Ανοικτός διάλογος για την ΠΟΠ ή ΠΓΕ ελιά Καλαμάτας

0

Ο εκδότης του ΕΛΙΑ & ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ Βασίλης Ζαμπούνης απαντά στον Νίκο Προκοβάκη, πρόεδρο της ΕΑΣ Λακωνίας, ο οποίος με επιστολή του (Νίκος Προκοβάκης: μόνο στις όμορες περιοχές ΠΟΠ Καλαμάτας) υπερασπίζεται την επέκταση του ΠΟΠ Καλαμάτα μόνο στις όμορες της Μεσσηνίας περιοχές (Λακωνία, Νότια Ηλεία, Κυνουρία) διαφωνώντας με την πρόταση του Βασίλη Ζαμπούνη (To αυγό του Κολόμβου) για ΠΓΕ ελιάς Καλαμάτας στις κυριότερες, πανελλαδικά, περιοχές παραγωγής της (επιπλέον των προαναφερθεισών, τουλάχιστον σε Αιτωλοακαρνανία και Φθιώτιδα).

Αγαπητέ Νίκο,

Διάβασα με προσοχή την επιστολή σου και, αποδίδοντάς της τη δέουσα σημασία, την αναρτήσαμε αμέσως στο www.olivenews.gr, αυτούσια και χωρίς καμία δική μας παρέμβαση. Εξάλλου, σεβόμενοι τον ανοικτό διάλογο, έχουμε δημοσιεύσει τόσο στο ΕΛΙΑ & ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ, όσο και στο www.olivenews.gr σειρά σχετικών άρθρων του καλού μας ανταποκριτή στη Μεσσηνία, δημοσιογράφου Κώστα Κοντοθανάση. Προφανώς, στο πλαίσιο αυτού του διαλόγου δικαιούμαι κι εγώ μιας απάντησης.

Πριν από 27 χρόνια, το 1986, ήμουν υπάλληλος (προϊστάμενος του επιτελικού γραφείου σχέσεων με την ΕΟΚ) στην κραταιά τότε ΕΛΑΙΟΥΡΓΙΚΗ, η οποία με το ΣΠΙΤΙΚΟ όχι απλώς κυριαρχούσε αλλά μονοπωλούσε τα ράφια των σούπερ μάρκετ. Τότε λοιπόν έκανα μια μελέτη / πρόταση. Το έξτρα παρθένο να τυποποιείται (κυρίως) στα εργοστάσια των Ενώσεων μελών της και να κυκλοφορεί στην αγορά με την ένδειξη ΣΠΙΤΙΚΟ/ ΕΑΣ Μεσσηνίας ή Κολυμβαρίου κ.ο.κ. Η ΕΛΑΙΟΥΡΓΙΚΗ θα αναλάμβανε τον ποιοτικό έλεγχο, το μάρκετινγκ και τα logistics. Οι ΕΑΣ θα αξιοποιούσαν τα σύγχρονα εργοστάσια που, επιδοτούμενα τότε, είχαν αποκτήσει. Το εργοστάσιο της Ελευσίνας θα περιοριζόταν στο κουπέ/ραφινέ. Η πρότασή μου όχι μόνο απορρίφθηκε αλλά κατηγορήθηκα (σχεδόν) σαν «πράκτορας» των Ενώσεων κατά της ΕΛΑΙΟΥΡΓΙΚΗΣ. Στην Πειραιώς 37-39 πίστευαν ότι οι Ενώσεις υπήρχαν για να υπηρετούν την ΕΛΑΙΟΥΡΓΙΚΗ και όχι το αντίστροφο. (Μια άποψη που συνεχίζεται στις μέρες μας από την ΠΑΣΕΓΕΣ προς τις Ενώσεις.)
Το αποτέλεσμα είναι ότι πολλά εργοστάσια είναι σήμερα έρημα ντουβάρια, με τα παλιοσίδερα να σκουριάζουν και στα ράφια δύσκολα βρίσκεις λάδι συνεταιριστικό. Κι όμως το σχήμα που είχα προτείνει (μια συνεταιριστική Α.Ε.) θα ήταν σήμερα τουλάχιστον η τρίτη δύναμη στο χώρο του ελαιολάδου και της επιτραπέζιας ελιάς. Θα πρόσεξες φυσικά ότι η πρότασή μου ήταν ένα είδος ΠΟΠ, 7 χρόνια πριν από την ψήφισή τους από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Έχω αναφερθεί στο ΕΛΙΑ & ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ για την προσπάθεια που έκανα να μεταφέρω την πρόταση του Λέοντα Μελά της εταιρείας ΕΛΑΪΣ προς τον Μανώλη Γαβαλά της ΕΛΑΙΟΥΡΓΙΚΗΣ, ώστε να συνεργαστούν για να καταπολεμήσουν το πανωγράψιμο της ενίσχυσης στην κατανάλωση. Δυστυχώς δεν εισακούστηκε, κι έτσι φτάσαμε ως χώρα να δηλώνουμε 180 χιλιάδες τόνους, ενώ η ελληνική βιομηχανία τυποποίησης (ιδιωτική και συνεταιριστική) ποτέ δεν συνήλθε από τότε.

