Σάββατο, 15 Ιουνίου, 2024

Ένα τέταρτο του αιώνα πριν : Ο Σταύρος Ψυχάρης για τον Κινέζο, το ψάρι και το χύμα ελαιόλαδο

εν έτει 2024 ο κύριος διευθυντής των τυποποιητών ψύχραιμα να αποδέχεται στους Financial Times, «τη δική μας αδυναμία να προσθέσουμε αξία στο ελληνικό ελαιόλαδο και να το πουλήσουμε» ! 

Τι με έβαλε ο …διαβολάκος να κάνω και σκαλίζοντας κάποια παλιά αποκόμματα έπεσα πάνω σε ένα πρωτοσέλιδο άρθρο – γραμμένο το 1999 στο ΒΗΜΑ  – από τον Σταύρο Ψυχάρη, γενικό διευθυντή τότε του Δημοσιογραφικού Οργανισμού Λαμπράκη.  Τίτλος του «Ο Κινέζος και το ψάρι».

Δεν μπορώ να ξέρω αν είχε κέφια για λογοπαίγνια ο μακαρίτης ο Ψυχάρης – πρωθυπουργός τότε ο Κώστας  Σημίτης  και πρώην υπουργός Γεωργίας στην πρώτη κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα Παπανδρέου – πάντως το θέμα του για το ελαιόλαδο αποδεικνύεται διαχρονικά πρωτοσέλιδο.

Ο Σταύρος Ψυχάρης εξανίσταται, γιατί το «εξαίρετο και περιζήτητο ελληνικό προϊόν πωλείται στις διεθνείς αγορές αφού προηγουμένως …βαπτισθεί ως ιταλικό ελαιόλαδο».  Που να ήξερε ο δόλιος τότε ότι, το θέμα θα παρέμενε εξ ίσου επίκαιρο ακόμα σήμερα, μετά από ένα τέταρτο του αιώνα !

 

 

Πέρυσι – την εμπορική περίοδο 2022/23 – με βάση με τα επίσημα στοιχεία του Διεθνούς Συμβουλίου Ελαιοκομίας (IOC), παρά την πρωτοφανή ευνοϊκή συγκυρία για τη χώρα μας, με μια μεγάλη παραγωγής της τάξης των 350.000 τόνων και ενώ οι άλλοι μεγάλοι «παίκτες» στη διεθνή σκηνή του ελαιολάδου (Ισπανία, Ιταλία, Τυνησία) είχαν έλλειμμα στην παραγωγή τους περί τους 850.000 τόνους,  η Ελλάδα «κατήγαγε περιφανή θρίαμβο» …καταφέρνοντας όχι μόνο να μην αυξήσει τις εξαγωγές της τυποποιημένου ελαιολάδου, (οι οποίες σημειωτέον μειώθηκαν κατά 1.250 τόνους, σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά), αλλά έκανε και ένα “πεσκέσι”  χύμα 223.000 τόνων ελαιολάδου στους Ιταλούς και Ισπανούς.  [βλ. Πως το ελληνικό ελαιόλαδο έχασε πέρυσι την “χρυσή ευκαιρία” των εξαγωγών].

Τις ίδιες ημέρες που μάθαμε ότι 223.000 τόνοι χύμα ελληνικού ελαιολάδου “βαπτίσθηκαν” σαν ιταλικό και ισπανικό, ακούσαμε και τον διευθυντή του συνδέσμου των βιομηχανιών τυποποίησης και εξαγωγής ελαιολάδου, να δηλώνει «ελαφρά την καρδία», όχι σε μια δευτεροκλασάτη εφημερίδα, αλλά στους διεθνείς Financial Times, για «τη δική μας αδυναμία να προσθέσουμε αξία στο ελληνικό ελαιόλαδο και να το πουλήσουμε» ! 

Ο Μανώλης Βακόντιος της ΕΑΣ Σητείας

Αυτή η “πονεμένη ιστορία” του χύμα στην Ιταλία έχει βαθειές ρίζες.  Προσωπικά  έχω ακούσει από τα χείλη του Μανώλη Βακόντιου, προέδρου της τότε ΕΑΣ Σητείας να λέει  «πάλι καλά που έρχονται οι Ιταλοί και αγοράζουν το ελαιόλαδό μας» και την έχω αναφέρει γραπτά και προφορικά αρκετές  φορές. Κάπου φαίνεται θα την άκουσε ή θα τη διάβασε και ο κύριος διευθυντής του συνδέσμου και τώρα την επαναλαμβάνει ίσως “μη έχοντας επίγνωση τι λέει”.  Άλλωστε η δουλειά του κυρίου διευθυντή του συνδέσμου – και γι αυτό εδώ και δεκαετίες εισπράττει τον παχυλό μισθό του και διαχειρίζεται εκατομμύρια ευρώ κοινοτικών προγραμμάτων- έπρεπε να είναι η προώθηση και προβολή του επώνυμου και τυποποιημένου ελληνικού ελαιολάδου και όχι του  χύμα.

Ο εκλιπών πρόεδρος της ΕΑΣ Σητείας βρήκε το ελαιόλαδο της οργάνωσής του να διακινείται χύμα σε βαρέλια και να το επιλέγουν ελάχιστοι καλοί γνώστες της αγοράς. Ο ίδιος πρωτοστάτησε στην εμφιάλωσή του, με το ΠΟΠ Σητεία του έδωσε όνομα και ταυτότητα (brand). Έγινε ο χρυσός μας πρεσβευτής στα πέρατα του κόσμου. Kατέκτησε δύο συνεχόμενα χρυσά μετάλλια ποιότητας στο διαγωνισμό Mario Solinas. 

