H ΠΟΠ Ελιά Καλαμάτας αναζητά επειγόντως λύση

0

H ΠΟΠ Ελιά Καλαμάτας αναζητά επειγόντως λύση.

Φτάσαμε στο σημείο που ένα βασικό "εργαλείο" μάρκετινγκ όπως τα ΠΟΠ/ΠΓΕ να αποτελούν εμπόδιο(!) να πουλήσουμε ένα καθαρά εξαγωγικό προϊόν όπως οι ελιές Καλαμάτας. Προς δόξαν της ελαϊκής πολιτικής και όσων την ασκούν επί 10ετίες. Αναγγελίες Ν. Αντώνογλου, γεν.γρ. ΥΠΑΑΤ

image

Στις 21 Ιουνίου 1996, δημοσιεύτηκε (κανονισμός 1107/96, στο L 148) η καταχώριση ως Προστατευόμενη Ονομασία Προέλευσης «Ελιά Καλαμάτας» με υποχρεωτική μεταφορά στο λατινικό αλφάβητο ως «Elia Kalamatas». Η εμπορική επιτυχία οδήγησε σε συνεχή επέκταση με νέες φυτεύσεις. Παράλληλα, άρχισαν να εμφανίζονται τα πρώτα εμπορικά και νομικά προβλήματα, αμφισβητώντας τον αρχικό φάκελο του ΠΟΠ.

Σήμερα, ορισμένες χώρες (Ιταλία, Σλοβενία,Κροατία) έχουν απαγορεύσει την εισαγωγή από την Ελλάδα με την ετικέτα «Kalamata olives» θεωρώντας την παραπλανητική, γιατί παραβιάζει τον κανονισμό των ΠΟΠ/ΠΓΕ. Υπάρχουν πληροφορίες και για άλλες χώρες, ενώ πρόσφατα η ΔΑΟΚ Μεσσηνίας μπλόκαρε με την ίδια αιτιολογία ένα φορτίο προς εξαγωγή από το λιμάνι της Καλαμάτας. Ας σημειώσουμε προκαταβολικά ότι το «Kalamata olives» πράγματι παραβιάζει τον κανονισμό, άσχετα αν κάποιες χώρες υποκριτικά το επικαλούνται προς ίδιον εμπορικό όφελος. O πανικός των Ελλήνων εξαγωγέων είναι μεν δικαιολογημένος, αν και αδικαιολόγητα καθυστερημένος, και το ερώτημα που γεννάται είναι αν στο διαφαινόμενο αδιέξοδο υπάρχει κάποια ικανοποιητική και ρεαλιστική λύση.

Οι ατέλειες της αρχικής καταχώρισης του 1996

Το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν ήταν άλλο από τα γεωγραφικά όρια του ΠΟΠ γύρω από την πόλη της Καλαμάτας, ενώ μεγάλο μέρος της παραγωγής προέρχεται από περιοχές της Λακωνίας, της Αιτωλοακαρνανίας, της Φθιώτιδας (Λιβανάτες), και όχι μόνο, καθώς η καλλιέργεια συνεχώς επεκτείνεται. Επίσης αποκλείει όλες σχεδόν τις μορφές επεξεργασίας (εκπυρηνωμένες, σε ροδέλλες, πάστα). Έτσι οι «νόμιμες» ποσότητες περιορίζονται σε λίγες εκατοντάδες τόνους από τους περίπου 50.000 τόνους ποικιλίας καλαμών, που η Ελλάδα σήμερα παράγει.

Η σύγχυση επιτείνεται γιατί το «περιβόητο» Προεδρικό Διάταγμα 221, που δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ Α’63/30.3.1979, την αναφέρει ως «CALAMATA» (με C και όχι Κ), που πρέπει να αναγράφεται για τις ολόκληρες ελιές «ποικιλίας Καλαμών». Στα 37 χρόνια που μεσολάβησαν, το CALAMATA συνεχίζει να ισχύει, νομικά τουλάχιστον, μια και δεν μεσολάβησε κάποιος νόμος ή υπουργική απόφαση να το καταργήσει ή να το διορθώσει σε «ΚΑΛΑΜΑΤΑ».

