Μιλούν, Δήμ. Αλιέως, SOVENA SA, Δημ. Δαμιανός, καθ. ΓΠΑ & Ιω. Καλτσής, PROTYPON AE

0

Το olivenews.gr εγκαινίασε από τις 9 Απριλίου 2020 μια μεγάλη έρευνα με θέμα “Διάλογος για την ελαιοκομία (αγροτική οικονομία) τον καιρό του κορωνοϊού”. Θέλουμε να δώσουμε το λόγο, να εκφράσει ελεύθερα τις απόψεις του ένας όσο το δυνατόν μεγαλύτερος αριθμός ανθρώπων που ανήκουν στον κόσμο της ελαιοκομίας (ελαιολάδου και επιτραπέζιας ελιάς), αλλά και γενικότερα της αγροτικής οικονομίας, ανεξάρτητα από τη συγκεκριμένη θέση που ο καθένας/καθεμία βρίσκεται στην όλη αγροδιατροφική αλυσίδα. Γι αυτό και η ιστοσελίδα μας θα είναι ανοιχτή και φιλόξενη για όλους/όλες, ενώ απάνθισμα των απόψεων θα δημοσιευθεί στο επόμενο τεύχος (92ο) του περιοδικού Ελιά & Ελαιόλαδο.

Σήμερα βρισκόμαστε στο μέσον μιας μεγάλης υγειονομικής κρίσης, αλληλένδετης με μια οικονομική κρίση, στην οποία ο ελαιοκομικός -και ευρύτερα ο αγροτικός- τομέας καλούνται όχι απλά να επιβιώσουν, αλλά και να διαδραματίσουν έναν ιδιαίτερο ρόλο.

Ευχαριστούμε όλους/όλες για τη συνεργασία τους.

……………………………………………………..

 

Δήμητρα Αλιέως, στέλεχος της SOVENA SA, δρ. Οικονομολόγος, Ιδρυτικό Μέλος της Επιστημονικής Εταιρείας Εγκυκλοπαιδιστών Ελαιοκομίας (4Ε)

 

 

ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΑΙΟΚΟΜΙΑ (ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ) ΣΤΟΝ ΚΑΙΡΟ ΤΟΥ ΚΟΡΩΝΟΪΟΥ

Α) Πως σας έχει επηρεάσει μέχρι τώρα η κρίση του κορωνοϊού;

Η πλειοψηφία των εταιρειών τυποποίησης, παγκοσμίως, υφίσταται μια αλλαγή. Η αύξηση της ζήτησης εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου στα σουπερμάρκετ συνοδεύεται με τη μείωση του ραφινέ/”ελαιολάδου” καθώς και των προσμίξεων, π.χ. ελαιολάδου με κανόλα στις ΗΠΑ.

Με την επιστροφή των γυναικών (ή και των αντρών) στην κατ οίκον μαγειρική λόγω του κορωνοϊού αυξάνει η κατανάλωση του έξτρα παρθένου ελαιολάδου, δεδομένου ότι αυτή η συνήθεια των νοικοκυριών για χρήση έξτρα παρθένου δεν εγκαταλείπεται εύκολα. Αντιθέτως, η διακοπή λειτουργίας των ξενοδοχείων, εστιατορίων, μπαρ, ταχυφαγείων,  (HORECA), συντελεί στην κατακόρυφη πτώση έως και 95- 97% στην κατανάλωση ραφινέ (εξευγενισμένων) και μιγμάτων φυτικών ελαίων σε κάποιες χώρες.

Επίσης, η λειτουργία της βιομηχανίας τυποποίησης  και των χημικών εργαστηρίων με κανόνες ασφαλείας για το προσωπικό δημιούργησε την ανάγκη εργασίας σε περισσότερες βάρδιες και μείωση του αριθμού των απασχολουμένων, παράλληλα με μια μεγάλη αλλαγή στα προγράμματα διαχείρισης των αποθεμάτων.

