O Alvaro Olavarría αναλύει τις προτάσεις του Ισπανού υπουργού Planas (σχολιασμένο)

Το ελαιοτριβείο του Μαρμέλο. Φωτό ευγενική παραχώρηση SOVENA

Τον Ιούνιο, μετά από μία εβδομάδα διαβουλεύσεων με εκπροσώπους του ισπανικού ελαιοκομικού τομέα, ο υπουργός Γεωργίας, Luis Planas, ανακοίνωσε σε συνέντευξη τύπου μια δέσμη 10 μέτρων που έχουν ως στόχο την οικονομική βιωσιμότητα των ελαιοκομικών εκμεταλλεύσεων. Τα μέτρα αυτά γνώρισαν πρωτοφανή δημοσιότητα και στη χώρα μας, όμως το ζήτημα δεν είναι απλά η μετάφραση και αναπαραγωγή τους αλλά η κατανόηση, πρώτον τι πραγματικά σημαίνουν για την Ισπανία, και δεύτερον, τι μπορεί να σημαίνουν για τον υπόλοιπο κόσμο, άρα και την Ελλάδα. Γιατί κάποιοι τα ερμήνευσαν μέχρι και ότι θα εκτοξεύσουν οι τιμές με κάποιο μαγικό και αυτόματο τρόπο. Ως Olivenews.gr αναζητήσαμε κατ΄αρχήν μια έγκυρη πηγή σχολιασμού τους.

Όπως αναφέρει στην OLIMERCA ο Alvaro Olavarría, διευθύνων σύμβουλος της μεγάλης συνεταιριστικής οργάνωσης SCA OLEOSTEPA, τα 10 μέτρα περιλαμβάνονται σε δελτίο τύπου του υπουργείου, ενώ έχουν ορισθεί οι εκτελεστικοί υπεύθυνοι αλλά και το αντίστοιχο χρονοδιάγραμμα. Συνοπτικά, προτείνονται δράσεις σε τέσσερα ενότητες: 1) στη ρύθμιση της προσφοράς, 2) στα πρότυπα ποιότητας, τις ετικέτες (επισήμανση) και το σύστημα ιχνηλασιμότητας, 3) στην  προώθηση του ελαιολάδου στην αγορά, και, 4) μέτρα σχετικά με την αναθεώρηση της ΚΑΠ 2021/2027.

Και συνεχίζει: «ο υπουργός Γεωργίας αναγνωρίζει ότι η κατάσταση είναι περίπλοκη. Το πρόβλημα της πλεονασματικής παραγόμενης ποσότητας είναι διαρθρωτικό και οφείλεται στην συνεχή αύξηση της καλλιεργητικής επιφάνειας των ελαιώνων τα τελευταία χρόνια. Ορισμένα από τα μέτρα αποτελούν ήδη γνωστά και παλιά αιτήματα, ενώ όσον αφορά τα καινούργια μέτρα θα πρέπει να περιμένουμε να δούμε την εξέλιξή τους προκειμένου να τα αξιολογήσουμε, αν και εκ των προτέρων μοιάζουν περισσότερο με ευσεβείς πόθους».

Για τη ρύθμιση της αγοράς

Ο ίδιος, επισημαίνει, ότι το πιο σημαντικό και επείγον όλων των προτεινόμενων μέτρων είναι η επέκταση της εφαρμογής του Κανονισμού 1308/2013 της Κοινής Οργάνωσης Αγοράς και στο ελαιόλαδο. Έτσι, είτε μέσω της επέκτασης της εφαρμογής του διεπαγγελματικών συμφωνιών, είτε με αποφάσεις του κράτους και των οργανώσεων του τομέα, θα μπορούν να ληφθούν αποφάσεις που θα επιτρέψουν μία καλύτερη ρύθμιση της αγοράς.

Το μέτρο αυτό, το οποίο δεν έχει ακόμη εξασφαλίσει τη συναίνεση του κλάδου, ούτε καν των ελαιοπαραγωγών, θα μπορούσε να  διευκολύνει τους Ισπανούς παραγωγούς να αποσύρουν προσωρινά ορισμένες ποσότητες ελαιολάδου. Η αυτορρύθμιση* θα τεθεί σε εφαρμογή για τη νέα εμπορική περίοδο 2020/2021. Εν τω μεταξύ όμως οι τιμές παραγωγού (χονδρικής) του ελαιολάδου εξακολουθούν να βρίσκονται πολύ χαμηλά, τα αποθέματα είναι πολύ υψηλά, ενώ οι εξαγωγές έχουν σημειώσει αρνητικό ρεκόρ.

Εξαγωγές & Εισαγωγές

Για να συνεχιστούν οι ισπανικές εξαγωγές προς τις Η.Π.Α χωρίς να επηρεαστούν από τους δασμούς που έχουν επιβληθεί, τα ελαιόλαδα που συσκευάζουν οι ισπανικές βιομηχανίες προέρχονται σε χύμα μορφή κυρίως από την κοντινή Πορτογαλία και την Τυνησία. Τα προϊόντα εισάγονται είτε ως ενδοκοινοτικές συναλλαγές από την Πορτογαλία, είτε –από την Τυνησία- υπό το καθεστώς της ενεργητικής τελειοποίησης (ΤΡΑ) ή με ποσόστωση και είναι απαλλαγμένα από δασμούς.

