Ακτινογραφία της ισπανικής κατανάλωσης ελαιολάδου

0
179

Κάτι παραπάνω από ενδιαφέρουσα είναι η 538 σελίδων έκδοση του ισπανικού Υπουργείου Γεωργίας, Αλιείας & Διατροφής, για την κατανάλωση τροφίμων κατά τη διάρκεια του έτους 2018. (Για μια ακόμη φορά δεν μπορώ να κρύψω τη ζήλια μου συγκρίνοντας με την ελληνική πραγματικότητα του 16κιλου «τενεκέ», των κάποτε 190 χιλ. που – υποτίθεται – ότι τυποποιούνταν την εποχή της επιδότησης (135 δρχ./ κιλό), της έλλειψης αξιόπιστων στατιστικών στοιχείων έστω και κατά προσέγγιση αρκετών χιλιάδων τόνων). Επίσης, θα πρέπει να επισημάνουμε ότι αποτελεί και ένα σημαντικό, δωρεάν, «εργαλείο», από το Υπουργείο προς όλους τους επαγγελματίες του κλάδου.

Ένα πρώτο συμπέρασμα. Η εσωτερική κατανάλωση ελαιολάδου στην Ισπανία βρίσκεται ακόμη αρκετά πίσω (7,7 lt/ κατά κεφαλήν), άρα έχει και ένα δυναμικό να απορροφήσει σημαντικές ποσότητες από την ολοένα και αυξανόμενη παραγωγή, αποτρέποντας, ή έστω περιορίζοντας τα διαρθρωτικά πλεονάσματα.

Δεν μπορεί παρά να θαυμάσει κανείς τη συμπίεση του κόστους ώστε ο μ.ο. των ελαιολάδων φθάνει στον καταναλωτή με μόλις 3,81 €/ λίτρο.

Η εικόνα έχει και αρκετές σκοτεινές πλευρές, όπως το γεγονός ότι δημογραφικά η κατανάλωση βασίζεται κυρίως στους άνω των 50 ετών και στους συνταξιούχους, με πολύ χαμηλό βαθμό διείσδυσης στις νεώτερες ηλικίες.

Ας δούμε όμως την «ακτινογραφία», με περισσότερες λεπτομέρειες.

***

Η συγκεντρωτική εικόνα της κατανάλωσης ελαιολάδου στην Ισπανία το 2018 είναι η παρακάτω:

Έξτρα παρθένοΚοινό παρθένο 

«Ελαιόλαδο» κουπέ

Γενικό Σύνολο
Αξία (εκ €)523,6217,6610,81.352,0
Ποσότητα (εκ λίτρα)122,457,4175,5355,2
Τιμή (€/λίτρο)4,283,793,483,81

 

Η εγχώρια κατανάλωση ελαιολάδου στην Ισπανία αντιστοιχεί σε 355,3 εκ. λίτρα, αξίας 1,35 δις €, μέση τιμή τα 3,81 €/ λίτρο και ισοδυναμεί με ετήσια κατά κεφαλή κατανάλωση 7,7 λίτρα.

Όλα τα φυτικά έλαια αντιπροσωπεύουν όγκο 547 εκ. λίτρων αξίας 1,6 δις €, με μέση τιμή τα 2,89 €/ λίτρο και μέση κατά κεφαλήν κατανάλωση τα 11,95 λίτρα ετησίως που ισοδυναμούν με δαπάνη 34,51 €/ κάτοικο/ ετησίως.

Η συμμετοχή των διαφόρων τύπων φυτικών ελαίων αναλύεται ως εξής:

Αξία (%)Όγκος (%)
Έξτρα παρθένο ελαιόλαδο13,810,5
Κοινό παρθένο ελαιόλαδο33,122,4
«Ελαιόλαδο» (κουπέ)38,732,1
Σύνολο ελαιολάδου85,665,0
Ηλιέλαιο11,731,6
Αραβοσιτέλαιο1,92,5
Άλλα0,80,9

 

Σημειώνουμε πως το ελαιόλαδο (συνολικά) αντιστοιχεί περίπου στα 2/3 του όγκου αλλά στο 85% της αξίας, ενώ το ηλιέλαιο έχει μεν μια σημαντική παρουσία με 32% του όγκου αλλά περιορίζεται στο 12% της αξίας.

Από τις τρεις ποιοτικές κατηγορίες του ελαιολάδου, ναι μεν έρχεται πρώτο το μίγμα παρθένου με ραφινέ (το «ελαιόλαδο»), όμως το 2018 το έξτρα παρθένο είχε μία σημαντική αύξηση 9,2% στην αξία σε σύγκριση με το 2017, ενώ το «ελαιόλαδο» έμεινε σχεδόν αμετάβλητο σε αξία (+0,2%) και μειώθηκε σε όγκο κατά 6,5%.