Β) Ποιες είναι οι προτάσεις σας

– άμεσα/βραχυπρόθεσμα,  

Δεν θα είμαι μόνο εγώ που θα προτρέψω σε ψυχραιμία, νομίζω πως όλοι αυτό πρέπει να επιδιώκουμε. Επιπλέον θα πρότεινα:

α/ προτίμηση στην κατανάλωση τυποποιημένων ελαιολάδων και όχι ανεξέλεγκτων χύμα, δεδομένου ότι η τάση της εποχής θα υποκρύπτει περισσότερες προσμίξεις με ανεξέλεγκτα σπορέλαια. Είναι ευκαιρία για τους καταναλωτές να καταναλώσουν υγιές έξτρα παρθένο ελαιόλαδο, αποφεύγοντας τις λιπαρές ουσίες των ταχυφαγείων (fast food),

β/ μικρή, λογική, κατ οίκον αποθήκευση ελαιολάδων, προκειμένου να αποφευχθούν οι συχνές επισκέψεις στα σουπερμάρκετ, αλλά όχι σε υπερβολικές ποσότητες,

γ/ ευκαιρία για τις ελληνικές εξαγωγικές εταιρείες να προμηθεύσουν αλλοδαπούς πελάτες σε λογικές τιμές τώρα, που η ζήτηση υπάρχει,

δ/ ευκαιρία για τα ελαιοτριβεία/ ελαιουργεία να έχουν τον χρόνο να ελέγξουν τις δεξαμενές τους σε χημικές αναλύσεις ώστε να έχουν γνώση των ποιοτήτων που έχουν εις χείρας τους ώστε να είναι έτοιμοι για την μετα-κορωνοϊό περίοδο,

ε/ να κρατηθεί σεβασμός των υποχρεώσεων πληρωμών, διότι ο πιθανός εκτροχιασμός τους θα διαταράξει περισσότερο την ήδη ταλαιπωρημένη αγορά.

– και μέσο/μακροπρόθεσμα;

Δύσκολα θα δούμε την αγορά να επανέρχεται σε κάποια λογική νωρίτερα από μια περίοδο 3 -4 μηνών. Είναι σίγουρο ότι η επαναφορά των ξενοδοχείων/εστιατόριων κ.λπ. θα επαναφέρει τη ζήτηση σε απολεσθείσες ποιότητες διαφόρων ελαίων και λιπαρών ουσιών,  ενώ συγχρόνως τα νοικοκυριά θα έχουν αποταμιεύσει αρκετό έξτρα παρθένο ελαιόλαδο κατ οίκον, με αποτέλεσμα να μην χρειάζονται να επιστρέψουν άμεσα σε νέα προμήθειά του. Ακόμα και όταν η ανάγκη τους για ελαιόλαδο εμφανιστεί, η οικονομική τους κατάσταση ίσως οδηγήσει σε κατανάλωση άλλου υποκατάστατου του εξαιρετικού παρθένου.

Οι πρώτοι κερδισμένοι θα είναι τα σουπερμάρκετ λόγω δημιουργίας μεγάλων άμεσων τζίρων και ασφαλούς είσπραξης, σε δεύτερο επίπεδο οι βιομηχανίες τυποποίησης αλλά σίγουρα με μικρότερη ικανοποίηση. Οι αγρότες και οι μικρές επιχειρήσεις θα δουν ίσως τις εισπράξεις τους να καθυστερούν και να υποχωρούν, εφ΄ όσον στην αρχή της κρίσης πραγματοποίησαν κάποιες μικρές πωλήσεις για να εξασφαλίσουν μια οικογενειακή ρευστότητα, στη συνέχεια η κίνηση αντιστρέφεται.

Το Υπουργείο, ανύπαρκτο, χωρίς δυνατότητα να στηρίξει το προϊόν, τη στιγμή κατά την οποία δεν έχει την Οργάνωση καν να ελέγξει τις “αμαρτίες” του κλάδου  (π.χ. απαράδεκτος τρόπος συλλογής του ελαιόκαρπου με ταυτόχρονο κλάδεμα με μηχανικά μέσα που καταστρέφουν τις υποκείμενες ελιές) , υπολείμματα, απόβλητα κ.λπ.

Γ)  Ποιες εκτιμάτε ότι θα είναι οι γενικότερες επιπτώσεις; Πως εσείς μπορείτε να επηρεάσετε αυτές τις γενικότερες εξελίξεις;

Τα παραπάνω δείχνουν τις επιπτώσεις. Ωστόσο, το ελαιόλαδο ως τρόφιμο δεν θα υποφέρει ιδιαίτερα, σε σύγκριση τουλάχιστον μα άλλους κλάδους.

