Ολοκληρώνουμε τη χαρτογράφηση της ελληνικής ελαιοπαραγωγής έως και την 2020/21- Μέρος ΙΙ

Φωτογραφία του Γιάννη Σμαραγδή

Μετά το πρώτο μέρος, συνεχίζουμε με το δεύτερο μέρος της χαρτογράφησης:

 

ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ 

Νομός Αχαΐας

Καρπόδεση: Μέτρια προς άσχημη η καρπόδεση λόγω του καύσωνα του Μαΐου που επηρέασε ιδίως στα (ημι)ορεινά.

Δάκος & Δακοκτονία:  Κατά τόπους ο δάκος σε μικρές συγκεντρώσεις.

Εκτίμηση & Σχόλια: Η ποικιλία της Πατρινιάς/Κουτσουρελιάς λογικά θα είναι μειωμένη σε σύγκριση με πέρυσι.

 

Νομός Ηλείας

 Καρπόδεση: Μέτρια καρπόδεση σε σχέση με την ανθοφορία, γιατί επηρεάστηκε από τον καύσωνα του Μαΐου κυρίως στις πιο όψιμες ποικιλίες. Σε πιο χαμηλά υψόμετρα (πεδινά) που είναι πιο πρώιμες δεν επηρεάστηκαν διότι είχε ήδη σχηματιστεί ο ελαιόκαρπος. Πολλοί παραγωγοί έκαναν πέρυσι βαθύ κλάδεμα, που επίσης μειώνει τις φετινές αποδόσεις.

Δάκος & Καρπόδεση: Κατά τόπους ύπαρξη δάκου. Έχει εφαρμοσθεί ο πρώτος δολωματικός. Οι γενικά υψηλές θερμοκρασίες που παρατηρούνται (σταθερά άνω των 21οC) δεν ευνοούν την έξαρσή του προς το παρόν.

Εκτίμηση & Σχόλια: Λίγο πιο κάτω σε σχέση με πέρυσι. Αν και η αρχική εκτίμηση (βασιζόμενη στην αυξημένη ανθοφορία) ήταν θετική, τελικά ο καύσωνας άλλαξε τα δεδομένα.

 

Νομός Μεσσηνίας

Καρπόδεση: Η ζημιά από τον καύσωνα ήταν μικρότερη από όσο είχε αρχικά εκτιμηθεί, ενώ επηρεάστηκε κυρίως η κεντρική Μεσσηνία και οι πιο πρώιμες ποικιλίες. Είναι ομαλή η περαιτέρω εξέλιξη. Σύμφωνα μάλιστα με πληροφορίες από την περιοχή των Γαργαλιάνων ο καύσωνας ενδέχεται να ευνόησε λόγω καλύτερης κατανομής των θρεπτικών συστατικών στους ελαιόκαρπους που παρέμειναν στα δέντρα.

Δάκος & Δακοκτονία: Προς το παρόν οι πληθυσμοί είναι μικροί και κατά τόπους ενώ έχουν ξεκινήσει οι ψεκασμοί. Βέβαια, υπάρχει ο φόβος της έξαρσης λόγω του δροσερού καλοκαιρού που διανύουμε. Έχει εμφανιστεί επίσης μαργαρόνια σε κάποιες περιοχές της Πυλίας. Πάντως, στη περιοχή των Γαργαλιάνων οι δολωματικοί ψεκασμοί έχουν αντικατασταθεί από ψεκασμούς εδαφοκάλυψης που εφαρμόζουν μόνοι τους οι παραγωγοί εδώ και 30 χρόνια.

Εκτίμηση & Σχόλια: Η φετινή σοδειά προμηνύεται ικανοποιητική, με αποδόσεις που ποικίλουν ανά περιοχή. Ωστόσο, διάχυτη είναι η αίσθηση του φόβου για εγκατάλειψη της γης (λόγω των χαμηλών τιμών ελαιολάδου και επιτραπέζιων ελιών). Έντονο είναι το πρόβλημα έλλειψης των εργατών γης, ενώ διαμαρτύρονται και οι ψεκαστές δακοκτονίας λόγω μη ικανοποιητικών αμοιβών τους. Παραγωγός από τους Γαργαλιάνους επισημαίνει: «Η παραγωγή μας κάθε χρόνο παραμένει σταθερή με πολύ μικρές αποκλίσεις (+/- 20-30%) λόγω του ότι οι πλειοψηφία των παραγωγών έχουν άμεση επαφή με την καλλιέργειά τους οπότε όλες οι απαραίτητες διεργασίες λαμβάνουν χώρα με τον σωστό τρόπο (ψεκασμοί, λίπανση, ποτίσματα, κλαδέματα). Συνεπώς, η τύχη είναι στα χέρια μας, σε όλα τα επίπεδα, κι επειδή δεν έχουμε τη βοήθεια του κράτους γι αυτό καταφέρνουμε να έχουμε καλύτερη αποτελεσματικότητα σε όλα τα επίπεδα της καλλιέργειας».

