Mέρος VI: Μιλoύν, Γ. Κωστελένος, φυτωριούχος, Κ. Πρωτούλης, Ελαιουργός, K. Kαλόφωνος, Ελαιουργικός Συν/σμός Παντοκράτορα

0

Το olivenews.gr εγκαινίασε στις 9 Απριλίου 2020 μια μεγάλη έρευνα με θέμα «Διάλογος για την ελαιοκομία (αγροτική οικονομία) τον καιρό του κορωνοϊού». Θέλουμε να δώσουμε το λόγο, να εκφράσει ελεύθερα τις απόψεις του ένας όσο το δυνατόν μεγαλύτερος αριθμός ανθρώπων που ανήκουν στον κόσμο της ελαιοκομίας (ελαιολάδου και επιτραπέζιας ελιάς), αλλά και γενικότερα της αγροτικής οικονομίας, ανεξάρτητα από τη συγκεκριμένη θέση που ο καθένας/καθεμία βρίσκεται στην όλη αγροδιατροφική αλυσίδα. Γι αυτό και η ιστοσελίδα μας θα είναι ανοιχτή και φιλόξενη για όλους/όλες, χωρίς ιδιαίτερη προηγούμενη πρόσκληση, ενώ απάνθισμα των απόψεων θα δημοσιευθεί στο επόμενο τεύχος (92ο) του περιοδικού Ελιά & Ελαιόλαδο.

Σήμερα βρισκόμαστε στο μέσον μιας μεγάλης υγειονομικής κρίσης, αλληλένδετης με μια οικονομική κρίση, στην οποία ο ελαιοκομικός -και ευρύτερα ο αγροτικός- τομέας καλούνται όχι απλά να επιβιώσουν, αλλά και να διαδραματίσουν έναν ιδιαίτερο ρόλο.

Ευχαριστούμε όλους/όλες για τη συνεργασία τους.

————-

Γιώργος Κωστελένος, Γεωπόνος (ΦΠ), φυτωριούχος και ερευνητής (Τροιζηνία), ιδρυτικό μέλος της Επιστημονικής Εταιρείας Εγκυκλοπαιδιστών Ελαιοκομίας (4Ε)

«Βιομηχανία» και «βαριά βιομηχανία», είναι η «βιομηχανία» και η «βαριά βιομηχανία». Δεν είναι ούτε ο τουρισμός, ούτε η γεωργία. Και όσο αφορά την κατάσταση της ελληνικής γεωργίας, αυτή περισσότερο βρίσκεται στα πρόθυρα του να υποβαθμιστεί σε «γεωργική αποικία» άλλων περισσότερο γεωργικά προηγμένων χωρών, παρά σε τροχιά ανάπτυξης. Ίσως σε άλλες χώρες, οι Ολλανδοί και οι Ισραηλίτες, να μπορούσαν να ονομάσουν τη δική τους γεωργία ως βιομηχανία ή βαριά βιομηχανία, όχι όμως εμείς τη δική μας.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο κινείται και η ελληνική ελαιοκομία. Μετά τις πολύ χαμηλές τιμές του ελαιολάδου την παρελθούσα ελαιοκομική περίοδο τι έχει να φοβηθεί η ελληνική ελαιοκομία; «Ο βρεγμένος τη βροχή δεν τη φοβάται». Οι τιμές του ελαιολάδου είναι ήδη πολύ χαμηλές, σε σημείο να εγκαταλείπονται παραγωγικοί ελαιώνες. Οι επενδύσεις όσες γίνονται πλέον στην ελαιοκομία, γίνονται στην πλειοψηφία τους από μη αγρότες. Τις τελευταίες δεκαετίες και περισσότερο την περίοδο της κρίσης, συντελείται στην Ελλάδα η πλέον βίαιη και μαζική μεταφορά της γης από τους πολλούς στους λίγους.