…………………………………………………

Στην εποχή της πανδημίας

Δημήτρης Δαμιανός

Ομότιμος Καθηγητής Αγροτικής Πολιτικής Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών και μέλος της Επιστημονικής Εταιρείας Εγκυκλοπαιδιστών Ελαιοκομίας (4Ε)

Κατά τη διάρκεια της κρίσης, σε συνθήκες κοινωνικής απομόνωσης σύμφωνα με τις οδηγίες της επιστημονικής κοινότητας και της πολιτείας, εξωθούμαστε να αναπροσανατολίσουμε τις  σχέσεις μας με την κοινωνία αλλά και με τα αγαπητά μας πρόσωπα. Οι συνταρακτικές αλλαγές που με βεβαιότητα επέρχονται είναι προς το παρόν άγνωστες και απρόβλεπτες. Φαίνεται ότι λόγω του κινδύνου που συνεπάγεται η άμεση επαφή με πολλούς ανθρώπους, ιδιαίτερα σε κλειστούς χώρους, θα υποχρεωθούμε στο εξής να περιορίσουμε κατά το δυνατό ότι κάναμε έως τώρα με προσωπική παρουσία και να διατηρούμε αποστάσεις χωρίς όμως να αποσυνδεθούμε από φίλους και γνωστούς. Βέβαιο είναι ότι οδεύουμε σε μεγαλύτερη εξάρτηση από την ψηφιακή τεχνολογία ανακαλύπτοντας παράλληλα τη σημασία της υπαίθρου και των απλών απολαύσεων τη; ζωής, όπως αυτές τις κατανοεί, τις αισθάνεται και αναγνωρίζει ο καθένας.

Αναγνωρίζουμε ολοένα και περισσότερο ότι σε αυτό τον πόλεμο πρωταγωνιστές είναι οι γιατροί και οι νοσηλευτές, όλοι όσοι στελεχώνουν τις μονάδες υγείας και τις κάνουν να λειτουργούν αποτελεσματικά και με ασφάλεια, οι εργαζόμενοι στα μεγάλα και στα μικρά καταστήματα εφοδιασμού και όσοι είναι επιφορτισμένοι με την τήρηση των νέων κανόνων και της ασφάλειας. Όλοι αυτοί αντιμετωπίζουν το μεγάλο κίνδυνο  της μόλυνσης με γενναιότητα και υψηλό αίσθημα ευθύνης και πατριωτισμού. Εμείς οφείλουμε να σταθούμε αλληλέγγυοι για την επιτυχία της εθνικής προσπάθειας με απόλυτη συμμόρφωση στους νέους περιορισμούς παραμερίζοντας την οξύτητα, τον ατομικισμό και τον εγωισμό μας.

Αναλογιζόμενοι το τεράστιο κόστος σε ανθρώπινες ζωές που χαρακτηρίζει τον τρόπο αντιμετώπισης της ασθένειας στην Ευρώπη και αλλού συνειδητοποιούμε ότι η επιτυχία των κυβερνήσεων τόσο για την διασφάλιση της υγείας των πολιτών όσο και για τον περιορισμό των αρνητικών οικονομικών επιπτώσεων είναι ανάλογη της σοβαρότητας των προσώπων που τις απαρτίζουν. Οι συνταρακτικές επιπτώσεις από την επίθεση του νέου ιού, η διαφοροποίηση των επιδόσεων από τη μια χώρα στην άλλη  αποδεικνύει ότι η επιστήμη ανακτά την κυριαρχία που της ανήκει και δεν μπορεί να αμφισβητείται από προσωπικές γνώμες, απόψεις και δοξασίες.

Νέες επενδύσεις σε δημόσια αγαθά όπως είναι το εθνικό σύστημα υγείας και γενικά οι δημόσιες δομές παροχής υπηρεσιών στους πολίτες είναι επιβεβλημένες. Παράλληλα, το δημόσιο σχολείο πρέπει να καλλιεργεί την κριτική σκέψη στους μαθητές, να τους προετοιμάζει να σέβονται την επιστήμη και να τους διδάσκει ότι οι μοίρες όλων συνδέονται μεταξύ τους και ότι υπάρχει άμεση αλληλεξάρτηση.

Οι καθημερινές ευεργετικές ενημερώσεις από τους άξιους επιστήμονες της δημόσιας υγείας και η βοήθεια και ελπίδα που μας προσφέρει η καθοδήγηση από την ηγεσία της χώρας, μας υποχρεώνει να αναγνωρίσουμε χωρίς αμφισβήτηση τον κρίσιμο ρόλο που έχει για τη ζωή και την υγεία μας μια ισχυρή, αξιόπιστη και αποτελεσματική κυβέρνηση και τα επίσημα όργανά της. Διαπιστώνουμε ότι όπου η κρίση αντιμετωπίζεται με καλά αποτελέσματα υπάρχουν ηγέτες στην κυβέρνηση, στο πολιτικό σύστημα, στους πολίτες και στον ιδιωτικό τομέα που ενώνουν τις δυνάμεις τους για το κοινό καλό.

