Υπάρχει αδικαιολόγητη συμπίεση τιμών;

0
77

Με δεδομένες πια τις παραγωγές των κυριότερων ελαιοπαραγωγών χωρών, η μία όχθη του ποταμού – η προσφορά – έχει σχηματιστεί. Το ερώτημα είναι πως θα διαμορφωθεί η άλλη όχθη του ποταμού – η ζήτηση – ώστε να δούμε πως θα εξελιχθεί το κανάλι ροής των τιμών. Εξηγούμαι.

Διαβάζουμε τον τελευταίο καιρό – και δεν είναι η πρώτη φορά – κάποιες αναλύσεις (με ή χωρίς εισαγωγικά) από κάποιους αναλυτές (με ή χωρίς εισαγωγικά) που αναζητούν συνωμοσίες και ψυχολογίες. Και φυσικά ακροατήριο γι’ αυτού του είδους τις «αναλύσεις» πάντα θα υπάρχει. Εδώ υπάρχουν δημοσκοπικές αναλύσεις (!) που καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι για τη διαμόρφωση των τιμών φταίει η… κυβέρνηση. Δε μιλάμε για τη σημερινή αλλά διαχρονικά. Αυτά μάλιστα τα λένε και τα πιστεύουν για ένα προϊόν – το λάδι – που η αγορά του έχει πλήρως παγκοσμιοποιηθεί και διακινείται ελεύθερα στις διεθνείς αγορές. Και που η ελληνική παραγωγή αποτελεί μόνο το 10% της παγκόσμιας.

Διαβάζαμε πριν λίγες ημέρες σε αυτού του είδους τις αναλύσεις (με ή χωρίς εισαγωγικά) ότι τις τιμές δεν τις καθορίζει η προσφορά και η ζήτηση αλλά οι ανεξέλεγκτες πληροφορίες (μήπως κάποιοι φιλοδοξούν να παίξουν το ρόλο του «ελεγκτή των πληροφοριών»;) που συμπιέζουν τις ελιές. Διαβάζουμε επίσης ότι η ισπανική παραγωγή εφέτος είναι στην πραγματικότητα χαμηλότερη από αυτή που εμφανίζουν κάποιοι (ποιοι;) παράγοντες που γράφουν για τεράστια παραγωγή στην Ισπανία ώστε να προκαλέσουν ψυχολογικό κλίμα για βιαστικές πωλήσεις και πτώση των τιμών.

Αυτού του είδους οι καταγγελίες είναι πάρα πολύ σοβαρές, έστω κι αν είναι διατυπωμένες κάπως στο «φλου». Είτε είναι αληθινές και ευσταθούν, οπότε πρέπει να επέμβει εισαγγελέας για να προστατέψει το λάδι μας (το εθνικό μας προϊόν) από αυτούς τους «παράγοντες». Είτε δεν ευσταθούν, οπότε πρέπει εμείς οι ίδιοι να αυτοπροστατευτούμε, να απορρίψουμε τις συνωμοσιολογίες και με σοβαρότητα και επαγγελματισμό να δούμε την πραγματικότητα.

