Τι παράγεις, πατριώτη;

0

Τον Μάρτιο σας έγραφα για τις δύο αλληλένδετες πλευρές της πανδημίας του κορωνοϊού, την υγειονομική και την οικονομική. Σήμερα, τρεις μήνες αργότερα, η υγειονομική έχει υποχωρήσει –όχι όμως και εξαφανιστεί μέχρι να βρεθεί ένα αποτελεσματικό εμβόλιο–, ενώ η οικονομική αναδεικνύεται σαν η κύρια, όπως άλλωστε αποτυπώνεται και στις δημοσκοπήσεις.

Στο μέτωπο αυτό, λοιπόν, το οικονομικό, ήδη παίρνουν στροφές οι έλικες του ευρωπαϊκού ελικοπτέρου που θα ’ρθει να μοιράσει λεφτά, πολλά λεφτά, 32,5 δις € κατά τους μετριότερους υπολογισμούς, κοντά στα 60 με πιο γενναιόδωρες εκτιμήσεις, και μιλάμε μόνο για τη χώρα μας.

Πληθαίνουν οι φωνές πως πρέπει να διαχειριστούμε αποτελεσματικά τον πακτωλό των χρημάτων. Όμως, την ίδια ώρα τα μαχαίρια έχουν βγει για το μοίρασμα της πίτας κι οι μασέλες συνθέτουν την ωδή στη λαιμαργία. Άλλωστε υπάρχει και το διόλου αισιόδοξο παρελθόν. Δεν χρειάζεται να πάμε στο Σχέδιο Μάρσαλ –τότε υπήρχε το εμφυλιοπολεμικό κλίμα και ο Ψυχρός Πόλεμος–, αρκεί να δούμε τι έγινε με τις επιδοτήσεις της ΕΟΚ/ΕΕ. Πολλές φορές έχω γράψει για τα 26 δις € που πήρε το ελαιόλαδο, μόνο για επιδοτήσεις του Α’ πυλώνα και μαζί με τα διαρθρωτικά πλησιάζουμε ή και ξεπερνάμε το «Ταμείο Ανάκαμψης».

Γι’ αυτό λοιπόν η «σωστή και χρηστή διαχείριση» δεν επαρκούν. Έστω κι αν οι διαγωνισμοί, τα προγράμματα, τα τιμολόγια που θα κοπούν είναι πραγματικά και σωστά, το μεγάλο ζήτημα είναι αλλού. Ποια θα είναι η επίπτωση στην πραγματική οικονομία.

Προσωρινά την προσοχή μας απέσπασε ο κορωνοϊός, όμως η χώρα αντιμετωπίζει μία σειρά από απειλές και προκλήσεις: Η Τουρκία ασκεί –με επιτυχία– μια εκτεταμένη αναθεωρητική πολιτική που αμφισβητεί τις εθνικές μας βεβαιότητες και τους εφησυχασμούς. Οι μεταναστευτικές ροές εντείνονται πιέζοντας εξωτερικά σύνορα και εσωτερικές κοινωνικές ισορροπίες. Η βάση όλων, η Παιδεία, υποβαθμίζεται, έχοντας περάσει από την εποχή των δασκάλων-φιλοσόφων, όπως ο Δημήτρης Λιαντίνης, σε διαχειριστές κοινοτικών προγραμμάτων, εφαψίες της κάθε εξουσίας. Όσο για την οικονομία, δεν είναι μόνο τα 361,8 δις € του δημόσιου χρέους («Τα δάνεια δούλους τους ελεύθερους ποιεί», Μένανδρος) αλλά το χειρότερο, ένα πλήρως αντιπαραγωγικό και στρεβλό μοντέλο, με τον τουρισμό να αντιστοιχεί σχεδόν στο 30% του ΑΕΠ. Πάνε οι εποχές που ο Αντρέας κατήγγειλε ότι θα γίνουμε τα γκαρσόνια της Ευρώπης, συγχρόνως όμως το σαράκι κατέτρωγε μέχρι εξαφάνισης τις γνήσια παραγωγικές δυνάμεις του πρωτογενούς (γεωργία) και του δευτερογενούς (βιομηχανία) τομέα. Κι έτσι απομείναμε σήμερα με τον τουρισμό, κακέκτυπο της δήθεν «βαριάς βιομηχανίας», να φέρνει 564 € μέση κατά κεφαλή δαπάνη του κάθε τουρίστα (η Ισπανία έχει τα διπλάσια). Αν αφαιρέσουμε τα πολλά χιλιάδες ευρώ των ολίγων και τα αρνητικά έσοδα (μόλυνση περιβάλλοντος, σπατάλη φυσικών πόρων), θα μείνει η ιστορική λέξη του Καμπρόν, «merde».

Δεν είμαι τρελός να υποστηρίξω να αφήσουμε στον δρόμο το ένα εκατομμύριο εργαζομένων στον τουρισμό. Άρα, αναγκαστικά, ένα μέρος του Ταμείου Ανάκαμψης θα κατευθυνθεί εκεί. Όμως, το μεγάλο στοίχημα είναι αν θα αποφασίσουμε μια σταδιακή αλλαγή του παραγωγικού προτύπου στρεφόμενοι προς τη γεωργία και τη βιομηχανία. Κι εδώ έρχεται στο προσκήνιο η πολιτική για να αποφασίσει. Τι λένε, λοιπόν, για τον αγροτικό τομέα;

Η ήσσων αντιπολίτευση σιωπά, ο λόγος της δεν ακούγεται. Η μείζων αντιπολίτευση υπόσχεται (Ζάππειο) 1€ ανά ελαιόδενδρο. Να το πάρουν ποιοι, να το κάνουν τι; Στις 4/5 έγραψα στο olivenews.gr «Το λάδι δεν χρειάζεται λεφτά, χρειάζεται όραμα, πολιτική και ανθρώπους». Οι εξηγήσεις περιττεύουν.