Η σταδιακή μετάβαση από το σύστημα εφοδιασμού παγκόσμιας εμβέλειας σε ένα όσο το δυνατό πιο εύρωστο εγχώριο σύστημα καθίσταται εθνική πρόκληση για περιορισμό της υπερβολικής εξάρτησης. Ειδικότερα στον τομέα των τροφίμων διεθνείς οργανισμοί προειδοποιούν για πιθανή ανεπάρκεια της προσφοράς τροφίμων ως αποτέλεσμα των προβλημάτων που ανακύπτουν στο επίπεδο της παραγωγής αλλά και των περιορισμών στο εμπόριο και στις εξαγωγές λόγω της πανδημίας και τονίζουν την ανάγκη στήριξης και προστασίας των παραγωγών και των εργαζομένων στον πρωτογενή τομέα.

———————-

   Iωάννης Καλτσής

MSc Γεωπόνος, Διευθύνων Σύμβουλος PROTYPON AE, Ιδρυτικό Μέλος της Επιστημονικής Εταιρείας Εγκυκλοπαιδιστών Ελαιοκομίας (4Ε) 

Α) Πως σας έχει επηρεάσει μέχρι τώρα η κρίση του κορωνοϊού;

Η κρίση του κορωνοϊού βρίσκεται σε εξέλιξη στη χώρα μας και σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των ειδικών ακόμη δεν έχει φθάσει στην κορύφωσή της. Κατά συνέπεια κανείς δεν μπορεί ακόμη να προβεί σε καμία εκτίμηση των επιπτώσεων και των τελικών συνεπειών της πανδημίας στην αγορά, ακόμη και μετά τη σταδιακή ελάφρυνση των περιοριστικών μέτρων. Κατά τη γνώμη μου θα μπορέσουμε να κάνουμε μια ασφαλή εκτίμηση των συνεπειών της πανδημίας μόνο όταν αποκατασταθεί το κλίμα ασφάλειας των καταναλωτών στην αγορά, δηλαδή ο καθένας μας θα αισθάνεται ασφαλής να ταξιδέψει, να πάει διακοπές, να βγεί για φαγητό με την οικογένειά του και τους φίλους του σε ένα εστιατόριο και γενικότερα να έχει την “θετική ψυχολογία” να καταναλώσει. Αυτό βέβαια χρονικά θα ταυτισθεί με την εύρεση ενός φαρμάκου ή εμβολίου ή ακόμη και με έναν δραματικό περιορισμό της ασθένειας! Μέχρι να συμβεί αυτό λοιπόν αυτό που προέχει είναι η προστασία της δημόσιας υγείας και η τήρηση των οδηγιών των ειδικών. Πάνω σε αυτά τα δεδομένα λοιπόν θα πρέπει πλέον να οργανώσουμε την οποιαδήποτε επιχειρηματική μας δραστηριότητα, συμπεριλαμβανομένου και της αγροτικής.

Κατά την γνώμη μου δεν υπάρχει καμία επιχειρηματική δραστηριότητα που να μην έχει πληγεί απο την πανδημία άμεσα ή έμμεσα και να μην έχει δημιουργήσει ένα κλίμα αβεβαιότητας για το αύριο. Ακόμη και οι τζίροι των σουπερμάρκετ που έχουν αυξηθεί και θεωρητικώς δεν έχουν πληγεί απο την πανδημία, θα δούμε ότι προέρχονται απο συγκεκριμένους κωδικούς βασικών προϊόντων κατανάλωσης και είναι απόρεια του κλίματος ανασφάλειας που έχει δημιουργηθεί στους καταναλωτές για την επάρκεια των προϊόντων και τίποτα περισσότερο. Επομένως για να απαντήσω και στο βασικό ερώτημά σας  όλοι έχουμε επηρεαστεί απο τη κρίση του κορωνοϊού αλλά το βαθμό που έχει επηρεασθεί ο καθένας μας δεν τον γνωρίζει κανένας ακόμη. Θα μπορέσουμε να σας απαντήσουμε με ακρίβεια για τις συνέπειες της πανδημίας μετά την αποκατάσταση της ¨θετικής ψυχολογίας¨ στην αγορά, με βασική προϋπόθεση να είμαστε όλοι μας υγιείς!!