«Μέχρι στιγμής, η συνολική ποσότητα του εισαγόμενου ελαιολάδου στην Ισπανία μέχρι και τα μέσα του Απριλίου έφτασε τους 147.470 τόνους και μόνο τον μήνα Μάρτιο έσπασε το ρεκόρ των 31.740 τόνων, ενώ μπορούμε να είμαστε σίγουροι ότι μέχρι τη λήξη της εμπορικής σεζόν θα έχουμε «σπάσει» νέο ρεκόρ εισαγωγών. Ωστόσο, θα ήταν χρήσιμο να γνωρίζουμε ότι, παρά τα υψηλά νούμερα εισαγωγών, τα τυποποιημένα προϊόντα που πουλιούνται στις Η.Π.Α δεν ξεπερνούν τους 60.000 τόνους ετησίως. Η εξήγηση θα πρέπει, κυρίως, να αναζητηθεί στις πιο ανταγωνιστικές τιμές των άλλων χωρών σε σύγκριση με τις ισπανικές», λέει ο Olavarría.

Από τις συνολικές εισαγωγές ελαιολάδου που έχει πραγματοποιήσει η Ισπανία τα τελευταία έτη – οι οποίες κατά μέσο όρο προσεγγίζουν ετησίως τους 150.000 τόνους – το ένα τρίτο προέρχεται από την Πορτογαλία, το άλλο ένα τρίτο από την Τυνησία και η υπόλοιπη ποσότητα από διάφορες χώρες, κυρίως εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η ΚΑΠ

«Αυτόν τον καιρό ανοίγει μία συζήτηση για την ενίσχυση  της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, η οποία δεν αποτελεί εύκολο ζήτημα», αναφέρει ο Οlavarría.

Οι τιμές

Την ίδια στιγμή, οι Ισπανοί ελαιοκαλλιεργητές ζητούν λύσεις για το λαμπάντε για το οποίο ζητούν 1,650€/τόνο, (βάση 1°) καθώς τώρα πέρασαν οι 180 ημέρες από τη δημοπρασία των συμβάσεων ιδιωτικής αποθεματοποίησης του Νοεμβρίου 2019 και πρέπει να επιστρέψουν στις αγορές οι ποσότητες που είχαν αποσυρθεί.

Συμβάσεις αγοράς-πώλησης

Ήδη τέθηκε σε εφαρμογή η τροποποίηση του νόμου** που καθιστά υποχρεωτική τη ρητή αναφορά των τιμών στις συμβάσεις αγοράς-πώλησης των ελαιολάδων. Και αφού ως συνήθως το ένα πρόβλημα φέρνει το άλλο, έχοντας υπόψη ποιες είναι οι αρχικές τιμές παραγωγού, υπάρχει ο κίνδυνος να μείνουν εκτός αγοράς όλοι οι οριακοί ορεινοί ελαιώνες και οι περισσότεροι παραδοσιακοί.

«Στην Ισπανία, η παραγωγή ενός κιλού ελαιολάδου μπορεί να έχει πολλά διαφορετικά κόστη παραγωγής, άρα ποιο πραγματικά είναι το κόστος παραγωγής μας;» αναρωτιέται ο Olavarría.

* Η αυτορρύθμιση περιλαμβάνει μέτρα σχετικά με: α) την εθελοντική μείωση έως και του 10% της παραγωγής που διατίθεται στην αγορά (σε περιπτώσεις που η προσφορά προϊόντος είναι ήδη πολύ υψηλή), β) την πρώιμη συγκομιδή, με επακόλουθο μικρότερη ποσότητα παραγωγής αλλά υψηλότερη ποιότητα, γ) πρότυπο εμπορευματοποίησης σχετικά με την απόσυρση (ακινητοποίηση) ορισμένης ποσότητας για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.

** Η υποχρεωτική αναφορά των τιμών στις συμβάσεις μεταξύ αγοραστή -πωλητή προβλέπεται από τη νομοθεσία ως μέτρο ρύθμισης της αλυσίδας τροφίμων αλλά και ως μέτρο προστασίας του παραγωγού από οικονομικές επιβαρύνσεις.

1 ΣΧΟΛΙΟ

  1. Παρότι ο Ισπανικός κλάδος ελαιολάδου έχει πληγεί σε όλα τα επίπεδα της αλυσίδας (παραγωγή-αποθήκευση-τυποποίηση-διάθεση) αποτελούν παράδειγμα προς μίμηση οι εκατέρωθεν πρωτοβουλίες και δραστηριοποίηση+διάλογος των ενδιαφερομένων με στόχο τις καλύτερες μέρες για όλους.
    Εδώ οι συζητήσεις είναι μεταξύ μεμονωμένων ενδιαφερομένων με αντικρουώμενα και μάλλον αγεφύρωτα συμφέροντα καθώς επίσης χωρίς σημαντική παρέμβαση διάσωσης του κλάδου από το αρμόδιο (εκάστοτε) υπουργείο αλλά και την (εκάστοτε) κυβέρνηση…
    Λογικό φαντάζει λοιπόν στις συζητήσεις των καλλιεργητών που συμμετέχω, πρωτεύον θέμα να είναι η τιμή παραγωγού του ελαιολάδου και μετά ποιό είναι το καλύτερο κλαδευτικό αλυσοπρίονο ή κλαδευτικό…μουδιασμένοι, παραμένουν όλοι στις θέσεις τους αναμένοντας το τέλος….