Το τρίτο πρόβλημα αφορά στη σύγχυση που υπάρχει λόγω της (μη) διάκρισης μεταξύ της φυτικής ποικιλίας «Καλαμών» (με τα συνώνυμά της Αετονυχιά, Νυχάτη, κ.α.) και της εμπορικής ονομασίας «Καλαμάτα». Εδώ θα πρέπει να σημειώσουμε και να υπογραμμίσουμε ότι σύμφωνα με βιβλιογραφικές ενδείξεις που χρήζουν όμως περαιτέρω έρευνας, η ονομασία «Καλαμάτα» προήλθε και επικράτησε γιατί η διακίνηση και οι εξαγωγές προέρχονταν από το λιμάνι της Καλαμάτας, ενώ η καλλιέργεια που φαίνεται να ξεκινά τα τέλη του 19ου αιώνα εντοπίζεται αρχικά στη γειτονική Λακωνία. Άλλωστε και η ποικιλία «Κονσερβοελιά» είναι σε μεγάλο βαθμό γνωστή διεθνώς με το συνώνυμο «Βόλος» λόγω του λιμανιού και όχι της… παραγωγής του.

Σε ό,τι αφορά την ονομασία, υπάρχει και το πρόβλημα ότι η έκφραση με λατινικούς χαρακτήρες «Elia» δεν σημαίνει τίποτα για τους περισσότερους ξένους, που δεν μιλούν ελληνικά και τη γνωρίζουν ως «olives». Το ίδιο, όμως, πρόβλημα έχουν και οι Ισπανοί (aceitunas).

Τέλος, ας αναφέρουμε ακόμα ένα πρόβλημα που σχετικά πρόσφατα ήρθε στην επιφάνεια και αφορά την κατοχύρωση του ονόματος της ποικιλίας στους καταλόγους που υπάρχουν. Στον Διεθνή Κατάλογο CPVO, που παρέχει προστασία της ποικιλίας και του ονόματός της, δεν έχει κατοχυρωθεί ούτε ως Καλαμών, ούτε ως Καλαμάτα. Η εξήγηση που μου δόθηκε από τις αρμόδιες υπηρεσίες του ΥΠΑΑΤ είναι ότι σε αυτόν τον κατάλογο καταγράφονται οι δημιουργοί νέων και όχι παλαιών ποικιλιών, όπως η Καλαμών.
Όμως, υπάρχει ο Εθνικός Κατάλογος, ο οποίος δεν παρέχει καμία προστασία του ονόματος και ο οποίος από το 1992 περιλαμβάνει την ονομασία Καλαμών με τα συνώνυμά της, Καλαμάτα, Αετονυχιά κ.λπ. Διατηρητής και υπεύθυνος είναι το Ινστιτούτο Υποτροπικών Φυτών και Ελιάς (ΕΛΓΟ – Δήμητρα) στα Χανιά.
Ας προσθέσουμε ότι στην έκδοση του Διεθνούς Συμβουλίου Ελαιοκομίας (IOC), World Catalogue of Olive Varieties (έκδοση 2000), αναγράφεται η Kalamon, με συνώνυμα «Aetonycholia», «Chondrolia», «Kalamata» και προέλευση (origin) «Greece», με καλλιεργούμενες περιοχές τις Messinίa, Lakonίa, Lamίa και την πληροφορία ότι καλύπτει περίπου το 15%-20% των ελληνικών ελαιώνων επιτραπέζιας ελιάς.

Όλα τα παραπάνω αποκτούν άλλη σημασία, καθώς έως 1/1/2017 όλες οι χώρες-μέλη της ΕΕ θα πρέπει να δηλώσουν τις ποικιλίες τους, ώστε να τεθεί σε ισχύ ο Κοινός Κατάλογος όλων των φυτικών ειδών. Σε αυτόν καταγράφονται οι ονομασίες χωρίς, όμως, να παρέχεται καμία προστασία, όσον αφορά τα γεωγραφικά όρια καλλιέργειας. Από ό,τι μπορούμε να γνωρίζουμε, το ελληνικό ΥΠΑΑΤ σκοπεύει να δηλώσει την «Καλαμών» με τα συνώνυμά της, «Καλαμάτα» κ.λπ., ενώ το ίδιο μπορούν να κάνουν και άλλες χώρες, όπως, για παράδειγμα, η Κύπρος, ή οποιαδήποτε άλλη που ενδιαφέρεται (Μάλτα, ίσως και άλλες).

Είναι φανερό ότι αυτές οι εξελίξεις δημιουργούν ένα άλλο πλαίσιο για τις όποιες αποφάσεις σχετικά με το ΠΟΠ Καλαμάτας.

Πολλοί ενδιαφερόμενοι, έλλειψη συνεννόησης εικοσαετίας.