Κάνω ένα χρονικό άλμα στο 2001. Τότε πια ως ελεύθερος επαγγελματίας έκανα μια πρόταση σε ΕΛΑΙΟΥΡΓΙΚΗ, ΕΛΑΪΣ και ΜΙΝΕΡΒΑ να οργανώσουν μαζί μια καμπάνια στην Βόρεια Ελλάδα. Μια κατάλληλα διαμορφωμένη νταλίκα να διασχίσει πόλεις και χωριά, μεταφέροντας το μήνυμα της υγιεινής διατροφής με ελαιόλαδο, ενημερώνοντας για τις ποιότητες κ.λπ. Οι τρεις δεν τα βρήκαν, η καμπάνια δεν έγινε. Λίγα χρόνια όμως αργότερα κάτι ανάλογο έκανε η ΕΛΑΪΣ μόνη της για το Becel, με την υποστήριξη του Υπουργείου Υγείας (αν θυμάμαι καλά).

Κάνω ένα ακόμη τελευταίο μικρό άλμα στο 2003. Με τα προγράμματα των Οργανώσεων Ελαιουργικών Φορέων (ΟΕΦ), που τότε δεν τα ήξεραν παρά ελάχιστοι (κυρίως η ΕΔΟΕΕ, που γι’ αυτό άλλωστε ιδρύθηκε), κατάφερα να «ξυπνήσω» την ΕΛΑΙΟΥΡΓΙΚΗ και να συσπειρώσω 23 Ενώσεις. Δυστυχώς και πάλι, ο πόλεμος ήταν εκ των έσω, ανάλογος όπως το 1986, ότι δίνουμε πολλά στις Ενώσεις και «ρίχνουμε» την ΕΛΑΙΟΥΡΓΙΚΗ. Τελικά τα κατάφεραν και μας έβγαλαν από τη μέση. Αποτέλεσμα, σήμερα η ΕΛΑΙΟΥΡΓΙΚΗ να μην υποβάλλει καν πρόγραμμα, το προσωπικό που απέμεινε να είναι λιγότεροι από τα μέλη του Δ.Σ., το εργοστάσιο της Ελευσίνας έρημο, του Αγίου Κωνσταντίνου Φθιώτιδος ερείπια. Όσο για τα προγράμματα των ΟΕΦ/ΕΑΣ, (καν. 867/08), ένα χάος, με τις περισσότερες να μην μπορούν να εκδώσουν εγγυητικές επιστολές και κανείς (;) να μην γνωρίζει τα κριτήρια βάσει των οποίων κατανεμήθηκαν τα 33 εκατομμύρια ευρώ. Υπάρχουν περιπτώσεις που μετά την εφαρμογή του Ν. 4015 αναλογούν πάνω από 16.000 ευρώ (!) σε κάθε αγρότη/ μέλος «Ένωσης» για το πρόγραμμα των ΟΕΦ.

Αγαπητέ Νίκο,

Ανέφερα αυτές τις τέσσερις ιστορίες που τυχαίνει να ξέρω από πρώτο χέρι για να δείξω πόσο μας έχουν βλάψει οι κατά καιρούς ενδοελληνικές και ενδοσυνεταιριστικές συγκρούσεις. Δεν ήρθε καιρός να γίνουν τα παθήματα μαθήματα;
Η δική μου παρέμβαση στο ΕΛΙΑ & ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ με το άρθρο «Το αυγό του Κολόμβου» αποτελούσε μια προτροπή: εσείς που έχετε τις ελιές και τα εργοστάσια ΒΡΕΙΤΕ ΤΑ ΜΕΤΑΞΥ ΣΑΣ ώστε να προστατεύετε αυτό το προϊόν-χρυσάφι. Η αρχική κατοχύρωση πριν 20 χρόνια κάλυπτε λιγότερο από 5% της εθνικής παραγωγής. Τώρα θα διεκδικήσουμε την επέκταση μόνο στο 50%; Και το υπόλοιπο;
Δεν γνωρίζω, ΔΕΝ ΘΕΛΩ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΩ, γι’ αυτά που γράφεις, για κέντρα και παράκεντρα, για ατραπούς, για γνωστές (ποιες;) ομάδες, για ίδια συμφέροντα. Θέλω επιτέλους να δω να προχωρήσει κάτι σωστό για την ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΛΙΑ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ.