Ίσως, όταν η γη συγκεντρωθεί σε λιγότερους και ο κλήρος μεγαλώσει και υπάρχουν χρήματα εκτός της γεωργίας για να επενδυθούν στη γεωργική παραγωγή, ίσως τότε και η ελληνική ελαιοκομία να βρει τους πόρους να αναπτυχθεί και στη χώρα μας. Προς το παρόν η πορεία της ελληνικής ελαιοκομίας είναι πτωτική με μεγάλη πιθανότητα τα προσεχή χρόνια η Ελλάδα να πέσει από την 3η στην 4η ή και 5η θέση παγκοσμίως.

Τα προβλήματα της ελληνικής ελαιοκομίας είναι περισσότερο «δικά μας ελληνικά προβλήματα» και είναι αποτέλεσμα των δικών μας καθυστερήσεων και λαθών. Δεν μας έρχονται από το εξωτερικό.

Η ελληνική ελαιοκομία έχει ανάγκη από εθνική πολιτική και όχι από καλούς διαχειριστές ευρωπαϊκών κονδυλίων. Συνεπώς, εάν και όταν αποφασίσουμε ως χώρα να αποκτήσουμε εθνική ελαιοκομική πολιτική, ίσως τότε, εάν δεν είναι πλέον πολύ αργά, να διασώσουμε ό,τι θα έχει απομείνει.

Η υγειονομική κρίση του «Covid-19», που πλήττει τον ελληνικό τουρισμό, σίγουρα θα έχει επιπτώσεις και στην εγχώρια κατανάλωση του ελαιολάδου, αλλά περισσότερο θα επηρεαστούν τα σπορέλαια που χρησιμοποιούνται στην εστίαση. Η οικιακή χρήση του ελαιολάδου, μάλλον θα αυξηθεί ως αποτέλεσμα των περιοριστικών μέτρων και του εγκλεισμού στα σπίτια. Πρόσκαιρα επίσης θα επηρεαστούν και οι ελληνικές εξαγωγές επώνυμων ελαιολάδων, όμως αυτές, με την επαναφορά στην κανονικότητα των διεθνών αγορών, γρήγορα θα αποκατασταθούν.

Ο Covid-19, μέσα από πολύ επώδυνες καταστάσεις, στο τέλος μάλλον θα μας κάνει καλό. Θα μας βοηθήσει να δούμε την πραγματικότητα που δεκαετίες δεν θέλουμε να δούμε. Ότι δεν μπορούμε να βασιζόμαστε μόνο στον τουρισμό και ότι ως χώρα πρέπει να αναπτυχθούμε σφαιρικά. Καμία χώρα δεν ευημέρησε βασιζόμενη στον τουρισμό και τη γεωργία. Για να ευημερήσουμε και να επιβιώσουμε ως χώρα χρειαζόμαστε βιομηχανία, βαριά βιομηχανία, υπηρεσίες, βιοτεχνία, μεταποίηση κ.λπ. και ασφαλώς ποιοτικό τουρισμό και μία σύγχρονη γεωργία και ελαιοκομία.

—————-

 

Κωνσταντίνος Πρωτούλης, ελαιουργός, Protoulis & ΣΙΑ (Λέσβος)

Α) Πως σας έχει επηρεάσει μέχρι τώρα η κρίση του κορωνοϊού;

Η πρωτόγνωρη υγειονομική αλλά και οικονομική κρίση που έχει προκαλέσει ο COVID-19, δεν μπορεί να αφήσει ανεπηρέαστο τον κλάδο του ελαιόλαδου. Αν και είναι δύσκολο να βγούνε ασφαλή συμπεράσματα, καθώς οι επιπτώσεις του θα γίνουν αισθητές μετά το πέρας της κρίσης, ο τομέας της διατροφής είναι εκείνος που δεν έχει επηρεαστεί σημαντικά. Στο σύντομο αυτό διάστημα της πανδημίας, παρατηρήθηκαν κάποιες αυξητικές μεταβολές στη ζήτηση του έξτρα παρθένου ελαιόλαδου κυρίως από ιδιώτες αλλά και ορισμένη καθίζηση στη ζήτηση ελαιολάδου μαζικής χρήσης κυρίως από επιχειρήσεις HO.RE.CA.