Κατ’ αρχάς, το αρμόδιο Υπουργείο ΑΑΤ, όλα αυτά τα χρόνια, εμφανώς έχει αποφύγει να αναλάβει τις δικές του ευθύνες. Είτε λόγω του περιβόητου «πολιτικού κόστους», είτε γιατί πρόκειται για ένα ζήτημα δύσκολο με διάφορες παραμέτρους, τεχνικές,οικονομικές  και νομικές, που θίγουν τοπικιστικά, ίσως και ευρύτερα συμφέροντα.

Πάντως, «για να πούμε και του στραβού το δίκιο», κάποια πρόσφατα δημοσιεύματα ότι «η χώρα χάνει 200 εκατ. ευρώ λόγω του στενού ΠΟΠ Καλαμών» και για την «ακατανόητη άρνηση του κεντρικού κράτους να αναγνωρίσει το αυτονόητο και να δώσει αξία στον πραγματικό πλούτο της χώρας», «επειδή αρνείται να δει την πραγματικότητα και να αναγνωρίσει το ΠΟΠ Καλαμών σε εθνικό επίπεδο», είναι και υπερβολικά (για τα 200 εκατ. ευρώ) και λανθασμένα (σε ό,τι αφορά το πανεθνικό ΠΟΠ) και, τελικά, προσπαθούν να αποσείσουν ένα μεγάλο –ίσως το μεγαλύτερο– μερίδιο ευθυνών που ανήκει στις (δι)επαγγελματικές οργανώσεις των άμεσα ενδιαφερόμενων, ιδιωτικών και συνεταιριστικών επιχειρήσεων. Άρα, δεν είναι «εγκληματική» η νομοθεσία, αλλά είναι τεράστια η ευθύνη όσων είχαν πολιτική, θεσμική, εμπορική ισχύ και παρ΄όλα αυτά βολεύονταν μια χαρά για μια εικοσαετία.

Θα ήταν αδύνατον στο πλαίσιο και στο χώρο ενός άρθρου να περιγραφεί αναλυτικά το σχετικό ιστορικό, γι’ αυτό θα περιοριστούμε μόνο σε κάποιες επισημάνσεις.
«Όσα ξέρει ο νοικοκύρης δεν τα ξέρει ο κόσμος όλος». Αν, λοιπόν, τόσα χρόνια οι παραγωγοί – έμποροι – μεταποιητές – εξαγωγείς είχαν συμφωνήσει σε μία καθαρή πρόταση, αυτή δεν θα μπορούσε να την αρνηθεί το ΥΠΑΑΤ και θα την προωθούσαν όλοι ενωμένοι στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Αυτό δεν έγινε ποτέ.

Για ένα διάστημα, η ΕΔΟΕΕ (Εθνική Διεπαγγελματική Οργάνωση Ελαιολάδου και Ελιάς) υιοθέτησε την πρόταση της επέκτασης στους όμορους νομούς (Λακωνία, Ηλεία, Κυνουρία) και ανέθεσε τη μελέτη σε γνωστό μεγάλο μελετητικό γραφείο. Το κόστος των 30.000€ θα το κάλυπτε κατά 70% η ΕΑΣ Λακωνίας και το υπόλοιπο 30% η ΠΕΜΕΤΕ (Πανελλήνια Ένωση Μεταποιητών Εξαγωγέων Τυποποιητών Επιτραπέζιας Ελιάς), ιδρυτικό μέλος της ΕΔΟΕΕ και κύρια συνιστώσα για τις επιτραπέζιες ελιές. Ο φάκελος υπεβλήθη στο ΥΠΑΑΤ, το οποίο ζήτησε συμπληρώσεις και διορθώσεις. Στη συνέχεια, στην Ένωση Α.Σ. Μεσσηνίας εξελέγη νέο Δ.Σ. και άλλαξαν οι ισορροπίες γιατί το μεγάλο μελετητικό γραφείο, το οποίο διαχειριζόταν και το πρόγραμμα ΟΕΦ της ΕΑΣ, ήρθε σε ρήξη μαζί της όταν ενεπλάκη στην υπόθεση της πλαστής εγγυητικής επιστολής αυτού του προγράμματος. Επίσης υπαναχώρησε και η ΠΕΜΕΤΕ που τάχθηκε κατά της πρότασης των όμορων νομών. Τελικά η πρόταση αυτή δεν προχώρησε.

