ελληνικά english 19 Σεπ 2018

Φορείς - Εκδηλώσεις | Φορείς

Η Κορέα και το ελαιόλαδο

Βασίλης Ζαμπούνης
Θυμάμαι, μαθητής στο δημοτικό σχολείο, μια από τις συνηθισμένες φράσεις ήταν «θα γίνει της Κορέας». Είτε σαν απειλή εκφοβισμού και δήλωση αποφασιστικότητας πριν από επικείμενη σύρραξη στη γειτονιά, είτε πριν από κάποιο ντέρμπι Ολυμπιακού-Παναθηναϊκού. Μεγαλώσαμε, γεράσαμε, η Βόρεια και η Νότια Κορέα φαίνεται πως «τα βρίσκουν», ο Τραμπ υπογράφει σύμφωνο ειρήνης με τον Κιμ, εκεί όμως που οι αντιπαραθέσεις, όχι μόνο δεν ηρεμούν, αλλά φουντώνουν είναι στη χερσόνησο του ελληνικού ελαιολάδου -και της ελιάς, να μην την ξεχνάμε.

Αναρωτιέμαι πώς γίνεται και χώρες παραδοσιακοί εχθροί τα βρίσκουν και ζουν και προοδεύουν ειρηνικά. Αναφέρομαι όχι μόνο στο γνωστό γαλλο-γερμανικό άξονα, αλλά στο πρόσφατο παράδειγμα της προσέγγισης Ρωσίας-Τουρκίας-Ιράν, και τώρα στις Κορέες. Το ίδιο συμβαίνει και με πολιτικά κόμματα, όπως π.χ. ο «μεγάλος συνασπισμός» στη Γερμανία.

Πιστεύω πως η εξήγηση βρίσκεται στο ότι αυτές οι χώρες έχουν πραγματικά συμφέροντα, μπορούν να τα κατανοήσουν με ρεαλισμό, οι πολιτικές τους ηγεσίες λίγο-πολύ σέβονται την κρατική υπόσταση και την ιστορική της συνέχεια. Οι όποιες προσωπικές διαμάχες υποχωρούν μπροστά στο συνολικό, κρατικό συμφέρον. Πάνω σ’ αυτή τη βάση μπορεί μεν να φτάνουν στο χείλος του γκρεμού, ξέρουν όμως και μπορούν να σταματήσουν στο κρίσιμο σημείο. Κυρίως, όμως, έχουν τη γνώση και την ωριμότητα σε αυτό το σημείο να διαπραγματευτούν επί τη βάσει των κρατικών τους συμφερόντων, της πραγματικής τους ισχύος αλλά και της διπλωματικής τους ικανότητας, παράγοντας που επίσης μετράει.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα δεν είναι μόνο η Γερμανία, πλήρως κατεστραμμένη μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο (χωρίς να ξεχνάμε και τον Α’), πόσο γρήγορα ανοικοδομήθηκε, κατέκτησε ειρηνικά/οικονομικά την Ευρώπη και διεκδικεί παγκόσμιο ρόλο. Ούτε επίσης η Ιταλία. Ακόμη και η μακρινή Κορέα, αν αναλογιστούμε, είτε πόσοι χιλιάδες συμπατριώτες μας Έλληνες κυκλοφορούν με κορεατικά αυτοκίνητα και δίκυκλα, είτε τους συρμούς του μετρό της Αθήνας. Στην Ελλάδα, πια, δεν παράγουμε ούτε μπρίκια, εισαγόμενα είναι κι αυτά, συνήθως από Τουρκία…

Ας σταματήσουμε τη συζήτηση περί υψηλής πολιτικής και οικονομίας και ας έρθουμε στα δικά μας χωράφια, τα ελαιοκομικά.

Εδώ, λοιπόν, η φράση «θα γίνει της Κορέας» ταιριάζει περισσότερο αν αλλάξει χρόνο και από μέλλοντας γίνει ενεστώτας διαρκείας: «γίνεται της Κορέας». Σχεδόν μονίμως. (Υπάρχει και η άλλη παροιμία, για την κατσίκα του γείτονα, αλλά γι’ αυτήν άλλη φορά…).
Μου έλεγε πρόσφατα ένας άνθρωπος που τυχαίνει να γνωρίζει καλά από πρώτο χέρι συνολικά τον αγροτικό τομέα ότι την οξύτητα και τη σκληρότητα που συναντά στις αντιπαραθέσεις του ελαιοκομικού τομέα δεν τη συναντά σε κανένα άλλο προϊόν. Γιατί άραγε;