Η κυβέρνηση, από τη στιγμή μάλιστα που διά στόματος πρωθυπουργού απέκλεισε ανασχηματισμό ή εκλογές, είναι λογικό ότι κάτι επεξεργάζεται, κάτι σχεδιάζει. Τι; Άγνωστο.

Ο υπουργός Γεωργίας μοιράζει κάποιες ελεημοσύνες de minimis σε κλάδους που έχουν πληγεί από τον κορωνοϊό, θα μπορούσε κι ένας γενικός διευθυντής του παλιού καλού καιρού. Έχει επίσης μια εκτυφλωτική φωτογένεια στις αλλεπάλληλες δημόσιες εμφανίσεις του. Από δουλειά κι από ουσία; Η αλήθεια είναι ότι ο υπουργός ΑΑ&Τρ κινείται κάπως περίεργα, αναθεωρητικά προς τη φιλοσοφία της κυβέρνησης Μητσοτάκη: «Εμπιστοσύνη στους ειδικούς επιστήμονες». Έτσι, μόλις μέσα σε μια εβδομάδα αθροίζουμε:

  • Τον καύσωνα που προκάλεσε σοβαρές ζημίες στη νέα εσοδεία τον έχασε, παρά τα μετεωρολογικά δελτία (βλ. olivenews.gr, «ALERT: Ο μίνι καύσωνας απειλεί την καρπόδεση της ελιάς», 11/5/2010).
  • Την πρόταση για πρότυπο ταυτότητας του ελαιολάδου που (συ)ζητάει η ΝΑΟΟΑ αμφιβάλλω αν υπάρχει αρμόδιος στην Αχαρνών 2 να την πληροφορηθεί και εξετάσει (βλ. «Η ΝΑΟΟΑ προτείνει πρότυπο ταυτότητας ελαιολάδου στις ΗΠΑ», olivenews.gr 27/5/2020).
  • Για την ΠΟΠ ελιά Καλαμάτας/Καλαμών «απελθέτω απ’ εμού το ποτήριον τούτο», χρέωση στην υφυπουργό να «βγάλει το φίδι από την τρύπα», (βλ. «ΠΟΠ/ΠΓΕ Ελιά Καλαμάτας/Καλαμών: Αυλαία», Olivenews.gr, 15/5/2020).
  • Ξύλο να χτυπήσω, μην εμφανιστεί η Xylella γιατί τότε… (βλ. «Η Xylella f. και η ανάγκη επιστημονικής, ψύχραιμης προσέγγισης», Olivenews.gr 29/5).
  •  «Η Ισπανία ζητά παράταση της ισχύος της ιδιωτικής αποθεματοποίησης» (βλ. Olivenews.gr 29/5/2020). Να το υποστηρίξουμε ως χώρα, αλλά με τι όφελος κι αντάλλαγμα;

Παρ’ όλα αυτά τα κενά που σταχυολογήσαμε μόλις μέσα σε μια εβδομάδα, ο υπουργός ΑΑ&Τρ έχει αρνηθεί ακόμη και να συζητήσει την πρόταση για συγκρότηση του «Εθνικού Συμβουλίου Ελαιοκομίας». Τα έμαθε όλα σε μόλις 11 μήνες και δεν χρειάζεται τους ειδικούς επιστήμονες; Θέλει να επωμιστεί μόνος το βάρος μιας παραπαίουσας, γεμάτης κενά ελαϊκής/αγροτικής πολιτικής; Το πολιτικό παρελθόν και μέλλον του κυρίου Βορίδη ουδόλως με αφορά. Υπάρχουμε όμως εκατοντάδες χιλιάδες που μας ενδιαφέρει το παρόν και το μέλλον της ελληνικής ελαιοκομίας.

Πριν από λίγο καιρό η Βουλή συζητούσε για το «λεφτόδεντρο». Τώρα που τα (δις)εκατομμύρια της ΕΕ θα φυτρώσουν σαν μαρουλόφυλλα, να θυμίσω ότι στη σελίδα 677 της Εγκυκλοπαίδειας Ελαιοκομίας: Το Ελαιόλαδο, υπο/απο-δεικνύω πώς μια νέα ελαϊκή πολιτική θα μπορούσε να αποφέρει έως και 500 εκ € ετησίως όχι από επιδοτήσεις αλλά από αναδιάρθρωση του παραγωγικού και εμπορικού προτύπου. Αναρωτιέμαι αν τα χρειαζόμαστε ή αν τα φοβόμαστε…

Σας αποχαιρετώ με τον τίτλο/σύνθημα του σημερινού editorial, που πάει να πει, περικυκλωμένοι από όλες αυτές τις προκλήσεις και τις απειλές –να μην τις επαναλαμβάνω–, μπορούμε να υιοθετήσουμε στην πράξη –όχι στα λόγια– ένα αληθινά παραγωγικό πρότυπο με ενισχυμένο τον αγροδιατροφικό τομέα, παράγοντας αγαθά με αξία, χρήσιμα και χειροπιαστά, προϋπόθεση και για την οικονομία και για την εθνική ασφάλεια και την κοινωνική συνοχή και το φυσικό περιβάλλον;

Ευχόμενος ραντεβού με υγεία τον Σεπτέμβρη,

Τι παράγουμε, λοιπόν, πατριώτες;

Editorial του τεύχους 92 του Ελιά & Ελαιόλαδο