Ταυτόχρονα, όμως,  ο Μανώλης Βακόντιος διατηρούσε και τον ρεαλισμό να ξέρει ότι, το τυποποιημένο αργά – αργά προοδεύει, ενώ στο μεταξύ υπάρχει και ένα πλεόνασμα, που αναγκαστικά θα πρέπει να πουληθεί χύμα. Γι αυτό έλεγε το «και πάλι καλά». Γι αυτό προσπάθησε με τον Ενιαίο Φορέα να επιτύχει καλύτερους όρους διαπραγμάτευσης με διαφάνεια. Ιδέες, που αν θυμάμαι καλά, σε κάποιους δεν άρεσαν καθόλου. (σ.σ. ονόματα δεν χρειάζεται να πούμε αυτή τη στιγμή, άλλωστε αρκετοί τα γνωρίζουν). Για όλα αυτά άλλωστε κάποιοι για να τον …ανταμείψουν, τον οδήγησαν μέχρι και στη φυλακή.

Το ένα τέταρτο του αιώνα αργεί να τελειώσει

 Εν κατακλείδι, για τους έχοντες μνήμη και διάθεση αναστοχασμού, αυτή η 25ετία (1999 – 2024)  δεν ήταν διόλου τυχαία. Ιδίως για το ελαιόλαδο σημαδεύτηκε από σημαντικές μεταβολές στα πρόσωπα και τους φορείς, που με τον ένα ή άλλο τρόπο διαχειρίστηκαν και διαχειρίζονται τις τύχες του εθνικού μας προϊόντος (π.χ. κατάρρευση ελαιοκομικών συνεταιρισμών πλην ελαχίστων εξαιρέσεων, παταγώδεις αποτυχίες ΕΔΟΕΕ και ΕΔΟΕ, συγχωνεύσεις ΣΕΒΙΤΕ-ΕΣΒΙΤΕ, απαξίωση των πάλαι ποτέ κραταιών «δύο πολυεθνικών» με συνεχείς αλλαγές στο ιδιοκτησιακό τους,  τεκτονικές αλλαγές στον χώρο των τραπεζών, των κοινοτικών επιδοτήσεων κ.ά.).

Δυστυχώς για τη χώρα μας, την ίδια περίοδο, το σύνολο σχεδόν των άλλων ελαιοπαραγωγικών χωρών του κόσμου βελτιώνουν καθημερινά τη θέση τους στην διεθνή σκακιέρα της ελαιοκομίας και του εμπορίου ελαιολάδου, ενώ το ελληνικό προϊόν χάνει συνεχώς θέσεις με όλους τους αντικειμενικούς και μετρήσιμους δείκτες.

Η σοφία και η επικαιρότητα της κινέζικης παροιμίας

Η κινέζικη παροιμία, στην οποία αναφέρεται το 1999 ο τότε διευθυντής του ΒΗΜΑΤΟΣ, παραμένει τραγικά επίκαιρη όσο ποτέ άλλοτε. Ενδιαφέρον έχουν και τα δύο διαζευκτικά σκέλη της:  «αντί να του χαρίσεις ένα ψάρι – μάθε τον να ψαρεύει».

Γιατί τι άλλο μπορεί να σημαίνει από «χάρισμα ψαριού» η ελαϊκή πολιτική που ακολουθήθηκε τις τελευταίες δεκαετίες, με τους πακτωλούς των κοινοτικών επιδοτήσεων και των συγχρηματοδοτούμενων προγραμμάτων -περί τα 45 με 50 δις ευρώ-, που κατέληξαν στον ..”πίθο των δαναΐδων” ! Του χύμα, προς το εξωτερικό με βυτία, ενώ προς το εσωτερικό με τους 16κιλους τενεκέδες και τα λαδόξιδα πάνω στα τραπέζια των εστιατορίων ; Ώστε εν έτει 2024 ο κύριος διευθυντής των τυποποιητών ψύχραιμα να δικαιολογεί στους Financial Times, «τη δική μας αδυναμία να προσθέσουμε αξία στο ελληνικό ελαιόλαδο και να το πουλήσουμε» ! 

‘Οσο για τη «μάθηση του ψαρέματος», για να την ξαναθυμηθεί κάποιος θα πρέπει μελαγχολικά να ανατρέξει στις «Γεωργικές Εφαρμογές» του υπουργείου Γεωργίας των δεκαετιών του ’50 και ’60 πολύ πριν από τους Γεωργικούς Συμβούλους, τις ΟΕΦ, τα Eco Scemes.

Υ.Γ. Τουλάχιστον ο πιτσιρικάς της εικόνας μαθαίνει να ψαρεύει, έστω και με ΑΙ, υπόσχεση ή απειλή για ένα σίγουρα διαφορετικό μέλλον.

 

Σχετικά άρθρα

Ακολουθήστε μας

5,044ΥποστηρικτέςΚάντε Like
1,570ΑκόλουθοιΑκολουθήστε
119ΣυνδρομητέςΓίνετε συνδρομητής
Ελιά & Ελαιόλαδο: Τεύχος 105

Πρόσφατα άρθρα