Αναγνώριση Καλαμάτας, κατάργηση του ΠΟΠ!

0

Μοιάζει παράδοξο ότι η θυσία του ΠΟΠ Ελιά Καλαμάτας άνοιξε τον δρόμο για τις νόμιμες πωλήσεις της Ελιάς Καλαμάτας (Kalamata Olives). Ή μήπως αυτό είναι προϊόν ευρύτερου σχεδιασμού;

Με τη δημοσίευση (ΦΕΚ Β΄4044, Υπουργικής απόφασης 3247/137259, 16 Δεκεμβρίου 2016) του μητρώου των ποικιλιών αναγράφεται η ποικιλία Kalamon με συνώνυμα Kalamatiani, Tsigkeli, Aetonychi, Kalamata και έτσι άνοιξε ο δρόμος για την κατάργηση του ΠΟΠ Ελιά Καλαμάτας. Μοιάζει παράδοξο αλλά δεν είναι, όπως δεν είναι και τυχαίος ο όλος σχεδιασμός για τον οποίο το olivenews.gr αποτέλεσε (μάλλον το μόνο) μέσο ενημέρωσης που παρουσίασε έγκαιρα, εκτενώς με αξιοπιστία τα όσα πραγματικά συμβαίνουν και την ερμηνεία τους. [Βλέπε: Σκηνικό ρήξης για ΠΟΠ Ελιά Καλαμάτας (16/12/2016), Η ΠΟΠ Ελιά Καλαμάτας αναζητά επειγόντως λύση (28/11/2016) αλλά και μια μακρά σειρά παλαιότερων άρθρων].

Το κλειδί του μυστηρίου βρίσκεται στο άρθρο 42 του βασικού κανονισμού 1151/2012, που δίνει τη δυνατότητα να διακινούνται εμπορικά προϊόντα, των οποίων η επισήμανση περιλαμβάνει ονομασία βάσει συστήματος ποιότητας, η οποία περιέχει «ονομασία φυτικής ποικιλίας».

Τώρα, στο νέο μητρώο ποικιλιών που προαναφέραμε προστέθηκε στην Kalamon το συνώνυμο Kalamata,το οποίο δεν υπήρχε –εδώ είναι το κλειδί- στο παλιό μητρώο του 1996, κι έτσι, στην πραγματικότητα, η εμπορία απελευθερώθηκε σε βάρος φυσικά του επίσημα κατοχυρωμένου ΠΟΠ καθώς αποσυνδέθηκε η ποικιλία από το τοπωνύμιο.

Στο ίδιο άρθρο 42 απαιτούνται μεν κάποιες προϋποθέσεις, όμως αμφιβάλλω πολύ αν όσοι διαφωνούν με την παραπάνω διευθέτηση θα είναι σε θέση να τις διεκδικήσουν. Με την ευκαιρία αυτή σημειώνω και πάλι το σημείο δ) «δεν συνιστά εκμετάλλευση της φήμης», που αποδεικνύει την αξία και τη βαρύτητα του ΠΓΕ Ελιάς Καλαμάτας.

Μπήκαμε έτσι σε μια νέα εποχή όπου οι ελιές Καλαμών θα διακινούνται νόμιμα στην αγορά με την επισήμανση «Ελιές Καλαμάτας – Kalamata Olives», ανεξαρτήτως προέλευσής τους, είτε από την Ελλάδα, είτε από οποιανδήποτε άλλη χώρα (Αίγυπτο, Τουρκία κ.λπ.). Το γεγονός αυτό λογικά θα πρέπει σύντομα να επιτρέψει στους Έλληνες εξαγωγείς να επανέλθουν στις χώρες που κατέβασαν το προϊόν από τα ράφια (Ιταλία, Σλοβενία) και απενεργοποιεί τον κίνδυνο επέκτασης της απαγόρευσης και σε άλλες χώρες. Θα επιτρέπει και τις εισαγωγές στη χώρα μας χωρίς το «εμπόδιο» του ΠΟΠ. Οι ίδιοι οι Έλληνες μεταποιητές-εξαγωγείς είναι αισιόδοξοι ότι η ποιοτική υπεροχή της ελληνικής Ελιάς Καλαμών συν το γεγονός ότι συγκεντρώνει το 80-85% της παγκόσμιας παραγωγής, ελαχιστοποιεί τον κίνδυνο αθέμιτου ανταγωνισμού από άλλες χώρες.