Η πρόταση της ΠΕΜΕΤΕ ήταν υπέρ του πανελλαδικού ΠΟΠ, που θα διεύρυνε το ΠΟΠ και εκτός των όμορων νομών της Πελοποννήσου. Επρόκειτο και πρόκειται για μια λύση ανεφάρμοστη, χωρίς καμία τύχη. Η εξήγηση είναι απλούστατη. Ο κοινοτικός κανονισμός 1151/12 και οι προγενέστεροί του απαιτούν «η ποιότητα ή τα χαρακτηριστικά να οφείλονται κυρίως ή αποκλειστικά στο ιδιαίτερο γεωγραφικό περιβάλλον, που συμπεριλαμβάνει τους εγγενείς φυσικούς και ανθρώπινους παράγοντες» (άρθρο 5). Το αυτονόητο δηλαδή. Είναι αδύνατον μια μεγάλη γεωγραφική περιοχή, που καλύπτει σχεδόν τη μισή Ελλάδα ή και παραπάνω, να στοιχειοθετηθεί ότι πληροί τόσο αυστηρές προϋποθέσεις. Σε αυτό το συμπέρασμα είχε καταλήξει μετά από διερεύνηση δύο ετών και το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, στο οποίο το ΥΠΑΑΤ είχε αναθέσει τη σχετική μελέτη.

Εναλλακτικά με το πανεθνικό ΠΟΠ, η ΠΕΜΕΤΕ μεταπήδησε στην άλλη ακραία θέση της πλήρους κατάργησης του ΠΟΠ, επικαλούμενη τα προβλήματα και τις δυσκολίες που πράγματι υπάρχουν. Όπως είναι λογικό, αυτή η θέση ξεσήκωσε και ξεσηκώνει τεράστιες αντιδράσεις από Μεσσήνιους και όχι μόνο. Ορισμένοι, μάλιστα, αμφισβητούν ακόμη και την ύπαρξη καλών προθέσεων όσων θέτουν το εκβιαστικό δίλημμα, ή πανελλήνιο ΠΟΠ, ή πλήρης κατάργηση του ΠΟΠ, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η κατάργηση του ΠΟΠ θα διευκόλυνε παράνομες εισαγωγές, ελληνοποιήσεις και άλλες αθέμιτες πρακτικές.

Με τη λύση του πανελλαδικού ΠΟΠ και της διεύρυνσης πέραν της Πελοποννήσου, τουλάχιστον στις περιοχές Φθιώτιδας (Λιβανάτες) και Αιτωλοακαρνανίας, είχαν συνταχθεί οι άμεσα ενδιαφερόμενοι (ΕΑΣ Πηλίου, Αταλάντης, ΑΣ Ροβιών), ενώ η ΕΑΣ Μεσολογγίου-Ναυπακτίας είχε καταθέσει σχετικό φάκελο στο ΥΠΑΑΤ από το οποίο δεν έλαβε ποτέ κάποια απάντηση.

Η Πρόταση του Πανελλαδικού ΠΓΕ

Το 2012, βλέποντας το αδιέξοδο που υπήρχε, είχαμε κάνει με τον καλό δημοσιογράφο κύριο Κώστα Κοντοθανάση ένα αναλυτικό ρεπορτάζ με τις απόψεις όλων των ενδιαφερομένων που είχε δημοσιευτεί στο 81ο τεύχος του περιοδικού ΕΛΙΑ & ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ. Επιστέγασμα του ρεπορτάζ ήταν το άρθρο μου «Το αβγό του Κολόμβου», με το οποίο πρότεινα τη γεωγραφική διεύρυνση μεν σε όλες τις παραγωγικές περιοχές (πέραν της Καλαμάτας και Μεσσηνίας, δηλαδή σε Λακωνία, Ηλεία, Κυνουρία, Μαγνησία, Φθιώτιδα και Αιτωλοακαρνανία) αλλά ως Προστατευόμενη Γεωγραφική Ένδειξη (ΠΓΕ) και όχι ως ΠΟΠ. Γιατί:

I. Όπως προανέφερα η κατοχύρωση ΠΟΠ σε τόσο μεγάλη και ανόμοια γεωγραφική ζώνη είναι αδύνατη.

II. Αντίθετα το ΠΓΕ μπορεί, πρώτον, να επικαλεστεί τη ΦΗΜΗ, την οποία πράγματι διαθέτει και δεν επιδέχεται ανταγωνισμού και αμφισβήτησης από τις τρίτες χώρες (Αίγυπτο, Τουρκία κ.ά.). Δεύτερον, η σχέση (ο δεσμός) με τα εγγενή χαρακτηριστικά της γεωγραφικής περιοχής είναι πιο χαλαρή. Για το μεν ΠΟΠ ο κανονισμός απαιτεί «οφείλονται κυρίως ή αποκλειστικά στο ιδιαίτερο γεωγραφικό περιβάλλον», ενώ για το ΠΓΕ «ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΑΠΟΔΟΘΕΙ κυρίως στη γεωγραφική του προέλευση».

