Καλούμαστε να πληρώσουμε το “πακέτο Χατζηγάκη” μετά την απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου

0

Με 13 χρόνια καθυστέρηση ήρθε ο “λογαριασμός” να πληρώσει ο ελληνικός προϋπολογισμός (δηλ. οι φορολογούμενοι) τις πολιτικές γαλαντομίες του τότε υπουργού Γεωργίας. Για όσους θυμούνται το “πακέτο Χατζηγάκη” είχε μοιραστεί εσπευσμένα -με το πρόσχημα ζημιών του ΕΛΓΑ- προκειμένου να ανασταλούν οι παραδοσιακές κινητοποιήσεις των αγροτών (βαμβακοπαραγωγών κ.ά.), που ζέσταιναν τα τρακτέρ έτοιμοι για τις εθνικές οδούς.

Όμως, οι ευρωπαϊκοί μηχανισμοί (Κομισιόν, Ευρωδικαστήριο, να μην ξεχνάμε και την OLAF) σ΄αυτές τις περιπτώσεις κινούνται με τους δικούς τους ρυθμούς, αργούν αλλά δεν ξεχνούν… Κι έτσι τα 425 εκ. δεν θα τα πληρώσουν ούτε ο κ. Χατζηγάκης -όπως θα συνέβαινε στην αρχαία Αθήνα αν είχε βλάψει το Δήμο με τις αποφάσεις του), ούτε οι χιλιάδες αγρότες που τότε τα εισέπραξαν, αλλά οι σημερινοί φορολογούμενοι, ίσως και των επομένων ετών αν το ποσό τελικά ρυθμιστεί να πληρωθεί σε δόσεις.

Να ελπίσουμε ότι τα παραπάνω ουδεμία σχέση έχουν με το παρόν και ότι οι “Ιανο-Κορωνοϊο” αποζημιώσεις που μοίρασε ο κ. Βορίδης έχουν πράγματι εξασφαλίσει την έγκριση της Κομισιόν ώστε να μην κληθούν κάποιοι άλλοι να τις επιστρέψουν μετά από καμιά δεκαετία. Επί της ουσίας την άποψή μου την ξέρετε. Κάλλιο να μάθεις κάποιον να ψαρεύει από το να του χαρίσεις ένα ψάρι, το λάδι κι οι ελιές δεν χρειάζονται “λεφτά από το ελικόπτερο” (κάπου 40 δις € έχουν πάρει) αλλά επενδύσεις με στόχους, οργάνωση, ελαϊκή πολιτική.

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της απόφασης του Ευρωπαϊκού Δικαστήριου.

 

Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης
ΑΝΑΚΟΙΝΩΘΕΝ ΤΥΠΟΥ αριθ. 77/21
Λουξεμβούργο, 12 Μαΐου 2021

Απόφαση στην υπόθεση C-11/20
Επιτροπή κατά Ελλάδας (Ενισχύσεις στους παραγωγούς γεωργικών
προϊόντων)

Η Ελλάδα παρέβη τις υποχρεώσεις της παραλείποντας να ανακτήσει τις παράνομες
αντισταθμιστικές ενισχύσεις που καταβλήθηκαν στους Έλληνες γεωργούς λόγω
δυσμενών καιρικών συνθηκών

Κατά το έτος 2009, ο Οργανισμός Ελληνικών Γεωργικών Ασφαλίσεων (ΕΛΓΑ) – δημόσιος
οργανισμός ο οποίος έχει ως σκοπό την ασφάλιση των γεωργικών εκμεταλλεύσεων έναντι των ζημιών που οφείλονται σε φυσικούς κινδύνους – κατέβαλε στους Έλληνες γεωργούς αποζημιώσεις συνολικού ύψους 425 εκατομμυρίων ευρώ για τις ζημιές που είχαν προκληθεί το 2008 εξαιτίας δυσμενών καιρικών συνθηκών.

Mε απόφαση της 7ης Δεκεμβρίου 2011, η Επιτροπή χαρακτήρισε τις πληρωμές αυτές ως
παράνομες κρατικές ενισχύσεις ασυμβίβαστες με την εσωτερική αγορά. Ως εκ τούτου, η
Επιτροπή διέταξε τις ελληνικές αρχές να τις ανακτήσουν από τους λήπτες τους.

Η Ελλάδα ζήτησε από το Γενικό Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης να ακυρώσει την απόφαση της Επιτροπής και να αναστείλει την εκτέλεσή της μέχρι να εκδοθεί η δικαστική απόφαση επί της ουσίας. Το 2012, ο Πρόεδρος του Γενικού Δικαστηρίου ανέστειλε την εκτέλεση της αποφάσεως της Επιτροπής, κατά το μέρος που επέβαλλε στην Ελλάδα να ανακτήσει τις μη συμβατές ενισχύσεις από τους λήπτες τους. Εντούτοις, το 2014, το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε την προσφυγή επί της ουσίας. Κατόπιν τούτου, η Ελλάδα άσκησε αναίρεση ενώπιον του Δικαστηρίου, ζητώντας τόσο την αναίρεση της αποφάσεως του Γενικού Δικαστηρίου όσο και την αναστολή εκτελέσεως της αποφάσεως της Επιτροπής μέχρι την περάτωση της κατ’ αναίρεση δίκης. Το Δικαστήριο απέρριψε την αίτηση αναστολής και την αναίρεση, επιβεβαιώνοντας την υποχρέωση του Ελληνικού Δημοσίου να ανακτήσει τις ενισχύσεις.