Έτσι, ο μεγάλος κερδισμένος αυτής της κατάληξης (;) είναι η ΠΕΜΕΤΕ, η οποία εδώ και χρόνια είχε ζητήσει την κατάργηση του ΠΟΠ, δεν συζητούσε το (πανελλαδικό) ΠΓΕ, διαφωνούσε με την επέκταση του ΠΟΠ στους όμορους νομούς της Πελοποννήσου, όπως επίσης διαφωνούσε και με το Kalamata Olives Variety (τη λύση που επέλεξαν οι ελιές Χαλκιδικής). Ίσως δεν είναι τυχαίο ότι γενικότερα ο κόσμος της βιομηχανίας και του εμπορίου είναι επιφυλακτικός έως και αρνητικός για τα ΠΟΠ/ΠΓΕ, όπως π.χ. στην Ισπανία για τις εμβληματικές τους ποικιλίες επιτραπέζιας ελιάς manzanilla και gordal, για τις οποίες όμως το εκεί Υπουργείο Γεωργίας αποδέχθηκε αμέσως την πρόταση των συνεταιρισμών (ενωμένων και όχι πολυδιασπασμένων) και την προώθησε στις Βρυξέλλες για αναγνώριση ως ΠΓΕ.

Το ΠΟΠ Ελιά Καλαμάτας με τις νέες εξελίξεις απομένει σαν λείψανο ενός παλιού μεγαλείου που δεν μπόρεσε να αξιοποιήσει παραγωγικά/εμπορικά ξεφεύγοντας από τα ασφυκτικά στενά γεωγραφικά όρια της αρχικής αναγνώρισης του 1996 που το περιόριζαν σε λίγες εκατοντάδες τόνους από τους 50.000 περίπου της συνολικής εγχώριας παραγωγής. Σταδιακά θα είναι καταδικασμένο να φθίνει _απλά και μόνο λόγω γραφειοκρατίας_ ενώ κανένας δεν θα μπορεί να υποστηρίξει την καλαμών/καλαμάτα στο πλαίσιο των διαφόρων εν εξελίξει διεθνών συμφωνιών της ΕΕ με ΗΠΑ, Καναδά, Νοτ. Αφρική, κ.ο.κ.

Οι μεγάλοι χαμένοι είναι οι «όμοροι νομοί» και ιδίως η Λακωνία, όπου σύμφωνα με τη βιβλιογραφία ξεκίνησε την παραγωγή της ποικιλίας Καλαμών τον 19ο αιώνα και σήμερα έχει/διεκδικεί σημαντικό μερίδιο της ποσότητας και της ποιότητας.

Οι υπόλοιπες περιοχές και ιδίως όσες βρίσκονται στο νοητό τόξο Λιβανάτες, Φθιώτιδα έως και Μεσολόγγι, Αγρίνιο, έως Πελοπόννησο θα μπορούσε να πει κανείς «τι είχανε, τι χάσανε».

Δεν καταλαβαίνω τους πανηγυρικούς τόνους που διάβασα από την Ένωση Αγρινίου λόγω της αναγραφής στο εθνικό μητρώο της Kalamata, που, επαναλαμβάνω, απλώς αναφέρει ποιές ποικιλίες επιτρέπεται να κυκλοφορούν στη χώρα μας χωρίς καμία προστασία τους. Αρκεί μια απλή ανάγνωσή του για να δει κανείς ότι περιλαμβάνει πολλές ισπανικές και ιταλικές ποικιλίες. Μέχρι 1/1/2017 όλες οι χώρες μέλη είναι υποχρεωμένες να υποβάλουν τα αντίστοιχα δικά τους μητρώα στην ΕΕ. 

Στους χαμένους συγκαταλέγω και την αυτοαποκαλούμενη (ακόμη δεν αναγνωρίστηκε από το ΥΠΑΑΤ) Διεπαγγελματική (ΔΟΕΠΕΛ), η οποία ναι μεν επέτυχε την εμπορική απελευθέρωση του προϊόντος αλλά απέτυχε _γιά μιά ακόμη φορά_ να αποδείξει ότι κινείται ανεξάρτητα από τα συμφέροντα και τις διαδικασίες της ΠΕΜΕΤΕ.

Διάβασα _αν αποδόθηκαν σωστά_ δηλώσεις του προέδρου της ΔΟΕΠΕΛ, που τώρα θέτει ως στόχο το πανελλαδικό ΠΓΕ. Κάλλιο αργά, παρά ποτέ. Το 2012 όταν έγραφα στο ΕΛΙΑ & ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ το «Αυγό του Κολόμβου, », πού ήταν; Αλλά και τώρα, εφ΄όσον  έχουν μέσω του άρθρου 42 του 1151/2012 και του νέου εθνικού μητρώου ποικιλιών απαξιώσει/ καταργήσει κάθε προστασία της Ελιάς Καλαμών (Kalamon) και της Ελιάς Καλαμάτας (Kalamata), πώς θα την ξαναζωντανέψουν μέσω του ΠΓΕ; Δεν καταλαβαίνω κάτι ή το δούλεμα πάει σύννεφο;

Μιά τελευταία απορία επειδή δεν είμαι δόκτωρ γεωπονίας: το νέο εθνικό μητρώο είναι σωστό; περιλαμβάνει με τα σωστά τους ονόματα και συνώνυμα όλες τις ποικιλίες που κυκλοφορούν στη χώρα μας; ή μετά από λίγα χρόνια πάλι θα τρέχουμε;