Να σημειώσω ότι τότε ακόμη η πίεση από τις αγορές δεν ήταν τόσο έντονη, άρα υπήρχε χρόνος για τη συγγραφή και υποβολή του φακέλου ΠΓΕ. Δυστυχώς όμως η πρόταση αυτή δεν έτυχε της αποδοχής των επαγγελματιών του κλάδου, παρά το γεγονός ότι άνθρωποι που γνωρίζουν καλά το κοινοτικό πλαίσιο των ΠΟΠ/ΠΓΕ έχουν εκφράσει τη συμφωνία τους.

Ίσως γιατί δεν έχει γίνει στη χώρα μας επαρκώς κατανοητή η βασική αρχή ότι τα ΠΟΠ/ΠΓΕ αποτελούν εργαλείο μάρκετινγκ, με αποτέλεσμα είτε να θεωρούνται "μετάλλια υπεροχής της ποιότητας", είτε πεδίο πολιτικο – συνδικαλιστικών τοπικιστικών φιλοδοξιών, είτε εφαλτήριο επιδοτήσεων και χρηματοδοτούμενων προγραμμάτων ("το ποιοτικό πανωγράψιμο", που αντικατέστησε το "ποσοτικό πανωγράψιμο").
Άλλωστε είναι χαρακτηριστικό ότι ελάχιστα έως και καθόλου τα ΠΟΠ/ΠΓΕ συνετέλεσαν σε καλλίτερες τιμές γιά τους Έλληνες ελαιοπαραγωγούς.
Εν πάσει περιπτώσει αυτό που εκ των πραγμάτων προκύπτει είναι ότι όταν (όλοι) περιχαρακώνονται σε ΠΟΠ, που για διάφορους λόγους είναι ανεφάρμοστα, τότε δεν αφήνουν περιθώρια στη ρεαλιστική και συνθετική πρόταση του διευρυμένου ΠΓΕ.

Η επιφύλαξη ότι το ΠΓΕ είναι ποιοτικά ή εμπορικά «υποδεέστερο» του ΠΟΠ δεν ευσταθεί. Απόδειξη ότι η πασίγνωστη Τοσκάνη έχει κατοχυρώσει το ελαιόλαδό της ως ΠΓΕ αφήνοντας έτσι και χώρο για τοπικά ΠΟΠ μέσα στα ευρύτερα γεωγραφικά όρια (βλέπε ΠΟΠ Chianti Classico).

Ακόμη πιο πρόσφατο παράδειγμα η περιοχή της Σεβίλλης, η οποία κατοχυρώνει ως ΠΓΕ τις εμβληματικές ισπανικές ποικιλίες manzanilla και gordal, που αντιστοιχούν σε περίπου 300.000 τόνους παραγωγής. Ίσως να είναι συμπτωματικό, πάντως η πρόταση για το ΠΓΕ των manzanilla και gordal υπεβλήθη από τις οργανώσεις των παραγωγών και συνάντησε τη διαφωνία της οργάνωσης της ASEMESA (της ισπανικής ΠΕΜΕΤΕ ας το μεταφράσουμε). Εκεί όμως το ισπανικό Υπουργείο Γεωργίας χωρίς χρονοτριβή «ταχυδρόμησε» τον φάκελο στις Βρυξέλλες τον Σεπτέμβριο 2016 και τώρα αναμένει την έγκριση, εκτός αν κάποιοι αρχίσουν τις ενστάσεις.

Στο δια ταύτα

Σήμερα, η κατάσταση είναι τόσο ασυνάρτητα επικίνδυνη, όσο ποτέ άλλοτε.
Η άμεση απειλή να κλείσουν οι ξένες αγορές δημιουργεί κλίμα πανικού που δεν βοηθά τις ψύχραιμες σκέψεις.

Το ΥΠΑΑΤ με επείγουσες συσκέψεις – σε επίπεδο γενικού γραμματέα και όχι υπουργού, ο οποίος έτσι μένει στο απυρόβλητο – προσπαθεί να λύσει συσσωρευμένα προβλήματα δεκαετιών, χωρίς να έχει την ισχύ να επιβάλλει κάποια «λύση», ίσως χωρίς και το ίδιο να διαθέτει αυτή την πολυπόθητη «λύση».

