Ενωτική παρέμβαση του ελληνικού ελαιολάδου για τους δασμούς Τραμπ

472

Για το άκρως επίκαιρο και φλέγον θέμα της επέκτασης των δασμών Τραμπ εις βάρος των ευρωπαϊκών προϊόντων οι κάτωθι φορείς του ελαιοκομικού τομέα, Εθνική Διεπαγγελματική Οργάνωση Ελαιολάδου (ΕΔΟΕ), Σύνδεσμος Ελληνικών Βιομηχανιών Τυποποιήσεως Ελαιολάδου (ΣΕΒΙΤΕΛ) και Επιστημονική Εταιρεία Εγκυκλοπαιδιστών Ελαιοκομίας (4Ε) συνυπέγραψαν και απέστειλαν επιστολή προς τον υπουργό ΑΑ&Τρ, Μάκη Βορίδη.

Η επιστολή κατ΄αρχήν περιγράφει σε αδρές γραμμές το ιστορικό της υπόθεσης και ποια είναι η τρέχουσα επικαιρότητα:

«Η αρμόδια Υπηρεσία του Υπουργείου Εμπορίου των ΗΠΑ (UNITED STATES TRADE REPRESENTATIVE – USTR) με την Απόφαση 3290/06.12.2019 ανακοίνωσε την επιβολή δασμών σε μια σειρά από ευρωπαϊκά προϊόντα στο πλαίσιο της πολυετούς διαμάχης στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου (ΠΟΕ)  για τις επιδοτήσεις στις αεροναυπηγικές εταιρείες BOEING (ΗΠΑ) και της AIRBUS (ΕΕ).

Σε ό,τι αφορά στον ελαιοκομικό τομέα οι δασμοί επιβλήθηκαν αποκλειστικά στα τυποποιημένα ελαιόλαδα σε συσκευασίες έως 18 κιλά και τις επιτραπέζιες ελιές της Ισπανίας, η οποία, σημειωτέον, είναι μέλος του κονσόρτσιουμ παραγωγής του AIRBUS. Με την ίδια Απόφαση του USTR δόθηκε προθεσμία έως την 13/01/2020 ώστε να κατατεθούν προτάσεις επί του θέματος αυτού. Σύμφωνα με ανεπιβεβαίωτες εκτιμήσεις κατατέθηκαν περίπου 28.000 γραπτές παρεμβάσεις από διάφορες χώρες για όλα τα προϊόντα.

Ως συνέχεια των παραπάνω το USTR πρόκειται να εκδώσει περί την 15/02/2020 νέα Απόφαση με την οποία θα τροποποιεί την αρχική. Απολύτως αξιόπιστες πληροφορίες επιβεβαιώνουν ότι οι ΗΠΑ ετοιμάζονται να επεκτείνουν τους δασμούς που ήδη έχουν επιβάλλει σε ευρωπαϊκά προϊόντα. Ο λόγος αυτής της περαιτέρω όξυνσης του εμπορικού πολέμου είναι η διαπίστωση της αμερικανικής κυβέρνησης ότι τα έσοδα που έχουν πραγματοποιήσει από την είσπραξη δασμών υπολείπονται σημαντικά του προϋπολογισθέντος τελικού στόχου των 7,5 δις $».

Όμως, το ερώτημα είναι, ποια είναι τα πιθανά σενάρια για τον ελαιοκομικό τομέα;

«Η επέκταση των δασμών μπορεί να αφορά σε:

α) τις χώρες προέλευσης (άρα να συμπεριλάβει, εκτός της Ισπανίας, και την Ιταλία, την Ελλάδα, Πορτογαλία, Γαλλία, Κύπρο κ.λπ, που αρχικά είχαν εξαιρεθεί),

β) το ύψος του δασμού (σήμερα είναι 25% επί της αξίας του προϊόντος),

γ) να συμπεριλάβει και το χύμα (ακυρώνοντας την ισπανική στρατηγική να ανοίξουν/ επεκτείνουν τις μονάδες τους τυποποίησης/ συσκευασίας ελαιολάδου επί αμερικανικού εδάφους ώστε να παρακάμψουν με νόμιμο τρόπο το δασμό).

Γενικότερα, και με δεδομένη την καθαρά εισπρακτική επιδίωξη των ΗΠΑ, θα πρέπει να αναμένεται η επέκταση των δασμών σε άλλα προϊόντα ή/και άλλες ευρωπαϊκές χώρες ή/και η αύξηση του ποσοστιαίου ύψους».