Β) Ποιες είναι οι προτάσεις σας

– άμεσα/βραχυπρόθεσμα, και,

– μέσο/μακροπρόθεσμα;

Οι προτάσεις μας περικλείονται σε αυτό που ήδη προσπάθησε να κάνει από την πρώτη στιγμή η κυβέρνηση, δηλαδή τη στήριξη των επιχειρήσεων και των εργαζομένων με κάθε τρόπο. Επειδή όμως δεν γνωρίζουμε τη διάρκεια που θα έχει η πανδημία αλλά και οι δυνατότητες του κρατικού μηχανισμού δεν είναι απεριόριστες, τα μέτρα στήριξης που ορθώς έχουν παρθεί θα είναι “σταγόνα στον ωκεανό” αν το φαινόμενο έχει μεγάλη διάρκεια και δεν αποκατασταθεί το κλίμα ασφάλειας στην αγορά, σύμφωνα με όσα λέγαμε παραπάνω. Επομένως στην περίπτωση αυτή θα χρειασθούν περισσότερο δραστικά μέτρα και κυρίως διαρθρωτικού χαρακτήρα. Θα πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στην παραγωγή βασικών αγροτικών προϊόντων όπως είναι το ελαιόλαδο αλλά και στην αντίστοιχη τυποποιητική βιομηχανία. Στην περίπτωση αυτή θα πρέπει να δοθούν κίνητρα και διευκολύνσεις για την παραγωγή αυτών των προϊόντων (π.χ επιδότηση εργασιακού κόστους, παροχή φθηνού ηλεκτρικού ρεύματος κ.α.), να υπάρχει πρόνοια για την εύρεση του σχετικού εργατικού δυναμικού στις καλλιέργειες και φυσικά να καθορισθεί το πλαίσιο που θα μπορούν να εργασθούν με ασφάλεια παραγωγοί και εργαζόμενοι, προκειμένου να συνεχίζουν να προμηθεύουν την αγορά με τα προϊόντα τους.

Γ)  Ποιες εκτιμάτε ότι θα είναι οι γενικότερες επιπτώσεις; Πως εσείς μπορείτε να επηρεάσετε αυτές τις γενικότερες εξελίξεις;

Η κρίση της πανδημίας που ζούμε μας διδάσκει ότι ο άνθρωπος δεν είναι άτρωτος στην σημερινή εποχή, το αντίθετο μάλιστα. Η συνεχής παραβίαση των κανόνων της φύσης και η αλόγιστη εκμετάλλευση του περιβάλλοντος στο βωμό του κέρδους, καταδεικνύει το πόσο εκτεθειμένοι είμαστε σε φαινόμενα και αρρώστιες που θεωρούσαμε ότι ελέγχουμε και έχουν περάσει στο παρελθόν. Βλέπουμε για παράδειγμα πως η ολιγοήμερη καθήλωση των μετακινήσεων του πλανήτη, επιτυγχάνει την άμεση επίτευξη περιβαλλοντικών στόχων ετών, όπως εκπομπών αερίου του θερμοκηπίου κ.ο.κ.

Άποψή μου είναι λοιπόν ότι η επόμενη ημέρα θα είναι μια εντελώς διαφορετική πραγματικότητα με διαφορετικές προτεραιότητες και νέες ευκαιρίες. Φυσικά όσο σε καλύτερη κατάσταση μας βρεί το ξεκίνημα αυτής της νέας εποχής τόσο περισσότερες θα είναι οι ευκαιρίες μας για επανάκαμψη. Σε αυτή τη νέα εποχή λοιπόν το ελαιόλαδό μας θα πρέπει να είναι παρόν με όλες τις ευεργετικές ιδιότητες που διαθέτει. Η στροφή λοιπόν των καταναλωτών σε προϊόντα φυσικά με λιγότερη επεξεργασία, που του κάνουν αποδεδειγμένα καλό στην υγεία του και συμβάλουν στην υγιεινή του διατροφή είναι δεδομένη. Στο χέρι μας είναι λοιπόν να συμβάλουμε  στην διατήρηση της ποιότητας και της ασφάλειας του προϊόντος αυτού, όπως και στη διάδοση και επικοινωνία των ευεργετικών του ιδιοτήτων για τον ανθρώπινο οργανισμό, κατά που εξάλλου το γνώριζαν από αιώνες οι πρόγονοί μας..