Στο 15,1% του ΑΕΠ οι ελληνικές εξαγωγές

0

Ιδιαίτερα αξιόλογη αύξηση παρουσίασαν οι εξαγωγές καθ’ όλη τη διάρκεια της πενταετίας της οικονομικής κρίσης στη χώρα, καθώς κατά τη διάρκεια της περιόδου 2009-2013 η αξία των εξαγωγών εμφάνισε ανοδική πορεία, με τη συνολική αύξηση να σχηματίζεται σε 56% (σε απόλυτα μεγέθη), ενώ ο μέσος ετήσιος ρυθμός ανόδου έφτασε στο 11,7%.

Σύμφωνα με μελέτη για την εξέλιξη του εξαγωγικού εμπορίου της Ελλάδας, που εκπονήθηκε από τον Αλέξη Νικολαΐδη, Economic Research & Sectoral Studies Analyst, η ανοδική πορεία των τελευταίων ετών αποδίδεται σε παραμέτρους όπως η ανάκαμψη της ευρωπαϊκής οικονομίας έως τα μέσα του 2011, η επέκταση της ελληνικής παρουσίας σε τρίτες χώρες και η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας κόστους μετά το 2010.

Η ενίσχυση των εξαγωγών αντανακλάται και στη βελτίωση της σχέσης τους ως προς το ΑΕΠ της χώρας, από 7,6% το 2009 σε 15,1% το 2013, υποδεικνύοντας τη μεγαλύτερη βαρύτητα της εξωστρέφειας στο σχηματισμό του προϊόντος της οικονομίας.

image

Τα τελευταία χρόνια

Σύμφωνα με την έρευνα, τα δύο τελευταία χρόνια κύριο προορισμό των ελληνικών εξαγωγών αποτελούν τρίτες χώρες, ενώ αντιθέτως πριν από το 2012 την κυριότερη αγορά αποτελούσε η Ε.Ε.

Συγκεκριμένα, το 2013 οι εξαγωγές σε τρίτες χώρες διαμορφώθηκαν σε 14,76 δισ. ευρώ, σημειώνοντας κάμψη 4,2% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Στην υποχώρηση αυτή εξάλλου αποδίδεται και η στασιμότητα του συνόλου των εξαγωγών για την τελευταία χρονιά (μικρή πτώση -0,2% σε σχέση με το 2012). Εξαιρουμένης της πτώσης του 2013, μετά το 2009 παρατηρείται διαρκής άνοδος των εξαγωγών εκτός Ε.Ε., με τη συνολική αξία κατά την τετραετία αυτή σχεδόν να διπλασιάζεται.

Αντιθέτως, οι εξαγωγές στην Ε.Ε. ανήλθαν σε 12,79 δισ. ευρώ, σημειώνοντας άνοδο 4,9% έναντι του 2012, μετά την πρόσκαιρη πτώση του προηγούμενου έτους.

Η μεταβολή συγκριτικά με το επίπεδο του 2009 ήταν σαφώς μικρότερη σε σχέση με τις τρίτες χώρες (+25%). Πλέον, οι αγορές εκτός Ε.Ε. απορροφούν το 53,6% του συνόλου των εξαγωγών, ποσοστό που ήταν αρκετά μικρότερο πριν από 4 χρόνια (42,2%).

Αντιθέτως, η συμμετοχή των χωρών της Ευρωπαϊκής Ενωσης στη διάρθρωση των εξαγωγών περιορίζεται, από 57,8% το 2009 σε 46,4% το 2013.

Ανά κατηγορία προϊόντων

Αναφορικά με τη διάρθρωση ανά κατηγορία προϊόντων, οι εξαγωγές ορυκτών καυσίμων το 2013 διαμορφώθηκαν σε 10,89 δισ. ευρώ (39,5% του συνόλου), σημειώνοντας άνοδο 2,2% σε σχέση με το προηγούμενο έτος και συνολική αύξηση 208% έναντι του 2009, λόγω της ανόδου τόσο των τιμών του πετρελαίου όσο και της εξαγόμενης ποσότητας.
Οι εξαγωγές αλουμινίου αποτέλεσαν το 4,3% επί των συνολικών εξαγωγών, ενώ ακολούθησαν τα φαρμακευτικά προϊόντα (3,8%).

image

Ο αγροτικός τομέας

Επίσης, διαπιστώνεται σημαντική συνεισφορά του αγροτικού τομέα στη διαμόρφωση των ελληνικών εξαγωγών, καθώς αν εξαιρεθούν τα πετρελαιοειδή καταλαμβάνει το 29% του συνόλου. Εξάλλου, τα περισσότερα από τα κύρια εξαγώγιμα προϊόντα της χώρας προέρχονται από το γεωργικό τομέα. Μειονεκτήματα που δυσχεραίνουν τη μεγαλύτερη εξωστρέφεια του τομέα αποτελούν: ο κατακερματισμός του γεωργικού κλήρου σε πολυάριθμες μικρές εκμεταλλεύσεις (το 51% αυτών έχουν έκταση μικρότερη των 2 εκταρίων), τα υψηλά κόστη παραγωγής, ο κατακερματισμός στα στάδια τυποποίησης και συσκευασίας, η χαμηλή διαπραγματευτική δύναμη έναντι των χονδρεμπόρων του εξωτερικού και ο χαμηλός βαθμός τυποποίησης σε προϊόντα – κλειδιά.