Β) Ποιες είναι οι προτάσεις σας – άμεσα/βραχυπρόθεσμα, και,

Η πολιτεία θα πρέπει να συνδράμει ουσιαστικά στη διασφάλιση της ποιότητας του εθνικού μας προϊόντος, με τη παροχή στοχευμένων και ελεγχόμενων κονδυλίων στον ευρύ πρωτογενή τομέα και σε συνδυασμό με μία σειρά ενεργειών -ενημέρωση για νέες μεθόδους παραγωγής, εντατικότερη και ουσιαστικότερη δακοκτονία, φοροελαφρύνσεις- να δώσει κίνητρα στους παραγωγούς. Οι ενέργειες θα αποσκοπούν, στη διέγερση ειδικά των νέων για ενασχόληση με τη γη (παρατηρείται ως χρόνιο πρόβλημα η έλλειψη προσωπικού που προκύπτει και από τη μη επαρκή κάλυψη νομοθετικού πλαισίου εποχιακού προσωπικού), την άνθηση του πρωτογενούς τομέα (κατ’ επέκταση και της οικονομίας), αλλά και την εξασφάλιση πως η επόμενη περίοδος συγκομιδής δεν θα βρει ανήμπορους τους ελαιοκαλλιεργητές να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της ελαιοσυλλογής.

-Μέσο/ Μακροπρόθεσμα;

Αναγκαία φαντάζει η συγκρότηση ενός ενιαίου ελαιουργικού φορέα από τη μεριά της κυβέρνησης. Μέλημα του θα είναι να προβλέπει-επεμβαίνει-αντιμετωπίζει με αμεσότητα, ομαλότητα και μεθοδικότητα κάθε απειλή του προϊόντος και της αγοράς σε περιόδους κρίσης. Η ραγδαία κλιματική αλλαγή αλλά και ο κίνδυνος επανεμφάνισης του ίδιου ή νέου αντίστοιχου ιού, θέτει ως επιτακτική ανάγκη την δημιουργία του. Η μελέτη αλλαγής του κλίματος, αλλά και η συνεχή ενημέρωση των ελαιοκαλλιεργητών και όλων των εμπλεκομένων με τη παραγωγική δραστηριότητα, για νέους τρόπους και συνθήκες καλλιέργειας θα πρέπει να θεωρηθούν αφετηρία στο νέο αυτό εγχείρημα.

Γ)  Ποιες εκτιμάτε ότι θα είναι οι γενικότερες επιπτώσεις; Πως εσείς μπορείτε να επηρεάσετε αυτές τις γενικότερες εξελίξεις;

Παγκοσμίως παρατηρούμε τις οικονομίες να επηρεάζονται ραγδαία σε περιπτώσεις κρίσεων. Όπως όλοι οι κλάδοι έτσι και ο ελαιοπαραγωγικός θα επηρεαστεί σημαντικά. Όλο αυτό το ντόμινο της αύξησης της ανεργίας και της έλλειψης πόρων στην αγορά, πιθανόν να επιφέρει γενικευμένη διαφοροποίηση ως προς τις διατροφικές συνήθειες των καταναλωτών αλλά και πιθανή αναζήτηση θέσεων εργασίας στον αγροτικό τομέα από τους ανέργους .

Η ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής είναι βασική αρχή για εμάς και θεωρούμε πως αν αυτό γίνει μαζικότερα, τα αποτελέσματα θα είναι εμφανώς ενθαρρυντικά σύντομα, καθώς ο πρωτογενής τομέας είναι βασικός πυλώνας της οικονομικής ανάπτυξης της χώρας μας σε αντίθεση με άλλους κλάδους της οικονομίας.