Παρένθεση. Εδώ και καιρό έχουμε γράψει στο olivenews.gr για το «χαράκωμα» των 2,85 €/ κιλό (Οχυρωμένοι στο χαράκωμα, 21 Ιανουαρίου 2019) (Χαράκωμα 2,85 €, 11 Ιανουαρίου 2019). Πρόκειται για λάδια που τυπικά σήμερα χαρακτηρίζονται μεν έξτρα αλλά λόγω ποιοτικών προβλημάτων (χημικά ή/ και οργανοληπτικά χαρακτηριστικά τους) είναι οριακά, οπότε ο χρόνος τα οδηγεί προς τα κοινά παρθένα ή ακόμη και βιομηχανικά. Δεν είναι τυχαίο ότι όπως λένε οι υπεύθυνοι αγορών αλλά και των χημικών εργαστηρίων, το 80% περίπου των δειγμάτων εφέτος έχει σοβαρά προβλήματα. Αυτά τα λάδια είναι φυσικό να μην έχουν ζήτηση, ούτε από την εγχώρια βιομηχανία τυποποίησης (τι να τα κάνει;), ούτε από τους Ιταλούς εισαγωγείς που βρίσκουν σε Ισπανία (ή και Τυνησία κλπ.) ανάλογες, ή και καλύτερες ποιότητες, σε φθηνότερες τιμές. Αυτό το «χαράκωμα» δεν θα κρατήσει αιωνίως. Όσοι λοιπόν, εμμέσως πλην σαφώς, προπαγανδίζουν εκ του ασφαλούς να κρατήσουν οι κάτοχοί τους αυτά τα λάδια παίρνουν πολύ μεγάλη ευθύνη για την πορεία των επόμενων μηνών. Εξάλλου δεν είναι τυχαίο ότι η κινητικότητα και οι αυξήσεις κατά 5-10 σεντ των τελευταίων ημερών (Αρκούδες και Τίγρεις, 8 Φεβρουαρίου 2019), (Αγορά 3 ταχυτήτων, 28 Ιανουαρίου 2019) αφορούν όχι τις προβληματικές αλλά τις καλές ποιότητες που εφέτος σπανίζουν και λογικό είναι κατά διαστήματα να έρχονται οι Ιταλοί διακριτικά να τις «σκουπίζουν». Κλείνει η παρένθεση.

Επειδή η Ισπανία είναι μια (ελαιοκομικά) σοβαρή χώρα, που διαθέτει σοβαρές στατιστικές (που η Ελλάδα ποτέ δεν απέκτησε) ήρθε προχτές και έδωσε τα επίσημα στοιχεία της 31ης Ιανουαρίου, τα οποία το olivenews.gr πρώτο και μόνο μέχρι στιγμής δημοσιοποίησε στην Ελλάδα (Υπερπαραγωγικός ο Γενάρης, 12 Φεβρουαρίου 2019).

Τα στοιχεία λοιπόν αυτά είναι ιδιαίτερα χρήσιμα και αποκαλυπτικά.

Πρώτον: Η παραγωγή

Με την υπερπαραγωγή του Ιανουαρίου αθροίζονται μέχρι τώρα 1,4 εκ. τόνοι οπότε το τελικό 1.550.000 πρέπει να θεωρείται βέβαιο και πολύ πιθανοί οι 1,6 εκ. τόνοι. Άρα λοιπόν εφέτος η Ισπανία πράγματι έχει μια μεγάλη παραγωγή, 30% υψηλότερη από το μέσο όρο της προηγούμενης τετραετίας και σημαντικά υψηλότερη και από κάθε μία μεμονωμένη εμπορική περίοδο.

Δεύτερον: Αποθέματα – Κατανάλωση

Κάτι ακόμα πιο σημαντικό. Τα ισπανικά αποθέματα ξεπερνούν τους 1.350.000 τόνους. Η ερμηνεία αυτού του φαινομένου σηκώνει πολλή συζήτηση, που θα την κάνουμε λίγο αργότερα. Ουσιαστικά πρόκειται για την 2η όχθη του ποταμού όπως γράφουμε παραπάνω και συν-καθορίζει την πορεία ροής των τιμών.

Συμπέρασμα λοιπόν και διαπιστώσεις.