***

Η κατά κεφαλήν κατανάλωση όλων των φυτικών ελαίων ανέρχεται σε 11,95 lt/ ετησίως που αναλύονται:

  • Έξτρα παρθένο ελαιόλαδο 1,25
  • Κοινό παρθένο ελαιόλαδο 2,67
  • «Ελαιόλαδο» (κουπέ) 3,83
  • Σύνολο όλων των ελαιολάδων 7,75
  • Ηλιέλαιο 3,78
  • Αραβοσιτέλαιο 0,02

Η εικόνα είναι ανάλογη του όγκου συνολικής κατανάλωσης

***

Τα δημογραφικά στοιχεία σηματοδοτούν μια μεγάλη απειλή, αλλά και ευκαιρία συνάμα.

Το μεγαλύτερο μερίδιο κατανάλωσης ελαιολάδου, 72%, αντιστοιχεί στους άνω των 50 ετών, με τους συνταξιούχους να αποτελούν το 31%. Αντιθέτως, οι έως 35 ετών περιορίζονται στο 5,5% και οι ενδιάμεσες ηλικίες στο υπόλοιπο 23%.

Η έρευνα αναλύει την κατανάλωση σύμφωνα και με την οικογενειακή κατάσταση. Στις οικογένειες με παιδιά αναλογεί το 37,36% και εξ αυτών πρώτη είναι η υποκατηγορία όσων έχουν μεγάλα σε ηλικία παιδιά (16%).

Αντιθέτως, στο ηλιέλαιο η πυραμίδα ευνοεί τις νεότερες ηλικίες. Οι άνω των 50 ετών έχουν το 58% της κατανάλωσης, οι 35-50 ετών το 30% και οι έως 35% το 12%.

***

Ειδικά για το εξαιρετικό παρθένο και το κοινό παρθένο (σε παρένθεση) ελαιόλαδο διαπιστώνουμε:

  • Πωλήσεις 122 , (57) εκ. λίτρων
  • Αξίας 524, (218) εκ. €
  • Μέση τιμή 4,28 (3,79) €/ λίτρο
  • Κατά κεφαλήν κατανάλωση 2,67 (1,25) lt/ετησίως

***

Τα δημογραφικά και κοινωνικοοικονομικά στοιχεία για το έξτρα παρθένο δε διαφέρουν σημαντικά από τα αντίστοιχα του συνόλου όλων των ελαιολάδων.

Δημογραφικά στοιχεία κατανάλωσης. Μερίδια σε % και σε παρένθεση τα λίτρα κατά κεφαλήν
Σύνολο ελαιολάδουΈξτρα παρθένοΚοινό παρθένοΗλιέλαιο
Ηλικία < 35 ετών14% (1,61)6% (1,13)7% (0,63)12% (3,44)
Ηλικία 35-50 ετών32% (2,33)25% (1,71)27% (0,86)30% (2,94)
Ηλικία  > 50 ετών54% (5,77)69% (3,89)67% (1,75)58% (4,56)
Συνταξιούχοι31% (7,66)29% (4,97)29% (2,32)22% (5,42)
Οικογένειες με παιδιά37% (8,32)37% (5,70)40% (2,84)46% (9,76)
Μονογονεϊκές οικογένειες7% (3,41)6% (2,04)6% (1,01)7% (3,56)
Λίτρα κατά κεφαλήν3,834,281,251,07

 

***

Η έρευνα του ισπανικού Υπουργείου είναι τόσο αναλυτική, ώστε καλύπτει και την κατανομή των πωλήσεων ανάλογα με τα κανάλια διανομής.

Το ηλιέλαιο, το άμεσο ανταγωνιστικό υποκατάστατο του ελαιολάδου είχε κατά τη διάρκεια του 2018 πωλήσεις 172,9 εκ. λίτρων, αξίας 184,3 εκ. €, με μέση τιμή πώλησης τα 1,07 €/ λίτρο, δηλαδή σχέση τιμής 1:3.25 προς το ελαιόλαδο.

***

Όλα τα ΕλαιόλαδαΈξτρα ΠαρθένοΠαρθένοΗλιέλαιο
Υπεραγορές23% (3,47)35% (4,43)17 (3,84)20 (1,12)
Σούπερ Μάρκετ41% (3,51)41% (4,24)73 (3,76)54 (1,05)
Εκπτωτικά18% (3,63)11% (4,28)5 (3,71)20 (1,05)
Παραδοσιακά2% (3,88)2% (4,61)1 (5,16)0 (1,29)
Διάφορα άλλα16% (3,20)11% (3,91)5 (3,92)5 (1,11)
e-commerce3% (3,60)2% (4,59)2 (3,90)2 (1,06)
Σύνολο Ισπανίας100% (3,81)100% (4,28)100 (3,79)100 (1,07)

 

Παρατηρούμε τρία πράγματα:

Α) Τη συμπίεση του κόστους ώστε το ελαιόλαδο να έρχεται στα ράφια σε προσιτή τιμή για τους καταναλωτές

Β) Παρ ’όλα αυτά η σχέση τιμών ηλιέλαιο προς ελαιόλαδο είναι 1:3,25

Γ) Οι τιμές ελάχιστα διαφοροποιούνται ανάλογα με το κανάλι διανομής