάζουν αλλαγές στο επιγονιδίωμα, το μεταγραφικό τους σώμα και το μεταβολισμό τους υπό την επαναλαμβανόμενη καταπόνηση ξηρασίας (Kambona et al. 2023, Liu et al. 2022, Shadukhan etal., 2022). Η ανάγκη μελέτης και εύρεσης ποικιλιών που είναι ανθεκτικές ή/και ανεκτικές στην κλιματική αλλαγή είναι μεγάλη.

Πηγή :

  • Rico Ε.Ι., Martos de la Fuente G.C., Morillas A.O., Ocaña A.M.F., (2024). Physiological and biochemical study of the drought tolerance of 14 main olive cultivars in the Mediterranean basin. Photosynthesis Research (2024) 159:1–16 https://doi.org/10.1007/s11120-023-01052-8

Μετάφραση, επιμέλεια, παρουσίαση  και φωτογραφία του άρθρου από τον ΥΔ Σώτηρα Μάριο-Ιωάννη MSc Γ.Π.Α.

 

Σχετικά άρθρα

Ακολουθήστε μας

5,044ΥποστηρικτέςΚάντε Like
1,570ΑκόλουθοιΑκολουθήστε
119ΣυνδρομητέςΓίνετε συνδρομητής
Ελιά & Ελαιόλαδο: Τεύχος 105

Πρόσφατα άρθρα

Επιλεγμένα