Εμπορικός πόλεμος Η.Π.Α. – Ε.Ε. : Ρίζες και καρποί

0
544

Οι απειλές της εμπορικής διαμάχης Η.Π.Α. με Ε.Ε. κλιμακώνονται. Μετά τις απειλές Τράμπ για δασμούς ύψους 11 δις, έρχεται η Επιτροπή της Ε.Ε. (Κομισιόν) και απειλεί με αντίμετρα ύψους 20 δις σε διάφορα προϊόντα που η Ε.Ε. εισάγει από τις Η.Π.Α.

Η διαμάχη έχει βαθύτερα αίτια από τον 15ετή εμπορικό πόλεμο μεταξύ των αεροναυπηγικών βιομηχανιών Boeing (των Η.Π.Α.) και Airbus (της Ε.Ε., ή μάλλον ενός κονσόρτσιουμ  Γαλλίας, Γερμανίας, Ηνωμένου Βασιλείου και Ισπανίας). Αφορμές δυσπιστίας υπήρξαν στο παρελθόν και για καθαρά πολιτικούς λόγους. Όταν π.χ. η Γαλλία, επί Ζακ Σιράκ, διαφοροποιήθηκε από την αμερικανόπνευστη συμμαχία κατά του Σαντάμ στο Ιράκ, τότε στις Η.Π.Α. είχε ξεσπάσει «αντιγαλλική υστερία», που μποϋκοτάριζε ακόμα και τα γαλλικά εμβληματικά τρόφιμα και ποτά (ροκφόρ, κονιάκ, σαμπάνια, κοκ).

Η διαμάχη για τα Boeing και Airbus έχει τη δική της ιστορία. Σε πρώτη φάση οι Η.Π.Α. κέρδισαν τα νομικά μέτρα κατά της Ε.Ε., σε επίπεδο Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (Π.Ο.Ε.), ο οποίος αποδέχθηκε ότι πράγματι η Ε.Ε. έχει υιοθετήσει παράνομες κρατικές ενισχύσεις. Ωστόσο, ο Π.Ο.Ε. δεν προσδιόρισε κάποιο ισοδύναμο ποσό που οι Η.Π.Α. δικαιούνται να επιβάλουν δασμούς, για αυτό, και από αυτή την άποψη τα 11 δις δασμών που ανακοίνωσε τώρα ο Τράμπ δεν έχουν νομιμοποιηθεί από τον Π.Ο.Ε. και είναι αυθαίρετα. Εν συνεχεία και η Ε.Ε. είχε προσφύγει στον Π.Ο.Ε. και είχε πετύχει να εκδοθεί απόφαση σε βάρος των Η.Π.Α., αναγνωρίζοντας ότι και εκείνες έχουν καταφύγει σε κρατική υποστήριξη της δικής τους Boeing. Συνεπώς, υπάρχουν δυο αποφάσεις του Π.Ο.Ε., που αλληλοεξουδετερώνονται μεταξύ τους, χωρίς όμως να έχουν προσδιοριστεί ως προς το ύψος των δασμών που νομιμοποιούνται να επιβληθούν και με τις Η.Π.Α. να προηγούνται χρονικά της Ε.Ε.

Υπάρχει λοιπόν ένα μίκρο-επίπεδο, ότι π.χ. ένας δασμός στα εισαγόμενα ελαιόλαδα και επιτραπέζιες ελιές από την Ε.Ε. θα ωφελήσει τις Τρίτες Χώρες που παράγουν τα ίδια προϊόντα, δηλαδή Τυνησία, Μαρόκο, Τουρκία (αν και αυτή έχει τη δική της διαμάχη λόγω των S- 400), Αργεντινή, κ.λπ. Επίσης, θα ωφελήσει και την αμερικάνικη- έστω και ποσοτικά ασήμαντη- ελαιοπαραγωγή, καθώς επίσης και τα ανταγωνιστικά σπορέλαια.

Σε δεύτερο, μάκρο- επίπεδο, οι επιπτώσεις μπορεί να είναι πολύ σημαντικές, έως και καταστροφικές, για τη διεθνή οικονομία. Ας μην ξεχνάμε ότι το εμπόριο αποτελεί βασική ανθρώπινη δραστηριότητα με ρίζες στην ανθρώπινη προϊστορία, παράγοντα πολιτικής ειρήνης και ισορροπίας, γι αυτό και το δέντρο του εμπορικού πολέμου έχει δηλητηριώδεις καρπούς.

Η πολιτική συγκυρία, λόγω των ευρωεκλογών, αλλά και του BREXIT, είναι ακόμη πιο ευαίσθητη,  άρα θα απαιτηθεί ιδιαίτερη σύνεση και αποφασιστικότητα από το «φιλοευρωπαϊκό τμήμα της Ε.Ε.» (σχήμα που ακούγεται μεν οξύμωρο αλλά, δυστυχώς, έχει βάση στις μέρες μας).