Η Επιτροπή εκτιμά ότι η Ελλάδα δεν έλαβε, εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών, όλα τα
απαραίτητα μέτρα για την εκτέλεση της αποφάσεως της Επιτροπής και ότι δεν την ενημέρωσε επαρκώς για τα μέτρα που έλαβε κατ’ εφαρμογήν της αποφάσεως αυτής: ως εκ τούτου, αποφάσισε να ασκήσει προσφυγή λόγω παραβάσεως κράτους μέλους ενώπιον του Δικαστηρίου.

Με τη σημερινή απόφασή του, το Δικαστήριο δέχεται την προσφυγή λόγω παραβάσεως κράτους μέλους που άσκησε η Επιτροπή.

Κατ’ αρχάς, διαπιστώνει ότι η Ελλάδα δεν έλαβε, κατά τη λήξη της ταχθείσας από την Επιτροπή προθεσμίας (11 Ιουνίου 2012), όλα τα απαραίτητα μέτρα για την ανάκτηση των παράνομων κρατικών ενισχύσεων από τους λήπτες τους. Πράγματι, οκτώ και πλέον έτη μετά την έκδοση της αποφάσεως της Επιτροπής, οι ελληνικές αρχές δεν την έχουν ακόμη εκτελέσει.

Εξάλλου, το Δικαστήριο επισημαίνει ότι η Ελλάδα δεν βρισκόταν σε πλήρη αδυναμία
ανακτήσεως των ενισχύσεων. Οι διοικητικές ή τεχνικές δυσχέρειες που συνδέονται με τον
μεγάλο αριθμό των δικαιούχων δεν δικαιολογούν την κρίση ότι η ανάκτηση είναι τεχνικώς αδύνατη. Επιπλέον, η Ελλάδα δήλωσε ότι είχε την πρόθεση να νομοθετήσει προς αντιμετώπιση της εν λόγω διοικητικής δυσχέρειας τον Ιούνιο του 2015, ήτοι τρία έτη μετά τη λήξη της ανωτέρω προθεσμίας.

Περαιτέρω, όσον αφορά το επιχείρημα της Ελλάδας ότι δεν εξέδωσε κοινή υπουργική απόφαση για την ανάκτηση των ποσών που υπερέβαιναν τα 5 000 ευρώ επειδή η Επιτροπή εξέφρασε την αντίθεσή της, το Δικαστήριο διευκρινίζει ότι η Επιτροπή διατύπωσε επιφυλάξεις σχετικά με οποιοδήποτε αυθαίρετο όριο κάτω από το οποίο δεν θα πραγματοποιούνταν η ανάκτηση. Εντούτοις, η παρατήρηση αυτή δεν εμπόδιζε την Ελλάδα να συνεχίσει την τροποποίηση του νομοθετικού πλαισίου της προς διασφάλιση της εκτελέσεως της αποφάσεως της Επιτροπής.

Όσον αφορά την επίκληση των κοινωνικών αναταραχών που θα προκαλούσε η ανάκτηση των ενισχύσεων, οι ελληνικές αρχές δεν απέδειξαν την ύπαρξη του κινδύνου αντιδράσεως εκ μέρους των γεωργών η οποία θα είχε για τη δημόσια τάξη συνέπειες στις οποίες δεν θα μπορούσαν να αντεπεξέλθουν με τα μέσα που διαθέτουν.

Τέλος, το Δικαστήριο διαπιστώνει ότι η Ελλάδα παρέλειψε να ενημερώσει επαρκώς την
Επιτροπή για τα μέτρα που έλαβε κατ’ εφαρμογήν της αποφάσεως.

Αφενός, κατά την ημερομηνία περατώσεως της έγγραφης διαδικασίας στην παρούσα υπόθεση, η Ελλάδα δεν είχε ακόμη κοινοποιήσει στην Επιτροπή τα έγγραφα που αποδείκνυαν ότι οι λήπτες της ενισχύσεως είχαν κληθεί να την επιστρέψουν. Αφετέρου, δεν τηρούσε την Επιτροπή διαρκώς ενήμερη για την πρόοδο στη λήψη των εθνικών μέτρων ήταν απαραίτητα για την πλήρη ανάκτηση των ενισχύσεων. Πράγματι, αφού η Ελλάδα γνωστοποίησε τον Ιούνιο του 2016 ότι δεν είχε ακόμη λάβει μέτρα για την ανάκτηση, δεν παρέσχε καμία άλλη πληροφορία: όλα τα ρητά αιτήματα και τα έγγραφα υπενθυμίσεως παρέμειναν αναπάντητα εκ μέρους της Ελλάδας.

ΥΠΟΜΝΗΣΗ: Η προσφυγή λόγω παραβάσεως, στρεφόμενη κατά κράτους μέλους το οποίο παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το δίκαιο της Ένωσης, μπορεί να ασκηθεί από την Επιτροπή ή από άλλο κράτος μέλος. Αν το Δικαστήριο διαπιστώσει την ύπαρξη παραβάσεως, το καθού κράτος μέλος πρέπει να συμμορφωθεί με την απόφαση το συντομότερο.
Όταν η Επιτροπή θεωρεί ότι το κράτος μέλος δεν συμμορφώθηκε προς την απόφαση, μπορεί να ασκήσει νέα προσφυγή, ζητώντας την επιβολή χρηματικών κυρώσεων. Πάντως, σε περίπτωση μη ανακοινώσεως στην Επιτροπή των μέτρων για τη μεταφορά μιας οδηγίας στο εσωτερικό δίκαιο, το Δικαστήριο μπορεί,κατόπιν προτάσεως της Επιτροπής, να επιβάλει κυρώσεις με την πρώτη του απόφαση.