Με την ευκαιρία αυτή θέλω να σημειώσω πως το μόνο θεσμικό όργανο που θα ήταν αρμόδιο και θα μπορούσε να λύσει αυτό το πρόβλημα, η Διεπαγγελματική (ΕΔΟΕΕ), είναι ανύπαρκτη. Υπήρξα από τους ελάχιστους υποστηρικτές της ίδρυσής της (από το 1997) αλλά και ο μόνος που όταν ιδρύθηκε (το 2002) η συγκεκριμένη ΕΔΟΕΕ είδα καθαρά το «γιατί, ποιοι, πώς» και γι’ αυτό πήρα – με μεγάλο ρίσκο – σαφείς αποστάσεις. Δυστυχώς επιβεβαιώθηκα. Μήπως λοιπόν σήμερα, με την αρνητική εμπειρία 10 χρόνων ΕΔΟΕΕ πρέπει είτε να την κλείσετε, είτε να την ξαναφτιάξετε από την αρχή, αξιοποιώντας τα επιτυχημένα παραδείγματα άλλων χωρών (παραδείγματος χάριν Ισπανία);
Να σημειώσω επίσης ότι η αρμόδια Υπηρεσία του Υπουργείου έχει τόσο αποδυναμωθεί, οι προϊστάμενοι αλλάζουν κάθε τόσο, όπως και οι πολιτικές ηγεσίες, οπότε ποιος θα δώσει λύση παρά μόνο εσείς οι ίδιοι που και γνωρίζετε και ενδιαφέρεστε;
Μετά από όλα τα παραπάνω είναι πραγματικά δευτερεύουσας και τριτεύουσας σημασίας οι «κανόνες» που επικαλείσαι. Έχοντας 30 χρόνια εμπειρία στα κοινοτικά θέματα μπορώ να σε διαβεβαιώσω για τη σχετικότητα και ελαστικότητα της ευρωπαϊκής γραφειοκρατίας. Ιδίως για τα ΠΟΠ/ΠΓΕ τα οποία είναι «εργαλεία» μάρκετινγκ, ώστε κάποια προϊόντα να αποκτήσουν μια προστιθέμενη αξία επ’ ωφελεία των παραγωγών τους.

Η πρότασή μου για ΠΓΕ με επέκταση στο σύνολο σχεδόν της εθνικής παραγωγής δίνει μια ΡΕΑΛΙΣΤΙΚΗ ΔΙΕΞΟΔΟ στην ελληνική ελιά Καλαμάτας και στέλνει ένα μήνυμα εθνικής μας ενότητας τόσο στις Βρυξέλλες, όσο και στις Τρίτες Χώρες. Πράγματι η ΦΗΜΗ είναι το μόνο στοιχείο που δεν μπορούν να αμφισβητήσουν οι Τούρκοι ή οι Αιγύπτιοι, ακριβώς επειδή «τυχαίνει» η Καλαμάτα να είναι ελληνική. Επίσης, το ΠΓΕ ΔΕΝ είναι «κατώτερο» του ΠΟΠ (συνήθης παρεξήγηση), γι’ αυτό ανέφερα το παράδειγμα της Τοσκάνης. Ίσα-ίσα, αν τα περισσότερα ελληνικά ΠΟΠ απέτυχαν να αποκτήσουν εμπορική υπόσταση, αυτό οφείλεται στο ότι δεν είχαν καμία «φήμη», ούτε και δημιούργησαν και όχι γιατί έπασχαν οι προδιαγραφές του «δεσμού» τους.

Τέλος, υπάρχει και ένα θέμα «επί προσωπικού».
Αγαπητέ Νίκο, γνωριζόμαστε αρκετά χρόνια και γι’ αυτό θέλω να πιστεύω ότι όσα έμμεσα μου αποδίδεις στο τέλος της επιστολής σου διέφυγαν «εν τη ρύμη του λόγου». Επειδή όμως φέρουν την υπογραφή σου, θα ήθελα να σχολιάσω ότι με δεδομένες τις γνώσεις που έχω και κανείς δεν αμφισβήτησε τόσα χρόνια, αν πράγματι διέθετα επιπλέον το χάρισμα (;) «της συνθηματολογίας και των λαϊκίστικων υπεραπλουστεύσεων ετσιθελικού χαρακτήρα», τότε μάλλον έχασα μια μεγάλη ευκαιρία να σταδιοδρομήσω σαν πολιτευτής/ συνδικαλιστής, από αυτούς που εν αφθονία γνωρίσαμε τα τελευταία χρόνια και οδήγησαν εδώ που οδήγησαν και την Ελλάδα και το λάδι της και τις ελιές της.
Ειλικρινά ελπίζω να βρείτε την καλύτερη λύση για την ελληνική ελιά Καλαμάτας.

Πολύ φιλικά,

Βασίλης Ζαμπούνης

Άλλα άρθρα που έχουν δημοσιευθεί στο www.olivenews.gr:

Επιστροφή στην ελιά Καλαμάτας 
Πανελλαδική ΠΟΠ ή ΠΓΕ επιτραπέζια ελιά Καλαμάτας 
Το αίτημα επέκτασης στο υπουργείο 
Ευμενώς δεκτό από τον υπουργό 
Επέκταση στις όμορες εντός ζώνης τυποποίηση
Συνάντηση για την ελιά Καλαμάτας ΠΟΠ 
ΠΟΠ ελιά Καλαμάτας: κανένα αίτημα επέκτασης ή ακύρωσης 
Μάχη για επέκταση του ΠΟΠ ελιά Καλαμάτας 
– Η Βουλή συζητά
– Οι Ενώσεις Αταλάντης και Στυλίδας για το ΠΟΠ ελιάς Καλαμάτας