Οι άμεσα ενδιαφερόμενες συνεταιριστικές και ιδιωτικές επιχειρήσεις δίνουν την εικόνα του ενδοελληνικού πολέμου με αποκλίνουσες προτάσεις και έντονη την καχυποψία.

Η ΠΕΜΕΤΕ αφήνει να προωθείται ντε φάκτο η κατάργηση του ΠΟΠ με το επιχείρημα ότι «σήμερα είμαστε σχεδόν όλοι παράνομοι» και ότι μπορούμε να ανταγωνιστούμε στις διεθνείς αγορές βασιζόμενοι στην ποιοτική μας υπεροχή.

Κανονικά, εκ μέρους της αυτοαποκαλούμενης Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Επιτραπέζιας Ελιάς (ΔΟΕΠΕΛ) –και γράφω αυτοαποκαλούμενης, γιατί το ΥΠΑΑΤ απέρριψε την αίτηση αναγνώρισής της– θα έπρεπε, έστω και άτυπα, να έχει προέλθει κάποια τεκμηριωμένη, ρεαλιστική και συνθετική πρόταση, στην οποία θα έπρεπε να συνεισφέρει και ο πρόεδρός της, επί πολλά χρόνια βασικός ειδήμων για τις επιτραπέζιες ελιές και (αναπληρωτής) γενικός διευθυντής της πάλαι ποτέ κραταιάς και πολιτικά πανίσχυρης ΕΛΑΙΟΥΡΓΙΚΗΣ. Κάτι τέτοιο δεν έχει συμβεί, τουλάχιστον μέχρι τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές. Αντίθετα, καλλιεργείται κλίμα πανικού με διάφορες δηλώσεις στον Τύπο.

Οι κατά τόπους συνεταιριστικές οργανώσεις υποστηρίζουν κάποιο ΠΟΠ με γεωγραφικά όρια ανάλογα με τη γειτνίαση της κάθε οργάνωσης με την Καλαμάτα. Η ΕΑΣ Μεσσηνίας υποστηρίζει την αλλαγή του ισχύοντος φακέλου μόνο σε ό,τι αφορά τα τεχνικά χαρακτηριστικά των μεταποιημένων ελιών, αφήνοντας για αργότερα τη διεύρυνση των γεωγραφικών ορίων.

Μία άποψη που κερδίζει έδαφος είναι το «Kalamata olives variety», το οποίο εμπορικά μεν έχει δυναμική, ουσιαστικά όμως εγκαταλείπει το «Kalamata» σε όλες τις ανταγωνίστριες τρίτες χώρες, άρα casus belli για Μεσσήνιους και Πελοποννήσιους (βλέπε και πρόσφατη δήλωση του περιφερειάρχη) και όχι μόνο. Και φυσικά, last but not least, το πανελλαδικό ΠΓΕ.

Ποιος μπορεί να συνδυάσει τις τεχνικές γνώσεις, την πολιτική βούληση και τις ουδέτερα καλές προθέσεις;
…………………………………………………………………………..
Με πληροφορίες από το ένθετο για την επιτραπέζια ελιά της ΥΠΑΙΘΡΟΣ ΧΩΡΑ.(Παρασκευή 25/11/2016)
…………………………………………………………………………………………………..
Την επομένη (26/11/2016) σε εκδήλωση στο επιμελητήριο Αγρινίου ο γεν. γρ. ΥΠΑΑΤ, Νίκος Αντώνογλου, ανακοίνωσε τα παρακάτω, σύμφωνα τουλάχιστον με την ιστοσελίδα της Ένωσης Α.Σ. Αγρινίου: 