 

Νομός Λακωνίας

 Καρπόδεση: Ο καύσωνας επηρέασε την καρπόδεση ιδιαίτερα στις πρώιμες ποικιλίες. Η πτώση των καρπιδίων έφτασε κατά τόπους έως και το 40% ενώ ακολουθήθηκε και από δεύτερη πτώση φτάνοντας σε μείωση της τάξης του 60%. Από τους ελαιόκαρπους που απέμειναν το 30-40% έχουν ικανοποιητικό μέγεθος.

Δάκος & Δακοκτονία: Δάκος υπάρχει κατά τόπους, σε μικρές συγκεντρώσεις. Είναι ανεπαρκής η εκπαίδευση προκειμένου να ξεχωρίζουν αν τα άτομα που πιάνει η παγίδα είναι θηλυκά ή αρσενικά (τα θηλυκά έχουν ουρά και εναποθέτουν τα αυγά ενώ το αρσενικό δεν προσβάλλει). Επίσης, σύμφωνα με την ίδια πηγή, δεν υπάρχει η κατάλληλη τεχνολογία αντιμετώπισης  (π.χ απεικόνιση με εφαρμογές Ευφυούς Γεωργίας), που θα απέδιδαν πολύ αποτελεσματικότερα την εικόνα του ελαιώνα. Η δακοκτονία έχει ξεκινήσει, παρ΄ όλα αυτά υπάρχουν παράπονα για τους εργολάβους, πολλοί εκ των οποίων λένε ότι έχει περισσότερο δάκο από ό,τι ισχύει πραγματικά προκειμένου να εισπράξουν την χρηματοδότηση από το κράτος. Η εφαρμογή surround θα ήταν πιο αποτελεσματική. Εκφράζονται φόβοι για εμφάνιση πυρηνοτρήτη από τον Σεπτέμβρη.

Εκτίμηση & Σχόλια: Η Λακωνία πέρυσι είχε 33.000 τόνους παραγωγή. Φέτος προβλέπεται ότι δεν θα ξεπεράσει τους 25.000 (μείωση κατά 30%), κυρίως λόγω του καύσωνα αλλά και της παρενιαυτοφορίας.

 

Νομός Αρκαδίας

 Καρπόδεση: Έχει εξελιχθεί ικανοποιητικά.

Δάκος & Δακοκτονία: Εφαρμόζεται και τώρα ολοκληρώθηκε ο 1ος ψεκασμός.

Εκτίμηση & Σχόλιο για 202/21: Η παραγωγή είναι μειωμένη κατά 40% λόγω των καιρικών συνθήκων. Οι καιρικές συνθήκες θα ευνοήσουν πιθανόν το πολλαπλασιασμό του δάκου (δροσιά, βροχή).

 

Νομός Κορίνθου

Καρπόδεση: Η καρπόδεση είναι μέτρια προς καλή σε σχέση με την ανθοφορία γιατί ο καύσωνας συνετέλεσε στη μείωσή της.

Δάκος & Δακοκτονία: Δάκος υπάρχει ενώ έχει γίνει ήδη ο 1ος δολωματικός ψεκασμός από τη Διεύθυνση Γεωργίας. Τώρα περιμένουν να δουν πως θα εξελιχθεί για να εφαρμόσουν τον 2ο.

Εκτίμηση & Σχόλια: Καλύτερη θα είναι η φετινή χρονιά συγκριτικά με πέρυσι.

 

Νομός Αργολίδας

Καρπόδεση: Ο καύσωνας επηρέασε την καρπόδεση, ειδικά την ποικιλία μανάκι.

Δάκος & Δακοκτονία: Οι σχετικά χαμηλές νυκτερινές θερμοκρασίες συντηρούν τον δάκο και γι αυτό έχουν εφαρμοστεί ήδη δύο δολωματικοί ψεκασμοί. Αξιοσημείωτη μια πρωτοφανής πρώιμη δακοπροσβολή στα μέσα Μαΐου στο Κυβέρι, που έκανε μεγάλη ζημιά στην τοπική Δαμασκηνοελιά.

Εκτίμηση & Σχόλια: Η παραγωγή αναμένεται στο 60% της μέγιστης.

 

ΚΡΗΤΗ

 Νομός Χανίων

 Καρπόδεση: Μέχρι στιγμής διαπιστώνουν ομαλή εξέλιξη,  με μικρή επιρροή του καύσωνα, άρα και μικρή επίπτωση στην  καρπόδεση.

 Δάκος & Δακοκτονία: Έχουν γίνει δύο ψεκασμοί για την αποτελεσματική καταπολέμησή του.

Εκτίμηση & Σχόλια: Η συνολική παραγωγή του νομού αναμένεται να είναι ελαφρά/μέτρια μειωμένη εξ αιτίας της Κορωνέïκης αλλά και της Τσουνάτης.

 

Νομός Ρεθύμνης

 Καρπόδεση: Δεν εξελίχθηκε όπως θα περίμεναν με βάση την καλή ανθοφορία.