——————

Κώστας Καλόφωνος, Ελαιοπαραγωγός, Γ. Γραμματέας στον Ελαιουργικό Πιστωτικό Συνεταιρισμό Παντοκράτορα (Ζάκυνθος)

Πώς σας έχει επηρεάσει μέχρι τώρα η κρίση του Κορωνοιού;

Μία συνέπεια του μένουμε σπίτι είναι η επιστροφή της οικογένειας στην κατ οίκον μαγειρική αυτό συνεπάγεται ότι χρησιμοποιούμε στη μαγειρική πιο αυθεντικά προϊόντα. Άρα λόγω του  Κορωνοιού αυξάνει η κατανάλωση πιο αυθεντικών προϊόντων αρα και του έξτρα παρθένου ελαιόλαδου αντίθετα υπάρχει πτώση στα εξευγενισμένα φυτικά έλαια λόγω διακοπής λειτουργίας όλων των ξενοδοχείων, εστιατορίων.Άρα με τα καινούργια δεδομένα νομίζουμε ότι το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο Θα παίξει σημαντικό ρόλο στη διατροφική μας αλυσίδα.

Ποιες είναι οι προτάσεις σας άμεσα/βραχυπρόθεσμα; 

Οι προτάσεις μας είναι οι εξής:

  1.  Προτίμηση στην κατανάλωση έξτρα παρθένου ελαιολάδου γιατί με αυτό τον τρόπο προσέχουμε την υγεία μας.

  2.  Αποθήκευση ελαιολάδου κατ οίκον για ιδιωτική χρήση προκειμένου να αποφευχθούν φαινόμενα αισχροκέρδειας  και αλλοιώσεις της ποιότητας του ελαιολάδου.

  3.  Ευκαιρία για τα ελαιοτριβεία να αποθηκεύσουν ελαιόλαδο και ταυτόχρονα με τις ανάλογες χημικές αναλύσεις να διοχετεύσουν στην αγορά το προϊόν τους.

Ποιες είναι οι προτάσεις σας μακροπρόθεσμα;

Οι προτάσεις μας είναι οι εξής:

  1. Η πολιτική ηγεσία του τόπου να στηρίξει το προϊόν, δηλαδή την παραγωγή του έξτρα παρθένου ελαιολάδου.

  2. Επίσης θα πρέπει να στηριχθούν και οι αγρότες παραγωγής ελαιολάδου με μία πολιτική που θα προσελκύσει όλο και περισσότερα άτομα να εργαστούν σε αυτό τον τομέα

Ποιες εκτιμάται ότι θα είναι οι γενικότερες επιπτώσεις; Πως εσείς μπορείτε να επηρεάσετε αυτές τις γενικότερες εξελίξεις;

Η κρίση της πανδημίας που ζούμε μας διδάσκει ότι ο άνθρωπος στη διατροφική του αλυσίδα πρέπει να εμπιστεύεται αυθεντικά προϊόντα, ένα τέτοιο προϊόν είναι το ελαιόλαδο μας με όλες τις ευεργετικές ιδιότητες που διαθέτει. Επιστροφή λοιπόν σε φυσικά προϊόντα που συμβάλλουν στην υγιεινή διατροφή,  φυσικά μέσα από τη διατήρηση της ποιότητας και της ασφάλειας το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο θα πρέπει να γίνει γνωστό στο ευρύ κοινό.

—————

«Διάλογος για την ελαιοκομία (αγροτική οικονομία) τον καιρό του κορωνοϊού»

Editorial 91 τεύχος Ελιά & Ελαιόλαδο: Ο Πόλεμος του Κορωνοϊού (Β. Ζαμπούνης)

Μέρος Ι: Μιλούν, Δήμ. Αλιέως, SOVENA SA, Δημ. Δαμιανός, καθ. ΓΠΑ & Ιω. Καλτσής, PROTYPON AE

Μέρος ΙΙ: Mιλούν, Βάσος Ευθυμιάδης, ΕΣΥΦ, Χρ. Καραδήμος, Συν/σμός Στυλίδας & Ελ. Γερμανάκη, Εργαστήριο ΑΣ Ρεθύμνου

Μέρος IIΙ: Μιλούν, Π. Παγάνης, ελαιοκαλλιεργητής, Γ. Κόκκινος, πρόεδρος ΟΠ Νηλέας, & Βασίλης Κοκκινοφόρος, ελαιουργός

Μέρος ΙV: Mιλoύν, Θωμάς Αραπογιάννης, TÜV Hellas, Σπ. Καπαρέλης, The Olympian Treasure, Δ. Πρίφτης, Μεσογειακοί Ελαιώνες