Η επιστολή συνεχίζει εξετάζοντας πως τα ελληνικά ελαιοκομικά προϊόντα επηρεάζονται από τον παράγοντα των δασμών για τρεις λόγους:

« α) Οι 300.000 τόνοι της αγοράς ελαιολάδου των ΗΠΑ αποτελούν την «ατμομηχανή» της παγκόσμιας ζήτησης και αν αυτή σταματήσει τότε η ζημιά ίσως αποδειχθεί ανεπανόρθωτη γιατί η ισορροπία της παγκόσμιας αγοράς του ελαιολάδου ήδη έχει αρχίσει να διαταράσσεται με τη ζήτηση να υπολείπεται της προσφοράς. Γι αυτό άλλωστε και την τελευταία διετία οι τιμές διεθνώς υποχωρούν συνεχώς. Η ελληνική ελαιοκομία –όπως και η ιταλική- χαρακτηρίζονται ως παραδοσιακού τύπου και υψηλού κόστους με αποτέλεσμα να αδυνατούν να ανταπεξέλθουν σε αυτές τις συνθήκες ανταγωνισμού, κυρίως από τις 3ες χώρες χαμηλού κόστους, τις μόνες που ευνοούνται από την επιβολή των δασμών στα ευρωπαϊκά προϊόντα,

β) Η Ισπανία προμηθεύει τα 2/3 περίπου της αμερικανικής αγοράς είτε άμεσα, είτε έμμεσα, μέσω ιταλικών εταιρειών. Η διατήρηση, και πόσο μάλλον η επέκταση των δασμών στα ισπανικά ελαιόλαδα, όχι μόνο δεν ευνοεί τα ελληνικά ελαιόλαδα αλλά τα βλάπτει καθώς θα οξυνθεί ο ανταγωνισμός σε όλες τις υπόλοιπες εισαγωγικές χώρες της υφηλίου όπου θα αναζητήσουν διεξόδους οι Ισπανοί εξαγωγείς. Ήδη υπάρχει μία εμπειρία από τους δασμούς που επέβαλλαν οι ΗΠΑ σε συγκεκριμένο τύπο ισπανικών μαύρων επιτραπέζιων ελιών. Η Ισπανία απώλεσε το 50% των εξαγωγών της, ποσότητα η οποία τελικά επιμερίστηκε σε 68% μείωση της κατανάλωσης και από το υπόλοιπο 32% ωφελήθηκαν κυρίως οι 3ες χώρες, ενώ η Ελλάδα περιορίστηκε στο 0,7%,

γ) Ιδιαίτερα καταστρεπτική θα είναι τυχόν επέκταση των δασμών σε βάρος των ελληνικών επιτραπέζιων ελιών, οι εξαγωγές των οποίων ακολουθούν μία δυναμική ανάπτυξη προσεγγίζοντας σε αξία τα 150 εκ  $ στην αγορά των ΗΠΑ μέσα σε ένα ιδιαίτερα ανταγωνιστικό διεθνές περιβάλλον».

Τέλος, η επιστολή των ΕΔΟΕ, ΣΕΒΙΤΕΛ και 4Ε προς τον Υπουργό ΑΑ&Τρ καταλήγει με τα εξής συμπεράσματα και προτάσεις:

« Στα ασφυκτικά χρονικά περιθώρια μέχρι την ανακοίνωση της Απόφασης του USTR η ελληνική Πολιτεία, με δεδομένη την συμπαράσταση του ελαιοκομικού κόσμου, δηλαδή:

  • όλων των ελαιοπαραγωγών χωρών μελών της ΕΕ, που αποτελούν μια οικογένεια, καθώς είναι περισσότερα τα κοινά συμφέροντα που τους ενώνουν από τους ανταγωνισμούς που τους χωρίζουν,
  • όλης της αγροδιατροφικής αλυσίδας, από τον ελαιώνα έως το πιάτο του καταναλωτή,
  • τόσον του ελαιολάδου όσον και της επιτραπέζιας ελιάς καθώς και των υπολοίπων προϊόντων της μεσογειακής διατροφής,

θα πρέπει να παρέμβει με τον πιο αποφασιστικό και κατά το δυνατόν αποτελεσματικό τρόπο ώστε να αποτρέψει το ενδεχόμενο της διατήρησης, και πόσο μάλλον της επέκτασης των δασμών στο ελαιόλαδο και τις επιτραπέζιες ελιές.

Το ζήτημα των δασμών έχει τρεις ακόμη προεκτάσεις:

  • αφορά σε κάποιες εκατοντάδες χιλιάδες ελαιοκαλλιεργητών και επιχειρήσεων που παράγουν και εμπορεύονται προϊόντα αξίας άνω του ενός δις και αποτελούν τα κύρια εξαγωγικά μας προϊόντα,
  • τα ελαιοκομικά προϊόντα αποτελούν τη βάση της υγιεινής μεσογειακής διατροφής για όλη την κοινωνία,
  • οι ελαιώνες αποτελούν το οικονομικά εκμεταλλεύσιμο δάσος της Μεσογείου που προστατεύει το περιβάλλον,

Και, σε τελική ανάλυση, τυχόν επιβολή δασμών θα τιμωρήσει άδικα και αναίτια τους Ευρωπαίους ελαιοπαραγωγούς, όπως και τους Αμερικανούς καταναλωτές».

Φωτογραφία: Καρυάτιδες, ευγενική παραχώρηση, Αντρέα Σμαραγδή