Να διευκρινίσουμε ότι δεν αναφερόμαστε σε συγκρούσεις γνήσιων οικονομικών συμφερόντων, «ταξικών», ας πούμε. Αν δηλαδή οι συγκρούσεις διεξάγονταν μεταξύ οργανωμένων ελαιοπαραγωγών και εμπόρων/εξαγωγέων/βιομηχάνων σχετικά με την τιμή του προϊόντος, θα το καταλάβαινα. Ή, αν οι εταιρείες «σκοτωνόντουσαν» για μια θέση στο ράφι ή για ένα μερίδιο στις εξαγωγές, πάλι θα το καταλάβαινα. Μα δεν πρόκειται περί αυτού. Παρεμπιπτόντως, γι’ αυτό τον σκοπό λειτουργούν οι Διεπαγγελματικές Οργανώσεις, για να λειαίνουν αυτές τις αντιθέσεις επ’ ωφελεία του προϊόντος, και όχι για να «απορροφούν» τα εκατομμύρια των επιδοτούμενων προγραμμάτων χωρίς τελικά κάποιο ορατό όφελος.

Ας δούμε μερικούς κλάδους (οι εξαιρέσεις επιβεβαιώνουν τον κανόνα):
- Οι ελαιοπαραγωγοί δεν είχαν συνεταιρισμούς επιχειρηματικές οντότητες. Οι προτεραιότητες ήταν οι επιδοτήσεις (550 εκατ. ευρώ ετησίως μόνο η ενίσχυση στην παραγωγή συν πολλά άλλα) και η πολιτική επιρροή σε δεκάδες χιλιάδες ψήφους που ανέβαζαν και κατέβαζαν από δημάρχους μέχρι υπουργούς. Μέχρι την ημέρα που το οικοδόμημα απότομα κατέρρευσε.

- Οι τυποποιητές/βιομήχανοι ίδρυσαν τον ΣΕΒΙΤΕΛ τις εποχές της αθωότητας χάρη σε τρεις φωτισμένες προσωπικότητες, Λέοντα Μελά, Χρύσανθο Τουχτίδη, Μίμη Βασιλόπουλο, με στόχο πραγματικά την οργάνωση και εξωστρέφεια του ελληνικού τυποποιημένου ελαιολάδου. Σταδιακά αυτό που παρατηρείται είναι ένας πακτωλός επιδοτήσεων (δις) εκατομμυρίων (η ενίσχυση στην κατανάλωση που έφτασε τους 180 χιλιάδες τόνους ετησίως, συν τα προγράμματα προώθησης, συν τα προγράμματα της διεπαγγελματικής), που επικάθεται σαν λάσπη εμποδίζοντας να ανθίσουν (λέγοντάς το λίγο ποιητικά…) οι κανονικές θεσμικές δραστηριότητες. Αποτέλεσμα, τα τραγικά μερίδια του τυποποιημένου ελαιολάδου όχι μόνο στη διεθνή, αλλά ακόμα και στην εσωτερική αγορά. Και το περίεργο είναι ότι, όσο αυξάνουν οι εισπράξεις από προγράμματα τόσο οι ίδιοι οι φορείς (ΣΕΒΙΤΕΛ – ΕΣΒΙΤΕ) «φυτοζωούν», έτσι ώστε να αναγκάζονται να συγχωνεύονται, να νοικιάζουν τα ιδιόκτητα γραφεία τους στον Σύνδεσμο των Επεξεργασμένων Κρεάτων «περιστρουφίζοντας» και ανατρέποντας την πυραμίδα της Μεσογειακής Διατροφής.

- Σύνοψη όλων -για να μην μακρηγορούμε- των επιμέρους συνιστωσών (συμπεριλαμβανομένων και των αγροτο-συνδικαλιστικών και των ελαιοτριβείων και των επιτραπέζιων ελιών) είναι η κακή κατάληξη της Διεπαγγελματικής (ΕΔΟΕΕ), η οποία όμως δεν θα έπρεπε να αποτελεί έκπληξη. Η μοίρα της ήταν προδιαγεγραμμένη ήδη από τον τρόπο που συγκροτήθηκε και η αρθρογραφία του «Ελιά και Ελαιόλαδο» αποδείχτηκε -δυστυχώς- προφητική. Ετσι χάθηκε μια ιστορική ευκαιρία, 16 χρόνια και 17 εκατομμύρια ευρώ σε πρόγράμματα των ΟΕΦ.