Προς την Τουρκία

Παρατηρώντας την εξέλιξη του εξαγωγικού εμπορίου της χώρας διαπιστώνεται σημαντική ενίσχυση των εξαγωγών προς την Τουρκία, χώρα η οποία την τελευταία διετία απορροφάει το μεγαλύτερο μέρος των ελληνικών εξαγωγών αγαθών.

Αναλυτικά, το 2013 οι εξαγωγές προς τη γειτονική χώρα διαμορφώθηκαν σε 3,2 δισ. ευρώ, έχοντας αυξηθεί κατά 8,6% σε σχέση με το προηγούμενο έτος, ενώ κατά τη διάρκεια της εξεταζόμενης περιόδου σημειώθηκε άνοδος 273%, μεταβολή που ήταν η μεγαλύτερη μεταξύ των 5 κυριότερων προορισμών. Το μέγεθος αυτό αντιστοιχεί στο 11,6% του συνόλου των ελληνικών εξαγωγών. Η πρώτη πεντάδα συμπληρώνεται από την Ιταλία (8,9% του συνόλου), τη Γερμανία (6,5%), τη Βουλγαρία (5,3%) και την Κύπρο (4,4%).

image

Δυσμενείς παράγοντες

Η ανάπτυξη της εξαγωγικής δράσης την τελευταία τετραετία βασίστηκε στον προσανατολισμό σε εκτός Ε.Ε. αγορές, καθώς στις χώρες αυτές τα ελληνικά προϊόντα βρίσκουν πολύ μεγαλύτερο περιθώριο για επιτυχή διείσδυση. Ετσι, τα δύο τελευταία χρόνια εκτός Ε.Ε. κατευθύνεται ποσοστό μεγαλύτερο του 50% της αξίας των εξαγωγών της χώρας. Ωστόσο, το 2013 η κάμψη των εξωκοινοτικών εξαγωγών προκάλεσε στασιμότητα στη συνολική εξαγωγική επίδοση, τάση που εντάθηκε το πρώτο τετράμηνο του τρέχοντος έτους, με τις εξαγωγές εκτός Ε.Ε. να εμφανίζουν πολύ μεγαλύτερο ρυθμό κάμψης σε σχέση με το ενδοκοινοτικό εξαγωγικό εμπόριο.

Σύμφωνα με έρευνα μεταξύ των μελών του Πανελλήνιου Συνδέσμου Εξαγωγέων (ΠΣΕ), οι κυριότεροι δυσμενείς παράγοντες που επηρεάζουν το σύνολο του εξαγωγικού εμπορίου της Ελλάδας αποτελούν η έλλειψη ρευστότητας για νέες επενδύσεις (64%), η έλλειψη εμπιστοσύνης των εμπορικών εταίρων προς τη χώρα μας (18%), η γενικότερη έλλειψη τεχνογνωσίας (9%) και η γραφειοκρατία (9%).

Οπως τονίζει ο Χρυσόστομος Κάτσης, διευθύνων σύμβουλος της Infobank Hellastat, «η εξωστρέφεια (εκφραζόμενη από το σύνολο των εξαγωγών προϊόντων και υπηρεσιών) αποτελεί σχεδόν το 30% του ΑΕΠ, δείχνοντας ότι μπορεί να αποτελέσει καθοριστικό παράγοντα για την αναστροφή του αρνητικού οικονομικού κλίματος των προηγούμενων ετών. Πάντως, η συνεισφορά της στη διαμόρφωση του προϊόντος της ελληνικής οικονομίας είναι ακόμα η χαμηλότερη σε σχέση με τις άλλες χώρες της Ευρωζώνης, γεγονός που υποδεικνύει ότι η Ελλάδα πρέπει ακόμα να διανύσει αρκετό δρόμο έως ότου φτάσει στο σημείο να κατέχει μια πραγματικά ισχυρή εξαγωγική επίδοση. Για να συμβεί όμως αυτό πρώτιστο μέλημα πρέπει να αποτελέσει η ενίσχυση της παραγωγικής βάσης της οικονομίας, η οποία την τελευταία πενταετία υπέστη σημαντικό πλήγμα από την ύφεση».

Του Γιώργου Σακκά, Ναυτεμπορική 14/7/14