Τα οφέλη της Μεσογειακής Διατροφής, από την παιδική ηλικία έως τα βαθειά γηρατειά

102
Γράφημα: Κατερίνα Μπόσκου

Tου Δημοσθένη Παναγιωτάκου, Καθηγητή στη Σχολή Επιστημών Υγείας και Αγωγής, Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας – Διατροφής, σε συνεργασία με την κα. Φωσκόλου Αλεξάνδρα, επιστημονική συνεργάτιδα και υποψήφια διδάκτορα, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο. Ομιλία που δόθηκε κατά τη διάρκεια της εσπερίδας της 4Ε «Μαθαίνω για το Λάδι, την Ελιά, την Υγεία και τη Μεσογειακή Διατροφή», την 1η Νοεμβρίου στο Δήμο Περιστερίου.

Ο άνθρωπος είναι ένας πολυκύτταρος οργανισμός που μέσα στο φυσικό του περιβάλλον γεννιέται, αναπτύσσεται και ωριμάζει. Λόγω των σωματικών αλλαγών κατά τη διάρκεια της ζωής του, αντιστοιχούν και οι ανάλογες διατροφικές απαιτήσεις. Σε όλα τα στάδια της ζωής του ο άνθρωπος χρειάζεται τα ίδια θρεπτικά συστατικά αλλά σε διαφορετικές ποσότητες. Η διατροφή είναι εξίσου σημαντική σε όλα τα στάδια της ζωής, θέτοντας τα θεμέλια που θα επιτρέψουν στον άνθρωπο να έχει καλύτερο βιοτικό επίπεδο και μακροζωία. Το τελευταίο στάδιο ξεκινά από τα 65 έτη με μεγάλες αλλαγές στις λειτουργίες του σώματος, όπως μείωση του μυϊκού ιστού, αύξηση λίπους και εμφάνιση προβλημάτων πέψης και δυσαπορρόφησης. Καθώς όμως το φαινόμενο της γήρανσης του πληθυσμού παγκοσμίως αποτελεί εδραιωμένο πρόβλημα, οι στρατηγικές προληπτικής φροντίδας και προώθησης της υγιούς γήρανσης αποτελούν μεγάλη πρόκληση για την επιστημονική κοινότητα.

Μια από τις στρατηγικές που η κοινωνία μας οφείλει να προωθήσει είναι και αλλαγή του τρόπου ζωής όπου περιλαμβάνεται και η υγιεινή διατροφή. Η τροφή αποτελεί ρυθμιστή της σωματικής και ψυχικής υγείας, της κοινωνικής ζωής αλλά και του περιβάλλοντος. Ιδανική διατροφή, η οποία είναι πλούσια σε θρεπτικά συστατικά με πολλαπλά οφέλη στην υγεία, την οικονομία αλλά και το περιβάλλον μπορεί να αποτελέσει η Μεσογειακή διατροφή. Η Μεσογειακή Διατροφή περιλαμβάνει κοινές γνώσεις και πρακτικές που συνδέονται με τη συλλογή, την προετοιμασία και την κατανάλωση της τροφής στα παραδοσιακά/τοπικά διατροφικά συστήματα των ελαιοπαραγωγών κυρίως περιοχών της Μεσογείου. Είναι μια υγιεινή διατροφή που προήλθε από τις διατροφικές συνήθειες των κατοίκων της Ελλάδας (κυρίως των κατοίκων της Κρήτης), της Ιταλίας, της Ισπανίας και των χωρών στα παράλια της Μέσης Ανατολής και γενικά από περιοχές που βρέχονται από τη Μεσόγειο Θάλασσα.

Η μεσογειακή διατροφή, συνίσταται στην κατανάλωση οσπρίων, ελαιόλαδου, δημητριακών και σπόρων, φρούτων και λαχανικών, στη μέτρια κατανάλωση ψαριών και άσπρου κρέατος, στη σπάνια κατανάλωση κόκκινου κρέατος, όπως επίσης και στη μέτρια κατανάλωση κρασιού. Η υιοθέτηση αυτού του διατροφικού προτύπου έχει φανεί πως μπορεί να αυξήσει την πιθανότητα μακροβιότητας και υγιούς γήρανσης καθώς και να μειώσει ποσοστά θνησιμότητας των μεσογειακών λαών από καρδιοπάθειες, ορισμένες μορφές καρκίνου και άλλες αιτίες. Εξάλλου, το ελαιόλαδο, βασικό συστατικό της Μεσογειακής διατροφής, παρέχει πολύτιμες αντιοξειδωτικές ουσίες και ευεργετικά μονοακόρεστα λιπαρά οξέα απαραίτητα για τον οργανισμό, έχει μεγάλη περιεκτικότητα σε βιταμίνη Ε και ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα.

Η Μεσογειακή διατροφή ωστόσο μπορεί να θεωρηθεί και ως μια «οικολογική» διατροφή. Η παραγωγή τροφίμων ευθύνεται για το 1/5 των παγκόσμιων εκπομπών CO2 καθώς και για σημαντικά προβλήματα ρύπανσης και υποβάθμισης της βιοποικιλότητας και των φυσικών πόρων. Ως αποτέλεσμα, η επιλογή τροφίμων επηρεάζει την υγεία μας, την καθημερινότητά μας και τη διαχείριση των οικονομικών μας. Έτσι, η υιοθέτηση μιας φιλικότερης προς το περιβάλλον διατροφής, όπως η Μεσογειακή, μπορεί να συμβάλλει εκτός από τη διατήρηση της καλής υγείας, στην προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και στη μείωση του ανθρακικού αποτυπώματος.

Πηγή: Μαθαίνω για το Λάδι, την Ελιά, την Υγεία και τη Μεσογειακή Διατροφή της Επιστημονικής Εταιρείας Εγκυκλοπαιδιστών Ελαιοκομίας – 4Ε
http://www.4e-olive.com