Άρα λοιπόν; Έτσι σιγά-σιγά προσεγγίζουμε την πραγματικότητα. Ότι αυτές οι αντιπαραθέσεις που βλέπουμε -βοηθά και το DNA «ατομισμού» της φυλής- διεξάγονται «δι’ αντιπροσώπων» και των δικών τους συμφερόντων που έχουν αναπτύξει σε μια σφαίρα όπου αυτό καθαυτό το προϊόν ελλείπει ή αποτελεί το πρόσχημα.

Μακάρι να ήταν «ο καυγάς για το πάπλωμα», με «πάπλωμα» πραγματικά οικονομικά συμφέροντα -τιμές, ποσότητες, αγορές- του ελαιολάδου και της επιτραπέζιας ελιάς. Τότε, όλοι θα υποχρεώνονταν να συνεννοηθούν για να προωθήσουν το προϊόν τους. Όπως συμβαίνει στον ισπανικό ελαιοκομικό τομέα, αλλά και στην Τυνησία, στην Τουρκία, στο Μαρόκο, που συνεχώς προοδεύουν. Ή, για να επανέλθουμε στην αρχή του άρθρου, όπως υπάρχει αμοιβαίος σεβασμός και συνεννόηση μεταξύ των Γερμανών χριστιανοδημοκρατών με τους σοσιαλδημοκράτες ή μεταξύ του Ερντογάν με τον Πούτιν ή του Κιμ με τους Τραμπ και Μουν.

Στα καθ’ ημάς, λοιπόν, βλέπουμε συγκρούσεις χωρίς αρχές, χωρίς κανόνες -με τεράστια εδώ ευθύνη της πολιτείας- καλυμμένες από πέπλο αδιαφάνειας. Ο δημόσιος απολογισμός και πολύ περισσότερο η αυτοκριτική είναι πράξεις αδιανόητες, ενώ η οποιαδήποτε κριτική είναι μη ανεκτή και αντιμετωπίζεται σαν a priori εχθρική. Ο Τύπος καλείται να παίξει τον ρόλο της θεραπαινίδας φορέων και προσώπων είτε αποσιωπώντας είτε εξυμνώντας.
Διαφορετικά, η αντιμετώπισή του μπορεί να κρύβεται και να κρύβει αμείλικτη σκληρότητα και αδικαιολόγητη αγένεια. Τα διόλου ευκαταφρόνητα  μικροποσά των διαφόρων προγραμμάτων -και κυρίως για δράσεις προώθησης- μπορούν εύκολα να καλλιεργούν το επιθυμητό κλίμα. Αυτά και πολλά άλλα κρατούν δέσμιο της υπανάπτυξης το κατά τα άλλα «εθνικό και ευγενές μας προϊόν».

Η ζωή συνεχίζεται και διανθίζεται με διάφορα ευτράπελα. Όπως, π.χ., ότι άλλοι είναι που γράφουν και εκδίδουν βιβλία (το είναι) και άλλοι αυτοί που προσπαθούν να καλύψουν το δικό τους κενό με καλοσχεδιασμένα λογότυπα (το φαίνεσθαι).

ΥΓ. Αυτό που ξεχνούν όσοι στο όνομα της ελιάς κινούνται στα όρια της αλαζονείας είναι ότι η ελιά λατρεύτηκε γιατί ελάχιστα απαιτεί και πολλά αποδίδει. Ενώ ο εγωκεντρικός άνθρωπος πολλά καταναλώνει για ελάχιστα που παράγει.
 

Σχόλια επισκεπτών

  • |
    Εξαιρετικό άρθρο. Θερμά συγχαρητήρια στον συντάκτη του. Μας θυμίζει τα υψηλής ποιότητας editorials που διαβάζαμε στο περιοδικό "Ελιά και Ελαιόλαδο". Είναι κρίμα που ένα τέτοιο περιοδικό δεν εκδίδεται πλέον.Θαρρώ πως είναι χρέος όλων όσοι ενδιαφέρονται, υπό οιανδήποτε ιδιότητα, για το ελαιόλαδο να βοηθήσουμε στην επανέκδοση του τόσο χρήσιμου αυτού έντυπου και να έχουμε την ευκαιρία να ενημερωνόμαστε σωστά, αλλά και να διδασκόμαστε από τα εμπνευσμένα κείμενα του εκδότη. Δημήτριος Μπόσκου, Ομότιμος καθηγητής ΑΠΘ

Νέο σχόλιο



Όλα τα πεδία είναι υποχρεωτικά.
Κάθε μήνυμα δημοσιεύεται
αφού το εγκρίνει ο διαχειριστής του ιστότοπου.

Χρήσιμα Links Βίντεο εκδηλώσεων