Δάκος & Δακοκτονία: Έχουν γίνει ήδη δύο ψεκασμοί με ικανοποιητικά -μέχρι στιγμής- αποτελέσματα.

Εκτίμηση & Σχόλια: Η παραγωγή αναμένεται μειωμένη -50% σε σχέση με την περυσινή 2019/2020.

 

Νομός Ηρακλείου

Καρπόδεση: Υπολογίζεται στο 50-55% της μέγιστης.

Δάκος & Δακοκτονία: Ήδη γίνεται ο δεύτερος ψεκασμός.

Εκτίμηση & Σχόλια: Γενικά υπολογίζεται μια καλύτερη χρονιά από πέρυσι με την παραγωγή να ξεπερνά τους 30.000 τόνους  (έναντι πέρυσι 23.000 τόνων). Πιο συγκεκριμένα, η παραγωγή στη μεν Μεσσαρά διατηρείται σε σταθερά επίπεδα, ενώ αυξημένη θα είναι στον βόρειο άξονα όπως και στα κεντρικά του νομού. Διαπιστώνεται βελτίωση των καλλιεργητικών πρακτικών (ίσως λόγω κορωνοϊού).

 

Νομός Λασιθίου

 Καρπόδεση: Η καρπόδεση εξελίσσεται ικανοποιητικά, καλύτερα σε σχέση με πέρυσι που ήταν ελλειμματική και χωρίς να έχει επηρεαστεί δυσμενώς από τις κλιματικές συνθήκες.

Δάκος & Δακοκτονία: Υπάρχει αυξημένη δακοπροσβολή σε σχέση με πέρυσι, αλλά προς το παρόν η κατάσταση είναι ελεγχόμενη. Έχουν γίνει ήδη δύο ψεκασμοί στην περιοχή.

Εκτίμηση & Σχόλια: Αναμένεται μία καλύτερη σοδιά συγκριτικά με την περσινή, ενώ κατά τόπους μπορεί να φτάσει μέχρι και τη διπλάσια ποσότητα παραγωγής.

 

Σύνοψη – Συμπεράσματα

Μια μικτή εικόνα με έντονες διακυμάνσεις και κατά τόπους εστίες αισιοδοξίας και απαισιοδοξίας για την επερχόμενη ελαιοκομική περίοδο 2020/21. Αυτό αποκόμισε το olivenews.gr από τη μεγάλη έρευνα / αφιέρωμα που πραγματοποίησε σε 29 νομούς της χώρας συζητώντας με  δεκάδες καλούς γνώστες που εκπροσωπούν όλους τους τομείς, δηλαδή ΔΑΟΚ, ελαιοπαραγωγούς, ελαιοτριβείς, μεταποιητές επιτραπέζιας ελιάς, τυποποιητές ελαιολάδου και εξαγωγείς.

Κατ΄ αρχήν είναι πολύ νωρίς ακόμη για να μιλήσει κανείς με βεβαιότητες όσον αφορά στη νέα ελαιοκομική περίοδο. Μόνο πρώιμες εκτιμήσεις μπορεί να γίνουν.

Η ελαιοκομική Ελλάδα δίνει μια μικτή εικόνα με πολύ έντονες διαφοροποιήσεις όχι μόνο ανά Περιφέρεια και Νομό αλλά ακόμη και σε αποστάσεις πολύ λίγων χιλιομέτρων. Αρκετές περιοχές επηρεάστηκαν από τον καύσωνα του Μαΐου, όχι όμως στο βαθμό που φοβήθηκαν οι περισσότεροι. Επίσης και από το φαινόμενο της παρενιαυτοφορίας.

Στις θετικές ενδείξεις καταγράφονται η βελτίωση των καλλιεργητικών φροντίδων -ίσως λόγω κορωνοϊού που περιόρισε άλλες επαγγελματικές ή/και κοινωνικές δραστηριότητες.

Σε πολύ γενικές γραμμές θα μπορούσε να αναφερθεί κανείς σε σύγκριση με την περυσινή χρονιά, σε μια βελτιωμένη Κρήτη αλλά σε προβλήματα σε Πελοπόννησο και Αιγαίο. Συνολικά, και πάντοτε με τις επιφυλάξεις που προαναφέραμε, αν η ελαιοκομική εσοδεία 2019/20 έκλεισε περίπου στους 260.000 τόνους, σήμερα, η εκτίμηση για την 2020/21 κυμαίνεται από 220 έως 240.000 τόνους.

Σε ό,τι αφορά τις επιτραπέζιες ελιές αναμένεται μειωμένη παραγωγή και για τις τρεις βασικές ποικιλίες, δηλαδή την Κονσερβολιά/Αμφίσσης, την Χαλκιδικής (μετά από μια χρονιά ρεκόρ, που όμως υπέστη τις μεγάλες ζημίες της καλοκαιρινής καταιγίδας), αλλά και την Καλαμών, για την οποία όμως υπάρχουν στις κάδες πολύ μεγάλα αποθέματα.

φωτογραφία: Αντρέας Σμαραγδής