Δεν υπάρχουν ούτε συνωμοσίες, ούτε σκοτεινοί κύκλοι που διαμορφώνουν… ψυχολογίες. Υπάρχει μια μεγάλη ισπανική παραγωγή καθώς και δεξαμενές γεμάτες κυρίως στα χέρια των συνεταιρισμών και των ελαιοτριβείων. Πως λοιπόν να ανέβουν οι τιμές όταν επί πλέον ξέρουμε πόσο καλά οργανωμένοι είναι οι Ισπανοί και πόσο καλά θα διαπραγματευθούν το λάδι τους με ορίζοντα όχι μόνο το ευκαιριακό «σήμερα» αλλά και το μακροπρόθεσμο «αύριο»;

Οι παπάδες και οι ζευγάδες

Είναι γνωστή η λαϊκή ρήση (του Θόδωρου Κολοκοτρώνη) «ή παπάς – παπάς ή ζευγάς – ζευγάς». Θα ήταν λοιπόν πολύ πιο χρήσιμο αν οι έχοντες την γνώσιν της γεωπονικής επιστήμης έπαυαν να ασχολούνται με αλλότρια, με αριθμούς και στατιστικές, που μάλλον αδυνατούν να κατανοήσουν και να αφιέρωναν τον ενθουσιασμό τους και τη διάθεσή τους να υπηρετήσουν αφιλοκερδώς την ελαιοκομία στο πλευρό των ελαιοπαραγωγών κατά των δάκων, των γλοιοσπορίων, της κλιματικής αλλαγής και τόσων άλλων πραγματικών εχθρών. Πέραν όμως του Γέρου του Μωριά, υπάρχει και η Εκκλησία η οποία τιμωρεί βαρύτατα την «εισπήδηση».

Scripta manent (τα γραπτά μένουν)

Για όσους προσπαθούν εκ του ασφαλούς το μήνα Φεβρουάριο να εμφανιστούν ως γνώστες και παντογνώστες, ασκώντας μάλιστα κριτική («δεινόν προς κέντρα λακτίζειν») να θυμίσουμε (scripta manent) ότι:

– Το olivenews.gr και το περιοδικό Ελιά & Ελαιόλαδο, από πολύ νωρίς, από τέλη Ιουλίου – αρχές Αυγούστου, ήταν τα πρώτα και μάλλον και τα μοναδικά μέσα ενημέρωσης, όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και διεθνώς, που έδωσαν με ακρίβεια και αξιοπιστία τις εκτιμήσεις για ισπανική παραγωγή 1.550.000 τόνους. (Εκτιμήσεις παγκόσμιας παραγωγής 2018/19, 24 Ιουλίου 2018). Όπως επίσης και της Ιταλίας κάτω των 200.000 τόνων, αναφέροντας μάλιστα τα σωστά αίτια, δηλαδή, τον μεγάλο παγετό που έπληξε την Πούλια. Πέσαμε έξω στην εκτίμηση της ελληνικής παραγωγής, την οποία δίναμε πολύ ψηλά – όπως αποδείχθηκε – στους 240 χιλ. τόνους. Όμως κανείς τότε δεν μπορούσε να προβλέψει τις επιπτώσεις δακοπροσβολής, γλοιοσπόριου, έκτακτων καιρικών φαινομένων όλο το φθινόπωρο που τελικά έχουν οδηγήσει στους 180.000 (;) τόνους για τους οποίους όμως έγκαιρα γράψαμε (Αναθεώρηση ισοζυγίων ελαιολάδων, 29 Νοεμβρίου 2018 & Μάχη με τον χρόνο δίνουν οι τιμές (upd), 28 Νοεμβρίου 2018).

Επίσης, γράψαμε έγκαιρα και στο περιοδικό Ελιά & Ελαιόλαδο (τ.86) και στο olivenews.gr (Η Ισπανία μένει πίσω,14 Ιανουαρίου 2019, Άλμα Νοεμβρίου, μετέωρο βήμα Δεκεμβρίου, 21 Δεκεμβρίου 2018) ότι οι έντονες βροχοπτώσεις καθυστέρησαν τη συγκομιδή στην Ισπανία με αποτέλεσμα όχι μόνο τα ελαιοτριβεία να υπολειτουργούν το Δεκέμβριο, αλλά αναπόφευκτα να υποβαθμιστούν οι ποιότητες που θα συγκομιστούν όψιμα, μετά τον Ιανουάριο.