Στο δρόμο για τον εθνικό κατάλογο η ελιά Καλαμάτας Σε εξέλιξη νομοθετική πρωτοβουλία για την επίλυση του προβλήματος του ΠΟΠ Καλαμών, σύμφωνα με τα όσα ανέφερε απ’ το Αγρίνιο ο γενικός γραμματέας του ΥΠΑΑΤ.
«…Έχει ξεκινήσει η διαδικασία, έχει ληφθεί η απόφαση. Είναι στο νομοπαρασκευαστικό. Και η λύση που δώσαμε είναι αυτή που έχει δώσει και η ίδια η ζωή! Τόσα χρόνια η ελιά Καλαμών έφευγε ως Kalamata Olives. Κάποια στιγμή εμφανίστηκε το ΠΟΠ- Ελιές Καλαμών. Σαν πρώτο βήμα είναι η εγγραφή της Kalamata στον εθνικό κατάλογο, ως συνώνυμο της ποικιλίας Καλαμών. Αυτή είναι η απαρχή της λύσης, επομένως σε σύντομο χρονικό διάστημα δεν θα έχουμε κανένα πρόβλημα. Και νομίζω ότι δεν θα χρειαστεί να κάνετε περαιτέρω ενέργειες προκειμένου να υπερασπισθείτε το προϊόν το οποίο παράγετε…».
Ο γενικός γραμματέας του ΥΠΑΑΤ κ. Νίκος Αντώνογλου και ο πρόεδρος της Ένωσης Αγρινίου κ. Θωμάς Κουτσουπιάς. Με τα λόγια αυτά ο γενικός γραμματέας του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κ. Νίκος Αντώνογλου καθησύχασε τις ανησυχίες σχετικά με το τι μέλλει γενέσθαι με τις ελιές Καλαμών και τα τεράστια προβλήματα που έχει δημιουργήσει το ΠΟΠ και ο περιορισμός του στη Μεσσηνία, η οποία και διατηρεί ποσοστό της τάξης του 5% της εθνικής παραγωγής, με αποτέλεσμα η χώρα να στερείται κεφάλαια τουλάχιστον 200 εκατομμυρίων ευρώ. Ο κ. Αντώνογλου, στη σύσκεψη με φορείς που πραγματοποιήθηκε χθες, Σάββατο 26 Νοεμβρίου, στο Επιμελητήριο Αιτωλοακαρνανίας, στο πλαίσιο εκδηλώσεων του Δήμου Αγρινίου για την ελαιοκομία (ΕΛΑΙΑ 2016), αφού πρώτα άκουσε τις σχετικές παρατηρήσεις από τον πρόεδρο της Ένωσης Αγρινίου κ. Θωμά Κουτσουπιά, τον πρόεδρο της Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Επιτραπέζιας Ελιάς κ. Γιώργο Ντούτσια και εκπροσώπων πολλών άλλων φορέων, δεσμεύτηκε για άμεση λύση.
Υπενθυμίζουμε ότι με την πρωτοβουλία της Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Επιτραπέζιας Ελιάς και την ενεργό συμμετοχή της Ένωσης Αγρινίου, είχε προηγηθεί ειδική σύσκεψη για το θέμα, στο γραφείο του κ. Αντώνογλου (δείτε το σχετικό ρεπορτάζ, υπό τον τίτλο «Καλαμών…πάσης Ελλάδος»).
Η κατάσταση σήμερα Σύμφωνα με σχετικό ενημερωτικό σημείωμα της Διεπαγγελματικής: Οι εμπορικοί τύποι των επιτραπέζιων ελιών της ποικιλίας “Καλαμάτα” (Kalamata olives) παρουσιάζουν ως γνωστόν υψηλή εξαγωγική επίδοση (εξαγωγές 100+ χώρες, αξία 400+ εκατ. ευρώ ετησίως). Πάνω σ΄αυτή την ονομασία της ποικιλίας (Kalamata olives) επένδυσε το ελληνικό κράτος για περισσότερο από 80 χρόνια και κατάφερε να κάνει γνωστό το Brand name “Kalamata olives” σε όλο το κόσμο (εξάγεται σε περισσότερες από 100 χώρες). Για την προάσπιση αυτού του Brand name “Kalamata olives” στις αγορές του εξωτερικού, η Πολιτεία με το 221/1979 Προεδρικό Διάταγμα “περί τυποποιήσεως, συσκευασίας και ποιοτικού ελέγχου των προς εξαγωγήν προοριζομένων επιτραπεζίων ελαιών” (άρθρο 7, παραγρ.3 & άρθρο 19, παραγρ.2) που ισχύει και σήμερα, υποχρεώνει όλους τους εξαγωγείς να εξάγουν τις ελιές ποικιλίας Καλαμών με την παραπάνω ονομασία. Δηλαδή το Ελληνικό κράτος από το έτος 1979 υποχρεώνει ρητά οι ελιές της ποικιλίας Καλαμών να ονομάζονται Kalamata olives όταν απευθύνονται στην εξωτερική αγορά (εκτός Ελλάδας). Στιγμιότυπο από τη σύσκεψη. Ο πρόεδρος της Διεπαγγελματικής κ. Γιώργος Ντούτσιας και ο γενικός γραμματέας του υπουργείου κ. Αντώνογλου. Όμως μετά την αναγνώριση της Π.Ο.Π.”Ελιά Καλαμάτας” / P.D.O. “Elia Kalamatas” το ίδιο το ελληνικό κράτος έχει προκαλέσει σύγχυση σε εθνικό και ευρωπαϊκό κυρίως επίπεδο, μεταξύ των δύο ονομασιών. Η σύγχυση αφορά στην ονομασία του προϊόντος Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης – Π.Ο.Π. «Ελιά Καλαμάτας» / P.D.O. “Elia Kalamatas” (κυρίως τοπωνύμιο αλλά και ποικιλία, 190 τόνοι τυποποιήθηκαν και διακινήθηκαν το 2013) και του προϊόντος που εξάγεται σε κάθε γωνιά τη γης με την ονομασία της ποικιλίας “Κalamata Οlives" (35.000-55.000 τον. διακινούνται ετησίως με μέση αξία 200+ εκατ. ευρώ) στην οποία ονομασία όπως προαναφέρθηκε επί περισσότερο από 80 χρόνια επένδυσαν παραγωγοί, εξαγωγείς και η ελληνική Πολιτεία. Δυστυχώς αυτή η σύγχυση έχει δημιουργήσει τεράστιο πρόβλημα στις εξαγωγές του προϊόντος καθώς:
► το 2013, η ιταλική αγορά έκλεισαν (λόγω αυτού του προβλήματος) για την ελληνική ελιά Καλαμάτα σε συσκευασίες καταναλωτή ενώ ► από 01/01/15 αποσύρθηκαν προϊόντα και από τη Σλοβενία λόγω του προβλήματος με την ονομασία. ► από τον 04/2016 αποσύρθηκαν προϊόντα και από τη γαλλική αγορά λόγω του προβλήματος με την ονομασία. ► από τον 05/2016 αποσύρθηκαν προϊόντα και από τις Σκανδιναβικές χώρες (Δανία, Σουηδία, Νορβηγία) λόγω του προβλήματος με την ονομασία. ► από τον 10/2016 αποσύρθηκαν προϊόντα και από την κροατική αγορά λόγω του προβλήματος με την ονομασία. Επισημαίνουμε ότι, στις παραπάνω παραδοσιακές αγορές της χώρας μας, ελληνική επιχείρηση δεν μπορεί να εξάγει το προϊόν της σε συσκευασία καταναλωτή με την αναγραφή της ποικιλίας Kalamata olives, ενώ αντίθετα επιχειρήσεις των χωρών αυτών (εισαγωγικές) προμηθεύονται το προϊόν σε μεγάλες συσκευασίες, το ανασυσκευάζουν στις χώρες τους και το βγάζουν στα ράφια ως Kalamata olives. Ως αποτέλεσμα όλων των παραπάνω, εξαγωγές αξίας 200+ εκ. ευρώ της ποικιλίας Καλαμάτα (Kalamata olives) βρίσκονται συνεχώς σε ανασφαλές περιβάλλον. Η συγκεκριμένη περίπτωση αποτελεί κλασικό παράδειγμα προϊόντος Π.Ο.Π. / Π.Γ.Ε. που αντί να βοηθά τις ελληνικές εξαγωγές, δημιουργεί τροχοπέδη και τις μειώνει. Η σύγχυση αυτή δεν μπορεί να παρατείνεται και να γίνεται αντικείμενο κακόβουλης εκμετάλλευσης από ασυνείδητους Έλληνες εξαγωγείς που καταγγέλλοντας υπογείως, κατεβάζουν το επώνυμο ελληνικό προϊόν από τα ράφια χωρών όπως στις προαναφερόμενες χώρες και ενδεχομένως αύριο και από άλλες χώρες, χωρίς να είναι σε θέση να το αντικαταστήσουν με προϊόν ΠΟΠ αφού οι ποσότητες είναι αμελητέες, η δε Πολιτεία απλώς να παρακολουθεί χωρίς να συγκλονίζεται για τη καταστροφή που επέρχεται στις εξαγωγές της χώρας. Σημειώνουμε δε ότι, σύμφωνα με πρόσφατη (03/2016) μελέτη του Διεθνούς Ελαιοκομικού Συμβουλίου, την τελευταία 25ετια, έχει αυξηθεί η παγκόσμια κατανάλωση επιτραπέζιων ελιών κατά 173% και η Ελλάδα χάνει συνεχώς αγορές…

Διαβάστε περισσότερα στο: http://www.e-ea.gr/